Ridván Messages

Ti namakina te kukurei ae moan te korakora n taetae nakon te baronga ake a karietaaki aia iango ao aia nanomwaaka ae e rietaata are e bon botau ma te karinan are a weteaki nako iai. Ai korakorara, ai rangi ni korakorara ara tangira ibukimi, ao a rangi n taabeibeiti i eta tamneira ngkai ti nora ami kekeiakimwaaka aika a kokoaua ao ni babanennano ni maiuakini maiumi aika a buaaki man Ana Reirei Baha'u'llah ao n anganako te ran ni kamaiu n Ana Kaotioti nakon te aonnaba ae e rangin takaroro. Ami nanomatoa nakon oin tabemi e rangin teretere norakina. Akea riki te tabo ae e teretere iai nakon are bon taabo ike te mwaiti ae e riirikirake a tabe ni katabeiia inanon taian kekeiaki aika a kakaokoro, ni katoaia nako bon te kawai ibukin kabwaranakoan mwaakan te Aro ni katei botannaomata.

Inanon tebwimauoua te namwakaina ae e a tia n nako man te tai are e moanaki iai te Babaire ibukin Ruaiua te Ririki, ti a tia ni kukurei n nora aron te karikirake n tamnei aio n te aonnaba n tia ni kaungaia ao ni kakorakoraia raao ao n anga te kabutimwakaaki nakon tabeua rain ni mwakuri. Teuana te bwai ae e kabaraakaki te taratara nako iai bon kamwakuran taian babaire ake a kakoaua bwa, inanon aono ao mwakoro n aono nako, e na otirake teuana mai i nano te kiratita ike e a tia ni kitanaki te katenua ni mwaneka: te tabo ike a rangin rawata iai aomata aika a uaia ni mwakuri ao n anga tibwangaia nakon maiun te baronga ae e maiureirei. E ngae n anne, e tiku i moan ara iango, bwa te kouru ibukin te tai ae uabwi ma nimaua te ririki aio bon katean te kanoa ibukin te rikirake ae e kakorakoraaki inanon taian kiratita nikabane n te aonnaba, a tia naba taan onimaki ni waaki ni kaukii taian kiratita aika a boou nakon te Aro ao irarikina ni kakorakorai aia kekeiaki n taabo ae iai te kanoa ibukin te rikirake. E a raka riki te atatai iaon te angaraoi ibukiia bwaioniia n teirake ni mwakoron nako te aonnaba – a mwaiti tamnei aika a tabe ni karaua n iangoia bwa a na kanga ni kaeka nakon te angaraoi aio, ao a mwaiti riki ake a tia ni kanoai taabo, moa riki i nanoaa ma e tabe n ririkirake riki nakon te marae n te aonnaba naba. Aio te kawai teuana ibuakon aika a mwaiti, n aron are ti kantaningaia, te nano ni uaia n ibuobuoki are e kaotaki irouia raao n taabo nako. Taian baronga ike e a tia ni karikirakeaki te marurung iai a tia ni kaburei aroia ibukin boutokaan te rikirake n te tabo teuana – inanon te kiratita teuana, te mwakoro n aono, te aono, ke bon te kantenanti – ao kawai aika a kario iango a tia ni kuneaki n anga te kaunganano mai kiraroa ao ni karekea te kona ni karekeaki te taneiai are e tibwaaki ni kaineti. Irarikin anne, te kawai ae te aa ibukin tauan mwin taian reiakinaki n te kiratita, bwa e aonga ni buoki taian babaire ake a karaoaki n te kaawa ao n taabo tabeua, e a kabuta aron kabonganaakina. Ti rangi ni karauakaki n noria bwa e kabaraakaki te taratara ae e onoti nakon aron kanakoraoan raoi te taneiai n te waaki n reirei are e kakanakoa te botaki ni kataneiai. Ngkana ana waaki te botaki ni kataneiai e ribu wakaana inanon te baronga, e na rangi ni korakora mwina aika a kamimi. N aron te katoto, kakoauaa aron, taian tienta ike e kakorakoraaki iai taian waaki (CIA) ike kaaina a iangoa ngkai te botaki ni kataneiai bwa te bwai ni mwakuri ae e mwaakaroiroi bwa bon aia bwai: te bwai ni mwakuri are rikirakena ae e nakoraoi a bon moanibwaia butimwaean te bukintaeka iai ibukin butiraoina. N ataia raoi bwa mataroan te Aro e tei n ukinako n tangaina n taainako, taan onimaki a reiakiniia aron te anga te kaunganano nakoia naake a bon tei n tauraoi n rinnako. N nakonako ma tamnei aikai, ao ni buokiia n anaa te rangata n rinnako inanon te mataroa, bon te tibwanga ae e raka ao te kukurei ae e okoro; ni katoai nako taian katei, a mwaiti taian reiakinaki aika a na karekeaki ni bwaai aika a riki n te tai ae e rebwetaua rongorongona aio ibukin kinaakina ao namakinan ae bon ngaia naba kaaina. Ao tiaki ti anne. Inanon te tai are taian kiratita aika a mwaiti taian kekeiaki iai n ibuobuoki nakon te onikaki irouia te botannaomata a tibwa moana aia waaki, taian Botaki n Tamnei n Aono, ake a teimatoa ni boutokaaki raoi irouia Kauntiera, a mwakuri korakora ni kakaei kawai n reiakiniia riki bwa a kanga n otirake taian kekeiaki aikai man te waaki ni katei baronga. Taian maroro iaon maiuraoia aomata n te itera are ibuakoia raoia n aomata ao n te itera n rabwata a tabe ni mauboniaki inanon taian kurubu n utu ao inanon baronga, ao raao a tabe ni kakaei kawai ibukin irakin buakon taian maroro aika a nanonaki ake a tabe n taakinakinako inanon aia otabwanin are a maeka iai.

Ibuakon bwaai nikabane ake ti a tia ni kabwarabwarai, aia mwakuri roronrikirake e rangin otanako raitiitina. N raroanako man aki ti mamataku ni mwakuri aika a rorooti – e ngae ngke te rorooti anne e nakoraoi ke ni kaitara ma anne – a tia ni kaotiia bwa a ninikoria ao taan beku aika a iango raoi ibukin te Babaire. N te baronga are e a tia n noriia n te taratara aio ao ni katauraoa te tabo ibukin wantongakin rikirakeia, a tia roronrikirake n rangin riao aroia ni karaua raoi nanora n aron onimakinaia are ti anganiia. A reiakina te Aro nakoia raoraoia ao ni karika te beku bwa te aa ibukin karekean taian iraorao aika a nanonaki riki. Ni mwaitin te tai, aia beku e riki bwa te kawai n angareirei nakoia ake a ataei riki nakoia – n anganiia tiaki ti te reirei iaon taian aroaro ao te reirei n tamnei, ma n angiin te tai ni buokiia naba n aia bwai n reirei. N anganaki te tabe ae e tabu ibukin kakorakoraan ana waaki te botaki ni kataneiai, roronrikirake n te Baha'i a bon tabe ni kakoroa bukin ara kantaninga ake ti rangin tangiri.

Te tabo ike a waakinaki iai taian kekeiaki aikai nikabane bon inanon te roro ae e rangin reimaurua. E tanoata ataakina bwa taian waaki ni bong aikai ibukin te botannaomata a bon aki tauraoi ni butimwaai kainnanoia te botannaomata n ana kanganga aika e mena inanona. Angiin bwaai ake ti taku ngkoa bwa a teiraoi ao n aki kona ni kamwaingaki a bon tabe ngkai n tei taian titiraki iaoia, ao te kamanging are e otinako mai iai e a karika te ingainga n nano ibukin te taratara ae e katiteuanaaki. Te koorati n taian bwanaa are e mwemwerake ibukin boutokaan te katiteuanaaki, te kaboraoaki, ao te motiraoi e kaota mwaitiia aika a tangirii naba taian kantaninga aikai ibukiia aia botannaomata. Ni koaua, bon tiaki te bwai ae a na kubanako iai taan onimaki Iroun te Tamaroa ae e Kakabwaiaaki bwa naano a riai n ingainga ibukin taian reirei n tamnei ake E tibwatibwai nako. E ngae n anne ao ti kunea bwa e rangi ni katikitiki are, inanon te ririki ngke taian waaki nikabane ibukin rikiraken te botannaomata n ikotakiia e tuai noraki aekakin rootongitongina ae aron ae ngkai, ao otan te Aro e otanako ma te raitiiti ae e rangi ni kamiimi inanon e raka iaon tebwina te ngaa taian bwabwaro, n iraki irouia e kaaniia teuana ao te iterana te mirion te aomata, ni kabaraaka aia taratara iaon kawai ibukin kaungaakin taian waaki aika a kakaawaki aikai. Ana kataratara Baha'u'llah, ao Ana reirei nakoia te botannaomata bwa a na mwakuri inanon te katiteuanaaki ibukin katamaroaan te aonnaba, bon te nuuka are e otabwaniniaki n taian erementi aika a kakaokoro are a ikotaki iai te botannaomata ma te ingainga n nano – ao akea te mimii, bwa n aron ae E a tia ni kabwarabwara 'Abdu'l-Bahá ni kangai, "Nikabane taian baronga n te aonnaba a kunea inanon taian Reirei n Tamnei aikai ataakin taian kantaninga aika a kabanea n rietaata." Tabeman mai buakoia naake a kakatekeraoia te botannaomata tao n te moantai a katikaki nakon te baronga ni Baha'i bwa te tabo ni katantan, te tabo ni kamanomano man te aonnaba ae e kakaokoroaki ao ni mwauku. Ma i tinanikun riki te tabo ni katantan, te bwai ae a kunea bon tamnei aika bon aekakiia ake a uaia n reibwa ibukin katean te aonnaba ae e kaboouaki.

E mwaiti te bwai ae e kona ni koreaki iaon taabo ike e taorababa nako ni karaoaki iai taian bwabwaro, te butuaki ae e okoro are a karekea nakon te Babaire ae e boou, ke taian namakin n te nano ni kukurei ao te unga n nano are a kaotinakoa mai irouia ake a ira buakoia. Ma inanon taian rain aika a karako mwaitiia aikai ti tangiria ni katika ami taratara nako te bwai ae e kakaawaki are a kanikinaai ibukin rikiraken te Aro. Bwabwaro akanne bon bannan te baronga ni Baha'i are e nora te reitaki n itabon, tiaki te kakaokoroaki. Te taratara nako tinaniku aio are e anga te angaraoi ibukin ukeabaan te Babaire ibukin Ruaiua te Ririki n taian ikotaki are a bane ni butimwaeaki iai nikabane aomata. Raao a iangoi ana rorooti te Babaire ibukiia aia botannaomata irarikiia raoia aika tiaki ti aomata n tatabemaniia nako ao utu, ma bon taan kairiiri n te kaawa ao taan tautaeka naba. N ikotiia aomata aika a rangi ni mwaiti inanon teuana te tabo are e karekea angina ibukin te maroro ae e karekea te onikaki iaon te waakirake n te itera n tamnei ao are irouia te botannaomata, te aekaki are e tabe n taakinakinako ni kabutaa te aonnaba. Taian tibwatibwa aika a okoro n aekaki n ikotaki aikai – are n iterana teuana a tangaina, a kakukurei, ao iai oioia – a kona ni karekea te banna ae e tabe n taakinakinako ibukin rikiraken te botannaomata inanon te kiratita bon te reirei ae e kakaawaki ibukiia ana rabwata nako te Baha'i bwa a na uringa nakon taai aika a na roko.

Ao ai ngaia are botakiia naake a kakaonimaki a rinnako inanon te kauoua n ririki inanon te Babaire ma te taratara ae e boou ao te taratarannano ae e nano nakon kakaawakina bwa tera te bwai ae a tangiria ni kan kakoroa bukina. Aron taraakin taian mwakuri aika a kakaokoro ngkana a taraaki man te itera are mwaakan te katei botannaomata are a kaotinakoa! Te taratara ae e raababanako aio e kariaia te mwakuri ae e kateimatoaaki bwa e na noraki n te aro ae e rakanako riki bwa tiaki ti teuana te mwakuri ni beku ke ti te tauware teuana. Man te tabo teuana nakon te tabo teuana, taian mwakuri ake a uaiakinaki a kaota te botannaomata aika a reiakiniia aron rikiraken butimwaean katabeaia ibukin borauakinan te kawai ibukin oin rikirakena. Te onikaki n te itera n tamnei ao are iroun te botannaomata are e otinako e na kaotaki inanon maiuia te botannaomata ni kawai aika a kakaokoro. Inanon taian Babaire ake a iruruamwi ake a nako, e kona n noraki n teretere riki inanon karikirakean te reirei n tamnei ao te ikotaki n taromauri. Inanon taian Babaire aika a iruruamwi aika a boou aikai, e na riai ni karakaaki riki te taratara nakon taian waaki riki tabeua ake a ukora aron kanakoraoan maiuraoin te baronga – n aron te katoto, man kanakoraoan raoi riki marurungin te botannaomata, kamanoan te otabwanin, ke katikan riki te nakoraoi man mwaakan taian aati. Te bwai ae e kainnanoaki ibukin itera aika a uaia n ibuobuoki imarenaia aikai ibukin maiuraoin te baronga bwa e na waakirake, ni koaua, bon te konabwai n rinnako inanon te reiakinaki ae e babaireakiraoi inanon waaki aikai nikabane – te konabwai are e katika te taratarannano ake a kaoti man taian Reirei ao taian atatai ake iroun te aomata ake a ikoiko ake a karekeaki rinanon te ukeuke ni kawain te tiaienti. Ngke e rikirake te konabwai aio, e mwaiti riki te bwai ae e na kona ni katiaaki inanon bwi n ririki aika a na roko.

Te taratara ae e rababa nako, ibukin te katei botannaomata bon iai mwiina aika a korakora. Ni katoai nako taian baronga a bon tabe n toua oin kawaia ibukin norakin aio. Ma te rikirake n teuana te tabo n angiin te tai bon titebo ma te rikirake n te baronga riki teuana. Teuana aekakina bon aio, bwa ngke e rikirake te konabwai ao a kamwaitaki riki mwaakan te baronga n te kaawa ke n te aono, ngkanne, n taina ae e riai, bwaai ake a kainnanoaki ibukin kaotin te Mashriqu’l-Adhkár, are e koreaki inanon ara rongorongo n te Ritiwan 2012, a nang tabe ni kakoroaki bukiia. N aron are ti kaotia inanon ara rongorongo nakoimi inanon te Ritiwaan are e nako, ti na teimatoa n taainako ni kotei taabo ike e na mwemwekakirake te Tembora ni Baha'i. Ti kukurei ni wewete, n te tai aio, nakon kateakin taian Auti n Taromauri n te kaawa iaon Kanchanpur, Nepal, ao Mwinilunga, Zambia. Iaon riki aei, ti wewete nakon te Auti n Taromauri n te aono are e na mwemwekakirake iaon Canada, ni uakaan ma te Ḥazíratu’l-Quds n te Aono iaon Toronto. Karikirake aikai, ao ake tabeua ake a na waakinaki nakon taai aika a na roko, a na bongana man te boutoka are e karekeaki man Mwanen taian Tembora mai irouia raao n aaba nako.

E rangi ni bwakanako te kakabwaia ae E a tia te Uea ae e akoi n rineia bwa E na anga nakoia naake E tangiriia. E rangin rietaata te wewete, n rianako te kariaria. E rangi ni kaakaiaki kawaekoaakin te tai ae ti a bane ni kainaoaki bwa ti na beku iai. E korakora angin te namakin, ngkanne, n taian tataro ake, ibukimi ao ibukin ami kekeiaki aika a aki motirawa, ti bubuti iai n Atibun Ana Mataroa Baha'u'llah.

1. Teuana te ririki ni katauraoi ao n rinanoi, n ikotaki ma te kekeiakimwaaka ae e korakora, e a roko n tokina, n kaokoroaki arona man taian kekeiaki irouia raao ni kabutaa te aonnaba ni kanikinaea te tienture imwin Rieraken Abdu'l-Bahá, n ikotaki ma kanakoaia taan tei bwa a na ira te botaki ae e okoro ibukin Karineana n te Aba ae e Tabu. Rinanon taian kekeiaki aikai, te kaunganano are e anganakoaki man maiun Abdu'l-Bahá e a tia n namakinaki irouia tamnei aika a aikoa kona ni warekaki mwaitiia ao tiaki ti kaain te Baha'i. Ana tabeaianga ibukiia nikabane kaain te utu ni aomata, Ana kabutireirei, Arona ni karikirakei taian waaki ibukin te reirei ao mweraoia te botannaomata, Ana tibwatibwa aika a rangi ni korakora nakon taian maroro aika a rietata ibukin te botannaomata n taabo aika uoua n aonon Mainiku ao Maeao, Ana kaunganano ae e roota te nano ibukin taian karikirake ibukin kateakin Auti n Taromauri, Ana waaki ni moan buabuaakin moan katean te waaki ni babaire ni Baha'i, Arona ni maubonii iteran nako te maiu n te baronga aika a kakaokoro – iteran nakon Maiuna aika a kakaokoro aikai bon bannan Ana teimatoa ao Ana babanennano ae e tabwanin nakon te beku nakon te Atua ao ni beku ibukin te botannaomata. Iaon riki Arona n riki bwa te rabwata ae e tei n rietaata ibukin te tia kairiiri ibukin taian aroaro ni maiu ao taian taratarannano n tamnei aika a rianako, Abdu'l-Bahá bon te kawai ae e itiaki are rinanona taian korakora ake a kabwaranakoaki man Ana Kaotioti Baha'u'llah a kona ni mwakuri inanon te aonnaba. N te aro bwa ti na kona n ataa raoi te mwaaka ni katei-baronga are inanon te Aro, ao e riai temanna n aki taraa riki te tabo teuana ao n tarai Ana tokanikai Abdu'l-Bahá n Ana tai ni waaki ao rorootin taian kairiiri ni karekea te onikaki ake a waawaa n aki toki man Ana kainikoroboki. Angiin taian waakirake aika a nakoraoi ma ni kamimi ake a karaoaki iroun te baronga ni Baha'i n te bong aei – ake a tia n rarangaaki inanon ara rongorongo nakoimi n te Ridvan are e nako – a katanemwanekaaki rokoia nakon Ana mwakuri, babaire, ao kairiiri Abdu'l-Bahá.

2. Ai rokoraoira, ngkanne, bwa aia karabwarabwa n ikotakiia te baronga ni Baha'i nakon te Tia Katotongaki ae e kororaoi e na riai n riki bwa te moan katauraoi imwaain moanakin te mwakuri ae moan te bubura ae e kabaraaka aron kabwaranakoan mwaakan te Aro ni katei-baronga n te aro ae e tabe n riirikirake aron korakorana. Itera nako ni kekeiaki ake a bwaka inanon ana kataratara te Babaire ibukin Ruaiua te Ririki, ao taian Babaire aika a iruruamwi aika a waakinaki ngkai, a kainetaki nakon kakoroan bukin te boto n iango ae e tei i etan taian waaki nikabane. Bon te kataratara naba ibukin e raka iaon 10,000 taian bwabwaro ake a tabe ngkai ni karaoaki ni kabutaa te aonnaba ibukin kanikinaean karuoakin te waaki n tamnei ae moan te korakora aio. Taian bwabwaro aikai, a kantaningaaki bwa a na butimwaaia mwaitiia kaaina aika a tuai n nonoraki mai mwaaina, a ikotiia tiaki ti kaain te Baha'i ma tabeman riki taan kakatekeraoia te botannaomata ake a reitaki ma ngaiia n ingainga nakon boutokaan reken te katiteuanaaki ao katamaroaan te aonnaba. Nanomwaakaia ao karinakin te kantaninga ae e matoa a noraki n te ang n tamnei are e kaotinakoaki n taian ikotaki ake a tia ni karaoaki, ike kaaina a tia ni kamarurungaaki bon man taian ikakarabakau ake a tia n karekea aia tibwatibwa nako iai n ikotaki ma te kataratara irouia nikabane ake a ukoukorii n tain botaki aika a kakukurei aikai. Ti taratara ma te ingainga ae e kariaria nakon uotan taian namwakaina ao ririki aika a na roko.

3. Man te tai are ti kanakoa ara rongorongo n 30 n Ritembwa 2021 nakon aia Bwabwaro Kauntiera, a tia taian Botaki n Tamnei n Aono ao Kauntira ni Baha'i n te Mwakoro n Aono n rinanoi ma te kaarakinaki taian angaraoi ibukin kakorakoraakin te waaki n rikirake inanon taian kiratita inanon aia mwaake n tain te Babaire ibukin Ruaiua te Ririki. Ti namakinna bwa e na ibuobuoki, oin bukin norakin mwaitin te waakirake ae e a tia ni karekeaki ni waakinakon te tai, n taraa te Babaire bwa e na taakinakinako inanon uoua te mwakoro ae aua ao nimaua te ririki maaniia, ao a kaoaki Botaki n Tamnei n Aono n te tai arei bwa a na iangoi taian waakirake ake a kantaningaia bwa a na noria inanon aia baronga imwaain Ritiwaan 2026 ao ngkanne Ritiwaan 2031. Te mwakuri aio e kainnanoa naba manga rinanoan tian taian kiratita, ao mwin taian bitaki aikai bwa botan mwaitin taian kiratita n te aonnaba e a tia n raka nakon te kuata ao e a tei ngkai n raka iaon 22,000. Man taraakin taian katautau ni kataratara aika a tia ni karekeaki, e katautauaki bwa, n tokin te Babaire, te waaki n rikirake aika a kakaokoro rikirakeia e na karekeaki inanon 14,000 kiratita aikai. Mai buakon aikai, mwaitin taian kanoa ibukin te rikirake ake a kona n iangoaki bwa a kakorakoraaki e katautauaki bwa e na tamwarake nakon 11,000 inanon naba te tai anne. Ao mai buakon aikai, e kantaningaaki bwa mwaitin taian kiratita ike te katenua ni mwaneka e na tia ni kitanaki e na raka nakon 5,000 imwain 2031. N akea te titiraki, ni karaoi taian rikirake aikai e na kainnanoa te kekeiaki ae moanbaan te korakora inanon waakinakon te Babaire ae e bwanin. Ma ti kunea bwa a rangin riai taian katautau aika a rietaata aikai bwa a na keiakinaki, bwa a tei bwa kanikinaean mwin te rinanoi ae e bubura aron mwakuriana ma te tauannano ibukin te bwai ae e kona ni karekeaki.

4. Aio e bon anga te kabwarabwara i bon irouna. Taian boto n iango a na bon aki kona ni karauaki n iangoaki n te aro ae e bwai ni koaua ngke arona bwa taian rabwata ni babaire ao agencies a tuai n rikirake aroia ae e korakora, n anganiia te konabwai ae e korakora riki rietaatana ni kabutii taian waaki inanon te baronga ike taian iwawaaki a tia ni kamwaitaki n te aro ae e baitiitii, n rabwatii takanoi aika a kakaokoro ao n riirikirake mwaitiia. E na bon aki reke te konabwai ni katarataraa te aekaki n rikirake aio ngke arona bwa tangiran te reiakinaki – ni mwakuri, n rinanoi, n rawei taian taratarannano, ao ni butimwaai taian taratarannano ake a tabe ni kaoti n taabo nako – a bon tuai ni mauboniaki n taian karinan nako, ni karababaaki nakon wakaan te uteute inanon te baronga. Ao taian kekeiaki ake a kananonaaki n taian katautau aikai a na bon aki kona ni karaoaki ngke arona bwa te kawai ae e babaireakiraoi nakon te kabuti reirei ao nakon karikirakean te konabwai ni beku irouia te botannaomata e a tia n aki rikirake otarana inanon te aonnaba ni Baha'i. Aikai nikabane a tia ni karekea te rikirake inanon ana atatai te baronga ni Baha'i ibukin kinaakina ao oin bukin ana waaki. Te kekeiakimwaaka ibukin karekean te taratara nako tinaniku inanon te waaki ni katei baronga e a bon tia n riki bwa iteran te katei ae e a matoa n taabo aika a rangi ni mwaiti; e a tia ngkai ni uee, inanon taian baronga aika a rikirake mwaitiia, nakon namakinan te tabe ni koaua ibukin te waakirake n te itera n tamnei ao n rabwata irouia kurubu aika a tabe ni buburakaei inanon te baronga n aomata, itinanikuia ake bon kaain te Baha'i. Aia kekeiaki raao ni katei baronga, n ira buakon taian waaki ibukin karikirakean aroia te botannaomata, ao n anga aia tibwatibwa nakon taian maroro aika a ririeta ibukin te botannaomata a tia n ikotaki nakon teuana te kekeiaki n te aonnaba, ni kabaeaki n ti teuana te aiai ni mwakuri, ni kabaraaka te taratara iaon buokan te botannaomata ni katea arona iaon te aa ae taian boto n reirei n tamnei. Kakaawakin taian rikirake ake ti a tia ni kabwarabwarai, ake a roko n tiaia aio tebubua te ririki imwin moan katabwenaakin te Waaki ni Babaire, a bon aki kona n tarariaoaki. Inanon rikiraken te konabwai ae e rangi ni kamimi okorona n rikiraken te konabwai are e a tia n riki inanon uabwi te ririki n tia n nako – ao are e a karekea te angaraoi ibukin te aonnaba ni Baha'i n tarai aia kekeiaki ni kaineti ma mwaakan te Aro ni katei-baronga – ti nora te kakoaua ae e aki kona ni kauntabaaki bwa Ana Aro te Atua e a tia n rinnako inanon ana kaonoua n ibwaoki n te Roro ni Kateitei. Ti katanoataa n te Ritiwaan are e nako bwa taian kamimi aika a koaua aika a butanako irouia te mwaiti ae e rangi ni korakora aika a ira buakon taian iwawaaki ni Baha'i, ake a kauraaki aia onimaki, ao ni karekei taian konabwai ni mwakuri ao iango ni beku ibukin aia baronga ake a kanikinaeaki bwa ana katenua n ibwaoki Ana Babaire n Tamnei te Mwatita e a tia ni moanaki; ai ngaia are, Te Babaire ibukin Teuana te Ririki, ni moanakina n te tai arei ao n tokina ngkai, e a tia n tei bwa te kanikinaa ibukin taian waakirake tabeua aika a na tiku rongorongoia ake a tia ni karaoaki irouia barongaia naake a kakaonimaki. Ao ngkai ni moanakin te waaki ae e boou ao ni buburakaei, te rabwata ae e katiteuanaaki ake taan onimaki a tei n tauraoi n rawei taian angaraoi ake a ukinako i moaia.

5. Te bwai teuana ae e tei n otirake inanon te ibwaoki ae e a toki ngkai bon kateakin te kabanea n Auti n Taromauri n te kantenanti ao moanakin taian waaki ibukin kateakin taian Auti n Taromauri n te karinan are n te aono ao n te kaawa. E mwaiti te reiakinaki, irouia kaain te Baha'i n te aonnaba ni kabutaa, ibukin te boto n iango iaon te Mashriqu’l-Adhkár ao ikotakin te taromauri ao te beku ake e rabwatani. Inanon tain te kaonoua n ibwaoki inanon te Roro ni Kateitei, e mwaiti riki te bwai ae e na reiakinaki ibukin taekan te beku are e uotiia man rikiraken te baronga nakon te maiu n taromauri ae e tabe ni bwebwerake – ao te beku are e kaungaa karaoakina – nakon kaotin te Mashriqu’l-Adhkár. Taian ikakarabakau a moanaki ma tabeua taian Botaki n Tamnei n Aono, ao inanon tain waakinakoia, ti na teimatoa ni kakatanoatai taabo ike a na kateaki taian Auti n Taromauri nakon ririki aika a na roko.

6. Kukurein nanora n nora te baronga ibukin te Ara ae Moan te Korakora ni waaki man te korakora teuana nakon are iaona riki e a bon rotaki n nanokaawakira ae e nano n norakin teimatoan taian waaki ao untaba n te aonnaba ake a karekea te nanokaawaki ao te karawawata ae moan te kaakaiaki arona – ai moara riki, n norakin manga kaotin taian korakora buaka ake a urubwai ake a tia ni kamangaoi taian waaki n te aonnaba inanon rokon taian mwakuri ni kakamaaku nakon te botannaomata. Ti ataia raoi ao ti karauaki bwa, ngkai baronga ni Baha'i a tia n aki toki ni kakaotia inanon taai aika a kakaokoro, bwa taan iriira Baha'u'llah a babanennanoia nakon anganakoan te kabeebete ao te boutoka nakoia naake irarikiia, e ngae ngke e rangin ribwa aron maiuia. Ma ni karokoa ae te botannaomata ae e bwanin e waaki ni katei arona iaon taian aa aika te motiraoi ao te koaua, e na bon, ai kananokaawakira, katauaki bwa e na waeturatura man te kabuanibwai teuana nakon are teuana. Ti tataro bwa, ngkana te buaka ae e a tia ni moanaki iaon Eurobe e na kaotinakoi taian reiakinaki ibukin taai aika a na roko, e na riki bwa te kauring ae e kaakaiaki kawaekoaakina bwa te kawai ae e na riai n toua te aonnaba ngkana e na karekea te raoi ae e koaua raoi ao n teimatoa. Taian boto n reirei ake a kabwarabwaraaki Iroun Baha'u'llah nakoia ueea ao Beretitenti n Ana tai, ao taian tabe ake e anganiia taan kairiiri ake n taai ake a nako ao ngkai, a rangi ni omwaaka ao ni kawaekoaaki n te bong aei nakon te tai are a moan raweaki n Ana Kainikoroboki. Ibukiia kaain te Baha'i, taian waakirake aika a aki kona ni katokaki ibukin ana Babaire te Atua are e Korakora – are iriana taian kanganga ao reimaurua, ma n tokin te tai ni kawaekoaa waakin te botannaomata nakon te motiraoi, te raoi ao te katiteuanaaki – bon te otabwanin are Ana Babaire te Atua are e Karako, are a katabeaki iai taan onimaki, e tabe n taakinaki nako. Aron tein te botannaomata n te bong aei ae e mangaongao ai ngaia are e rangin teretere ao ni kawaekoaaki iai kainnanoakin kabwaranakoan mwaakan te Aro ni katei-baronga. Ti aki kona ma ti te kantaninga bwa, ibukin te tai aio, taian aki karauaki aika a korakora ao kakiriweaki a na reitinako n roota te aonnaba; kam na bon bae n ataia, ngkanne, n akea te nanououa, bukin taian bubuti aika a ingainga ake ti anga ibukiia nikabane natin te Atua bwa a na kabebeteaki man taian kanakonano ao kabuanibwai aika a mao a kauataoaki ma tataro ae bon tein naba anne ae te babanennano ibukin te tokanikai n te beku ae e rangi ni kainnanoaki are kam karaoia ibukin ana Aro Te Natiniuea n Raoi.

7. Ni katoai nako kiratita ike taian iwawaaki ibukin te Babaire a tabe n rikirake butimwakaia, ti nora te rikirake n taian baronga ma taian anua ni maiu aika a rietaata ake ti kabwarabwarai inanon te rongorongo n 30 n Ritembwa 2021. Inanon aia tai taian baronga n namakini taian karawawata aika a kakaokoro, taan iriira Tamaroan Abhá a na riai n rikirake n otirake n tei i moa ma anuaia aika te kona ni butimwaai ao ni kaitarai kangaanga ao ibukin aia iango raoi, ibukin katein maiuia aika a rianako aroia ao n nimtakiia nakon te boto n reirei, ao ibukin aia nanoanga, te kamwawaaki, ao te taotaonannano are a kaotia ibukin uaiakinan te katiteuanaaki. Ni katoa tai, taian anua ni maiu aika a rianako ao tein te iango ae e raoiroi ake a kaotaki irouia taan onimaki inanon tain te kabuanibwai e a tia ni kaungaia aomata bwa a na rairaki nakoia kaain te Baha'i ibukin kabwarabwaraakiia, te karaunano, ao te boutoka, moara riki ngkana e a tia maiun te botannaomata ni kakiriweaki man taian kabuanibwai ao kamangaongao aika a aki kaman noraki. Inanon tibwaakin taian taratara aikai, ti uringa bwa te baronga ni Baha'i naba e namakini naba mwin taian korakora n ingunako ake a tabe ni mwakuri n te aonnaba. Iaon riki aikai, ti ataia bwa ngkana e korakora riki aia kekeiaki raao ni karikirakea Ana Taeka te Atua, a na aintoa riki taian korakora ake a na kaitaraaki iai, n te tai ae e uakaan ke imwina, man itera nako aika a kakaokoro. A na riai ni kamatoai aia iango ao tamneia ni kaitarai taian kataitai ake a na bon kaoti ni koaua, bwa a raawa n kaikoaka kakannangakin aia kekeiaki. Ma a ataia raoi taan onimaki bwa e ngae ngke aekakira te angibuaka ae e wene i mwaaia, ana aake te Aro e kaboraoaki arona nakoia nikabane. Taian mwaneka aika a irururamwi ni mwanangana a tia n noria bwa e tokanikai iaon taian erementi ao n tata iaon taian nao. Ngkai e a kaea te oraitan ae e boou. Taian kamatoa mai Iroun te Kabanea ni Mwaaka bon te ang ae e korakora are e kanoa iena ao ni kabutia ni mwakei nakon tokin kawaina. Ao te Boraraoi bon ana manniborau, ni kawakina te kaibuke ae e tabu iaon ana kooti ni koaua ao n ataakiraoi. A bia kaain te runga ni karawa ni kanakoi taian kakabwaia nako aoia nikabane ake a kaieie inanoaana.

Uoua oioi aika moana kaotia ake a kaungaira bwa ti na taekini taeka aikai nakoimi. Te moan oioi bon rikiraken te atatai ni kabuta te aonaba iaon ruanikai aika buabuaaki ma ni kakamaaku ake a uotaki ni butinakon te coronavirus n te aonaba. A mwaiti aono, e ngae ngke aia kekeiaki mwaaka ma aia ninikoria aia botanaomata ni kabane ibukin totokoana ma kauarerekean ana ruanikai, ma te bwai ae riki e a kaman roko ni korakora, ao man rangi ni kananokawaki nakoia utu ao aomata nako ni kabaatetea te botanaomata ni bwaninna nakon te kabuanibwai. Naao ni karawawata ao ni kananokawaki a bwaro man te tabo teuana imwin teuana ao a kangoreia kaain aono aika kakaokoro, ni miniti aika kakaokoro, ni kawai aika kakaokoro.

Te kauoua n oioi, bon teuana ae otara riki ni katoa bong, bon ana tuabeniben te Aonaaba ni Bahá’í ao marururungina ae e aki i te maakena imatan te kakaewenako ae akea aekana man te ururing ae maiu. Ami kaeka e bon rangi n rianako arona. Ngke ti koroboki nakoimi teuana te namwakaina n nako n tain te Naw-Ruz, ti bon rangi ni kan katuruturui anua aika rangi ni kamaiua te nano ake a karaoaki n ami baronga ike tein raoi bannan ami iwawaaki a uruakaki. Te bwai ae otinako inanon wiki n nakonano aikanne ike a mwaiti raao ake a riai ni iri ririkiraken tuua aika matoatoa man kainiin, e bon kananoa riki ana namakin ni mamataiakini ngkami. Reiakinaki man taneiai ake a karekeaki n iteran te aonaba ake tabeua, tabeua baronga a tia ni kunei kawai aika mano man kakau iango ibukin karikirakean te atatai ibukin bwaai aika kainnanoaki ibukin maurin aia botanaomata. Te taratara e katuruturuaki riki nakoia ake a kai reke riki n te kabuanibwai man te virus ao aroaro ni maiu ake a na rio man butinakona; taian waaki ni kakauiango ake a kaotaki n te Bahá’í World News Service n te itera aio bon tii tabeua maibuakon aika mwaitikurikuri riki aika iaon kawaia. Aikai a manga turabuaki riki man kekeiaki n tirobaa, ni kakatanoata, ao ni mamauboni anua n tamnei ake a moa kainnanoakia riki n te tai aio. Kekeiaki n aron aikai a bon mwaiti ake a waakinaki inanon utu ke ni bon tatabemaniia, n aron ana kariaia aia otabwanin ke aia konaa aia bwai ni itoman, te namakin n katiteuanaaki ae raka arona e a bon kakamaiuaki man nabenabeaki ibuakoia tamnei ake a tibwaa te otabwanin ae tii te arona. Maiureirein te maiu n baronga, e bon rangi ni kakawaki ibukin te uaia ni bane ni waakirake, ao n aki kamwemwereaki.

A mwemwerakeaki tamneira man noran aia konabwai Botaki n Tamnei n Aono, mataniwin te Taanga ni Buaka ibukin te Oota aika matoa man aki neneaki, a tia ni kairia aia baronga ao ni buai aia kaeka nakon te kabuanibwai. A bon tia n boutokaaki ma te nanomatoa irouia Kauntiera ao aia Baba ni Ibuobuoki ake ngaiia, n aroia n taai nako, a tia ma te ninikoria n tabeka rake manin te manuia n tatangira iaon aia beku. N aroia ni kateimatoa aia atatai ma te ongongora ibukin baititiin bibitakin tein abaia, Botaki a tia ni karaoi aia babaronga aika riai ibukin kabutakin te babaire ibukin te Waaki, ao ai moarariki ibukin waakinan te rinerine, n taabo ake iai te kona iai. Rinanon te itoman ae irerei, rabwata nako ao agencies a tia n anga aia boaboa aika niniwana, aia karaunano, ao aia kaunganano ae teimatoa. N taai aika bati, a bon tia naba ni moana katebenakoan boto n reirei aika a ibuobuoki ake a otioti man taian mamaroro ake a ukinako ngkai n aia botanaomata. Te kariaria are e kaotaki n ara rongorongo n te Naw-Ruz are kataakin ana nanomatoa te botanaomata e na bon anganaki riki te taratarannano ae korakora riki ao aio e a bon tia ngkai ni moanna n noraki. Mataniwi, taan iango aika bwakuaku, ao taan kanako rongorongo a tia ni moana ngkai aia ukeaaba iaon boto ni iango n taian aa ao taian kantaninga aika aki wimakiki ake, n taai aikai, a bon tia n rangi ni bua man taian mamaroro ma botanaomata. N te tai aio aikai a bon tibwa moana otiotiia, e ngae n anne e anga te taratara ae kona ngkai n noraki bwa n te tai ae uarereke e bon kona n reke te ikotaki n atatai.

Te mwengaraoi are ti anaia man norakin tuabenibenin te aonaba ni Bahá’í are e kaotia n te mwakuri e bon airi naba ma nanokaawakira man taian kabuanibwai nakoia botanaomata ni kabuta te aonaba. Ai kawara, ti ataia bwa taan onimaki ma raoraoia a bon ana naba tibwaia man te karawawataaki aio. Te tei raroa mairouia raao ao utu ibukin, irakin raoi tuua ibukin kainnanoakin kamanoan te botanaomata, a bon rangi ni mwaiti aomata n te aonaba ake a bon kateimatoa nanoia, ibukia tabeman, a bon anganako te uamae ae akea tokina. Ni katoa maibin te ingabong e bon kakoauaaki bwa te kammaraki ae e a raka riki e na rinanoaki imwain manga bungin taai. E bia te berita ni manga kaitiboaki n aonaba ake akea tokia n anga te raunnano nakoia ake a tia ni bua aia tangira. Ti tataro ibukin kabebetean nanoia, ao ibukin Ana akoi te Atua bwa e na katobibiia naake aia reirei, maiuia, mwengaia, ao ni ikotaki naba ma boton raoi maiuia ake a toka ngkai iaon te kabuanibwai. Ibukimi, ao ibukia ake mamaten nanomi, ao ibukia ni kabane kaain abami, ti bubutia ao n onnonia Bahá’u’lláh Ana kakabwaia ao Ana nanonaki.

E nga ngke e abwabwaki ao ni kakorakai te kawai are ti riai n mwananga iaona, ti bon rangi n onimaki ni koaua n ami nanomwaaka ao ami kekeiaki mwaaka bwa kam na rinanon te kawai aei nakon tokina. Kam katiki man ami tania n kariaria, n onimaki, ao ni kakannangaki, ni karimoai kainnanoia tabeman nakon ake bon ngkami, ni buokia ake a aobaaki bwa a na kanuaaki n tamnei, naake a rikirake takaia ibukin kaekaaia bwa a na a torobaaki nanoia, ao naake a bora ni kan mwakuri ibukin katamaroan te aonaba n anganaki aia anga. Mairouia Ana taan iriira te Kakabwaiaki ae Kororaoi aika babane nanoia, ti na kanga ni karia ae rinano riki nakon aei?

Taian kabanea n taeka inanon te mwakoro ae rianako uringakina n rongorongon te Aro a tia ngkai ni koreaki, ao e a rairaki baan te boki. Te Ritiwaan aio e kanikinaea tokin te ririki ae e rangi ni kaokoro, inanon te Babaire Ibukin Nimaua te Ririki, ao inanon taian Babaire aika a bwanin aika a iruruamwi are e moanaki man 1996. A anoanoira taian Babaire aika a iruruamwi aika a boou, ao e berita bwa e na rangi ni kakaawaki ma n uringaki namwakaina aika tebwimauoua are e na katauraoira nakon te kekeiaki inanon ruaiwa te ririki are e na moanaki man Ritiwaan ae e na roko. Ti noria i moara te baronga ae e baikoa ni karekea marurungina ao e a tauraoi ni waakirake ma rangatan waena aika a abwabwaki. Ma e na riai n akea te katautau ae akea nanona ibukin mwaitin te kekeiakimwaaka are e kainnanoaki ibukin karokoara n te karinan ae ti mena iai ngkai ao mwaitin te taratara n nano are e karekeaki iaon kawaira rinanon te bekumwaaka: taian reiakinaki ake ti karekei a na bon kaira waakin te baronga nakon taai aika a na roko, ao rongorongon aron karekeaia a na kaotaira iaon bwaai ake a na roko.

Taian bwi n ririki ake a uotira nakon 1996, aika a kaubwai i bon irouia n taian rikirake ao taratara n nano, a tia ni kaakeai taian nanououa bwa a mwaiti aomata man mwakoro nako aika a tauraoi n rinnako iaan ana baena te Aro. Ma, e ngae ngke a kaunganano taai ake e korakora iai te rairaki n te mwaiti, e aki boraoi ma te waaki n rikirake ae e teimatoa are e kona ni karikirakeaki n taabo aika a kakaokoro. Taian titiraki aika a rangin nano are a kaitara ma ngaai te baronga ake, n te tai anne, e aki tau ana taneiai ni kona ni kaekai raoi. A na kanga aron taian kekeiaki ake a kaineta te kataorababa ni waaki n taubai ma te waaki ni kamatoa ao ni katoka te kanganga ae e kakaewenako ao ni maan, ao e taraa ni matoatoa arona ae kateimatoaan te rikirake? E na kangara aron kateirakeaia aomata n tatabemaniia nako, taian rabwata inanon te Aro ao baronga ake a na konabwai n raira Ana reirei Bahá’u’lláh nakon te mwakuri? Ao a na kangara naake a katikaki nanoia nakon taian reirei n te Aro n riki bwa taan beku inanon te waaki ni mwakuri n te itera n tamnei n te aonnaba?

Ai ngaia are, te kuata n tienture n nako, iai te baronga ni Bahá’í teuana are e kona ni warekiia teniman Tabonibain Ana Waaki te Atua ake a mena i moan ana baronga are a moana te Babaire ibukin Aua te Ririki, are e kaokoro ma taian Babaire ake mai mwaaina ti ibukin ana taratara ae e baraaki iaon teuana te kouru: kakorakoraan karakaan te waaki ibukin te rin ni mwaiti. Te kouru aio are e a riki bwa boton taian Babaire ake imwina. E a tia n reke te mataata irouia kaain te baronga aio bwa te waaki aio tiaki ti karinakiia kurubu n aomata aika a mwaiti inanon te Aro, ao tiaki te bwai ae e nang bon kaoti naba i bon irouna; e kananonaaki bwa te kataorababa ao te kamatoa ae e na karauaki ni barongaaki raoi te kantaninga are e uaiakinaki mai iai, e na babaireakiraoi, ao e na kabutaki raoi. Te mwakuri aio e kainnanoa irakin buakona irouia tamnei aika a mwaitikurikuri aika a tia ni karauaki ni kaongoaki raoi ni kanoana, ao n 1996, e a weteaki te aonnaba ni Bahá’í bwa e na butimwaea te kakaewenako n angareirei ae moan te bubura arona are irian te waaki aio. E weteaki bwa e na katei taian reirei ni kataneiai ake a kabaraaka te taratara iaon kaotinakoan waawanakoia aomata aika a tabe n ririkirake mwaitia ake iai irouia te konabwai aika a kainnanoaki ibukin kateimatoaan te waaki ibukin te rikirake.

Raao a wakina tabeia aio ao a ataia bwa, e ngae ngke tera taian tokanikai mai mwaaina ake a tia ni karekei inanon maraen te kabuti reirei, e teretere bwa e mwaiti te bwai ae a na riai n reiakinaki iai ibukin taian konabwai ake a riai ni karekei ao, ae e rangi ni kakaawaki riki, bwa a na kangara ni karekei. Rinanon kawai aika a mwaiti, te baronga e reiakinaki man karaoan te mwakuri, ao taian reiakinaki ake e karekei, imwin rinanoaia iraua te tai ao ni katamaroaaki riki rinanon kabonganakiia inanon taabo aika a kakaokoro ni waakinakon te tai, n tokina ao a koreaki mwia inanon taian boki n reirei. E kuneaki bwa tabeua mwakuri a angaraoi karaoakiia bwa kaekaan aia kainnano n te itera n tamnei kaain te tabo teuana. Taian kamronron ni kamatebwai, reirei nakoia ataei, bobotaki n taromauri, ao imwina taian kurubu ibukia kairake n ataei a tebenako riki bwa ngaia aika a boto kakaawakiia n te itera aio, ao ngke a rarangaaki ma mwakuri ake a irekereke ma ngaai, taian bitaki ake a kaotinakoaki a karekea te banna ni maiu inanon te baronga ae e marurung. Ao inanon riirikiraken mwaitiia naake a ira buakon taian moan kouru aikai, e a manga otinako iterana teuana irarikin are e moan iangoaki. A riki bwa taian mataroa are rinanoia a kona iai roronrikirake, ikawai ao utu aika a bwanin mai tinanikun te baronga n reitiia ma Ana Kaotioti Bahá’u’lláh. E tabe naba n rikirake tereteren angaraoin iangoakin taian kawai aika a babarongaaki ibukin te mwakuri ni katei baronga inanon te waaki ae te ‘kiratita’: te mwakoro teuana iaon te aba ae e kona ni mwakuriaki ae e bon tannako ma aron ana botannaomata ao tein te kaubwai. Te konabwai ibukin katauraoan taian babaire n te karinan ae te kiratita e a moanaki kateakina, ao man taian babaire akanne, taian kanoa ibukin rikiraken te Aro e a otinako, are e barongaaki nakon taian waaki n raaun aika kaka tenua te namwakaina maaniia. Te bwai teuana ae e na kamatataaki ni moantaai bwa: mwaingiia aomata n tatabemaniia rinanon taian kooti aika a iruruamwi e na kaungaa reken, ao e na kabutaki man, mwaingin taian kiratita iaon te kawai n rikirake. Te uaia n irekereke ae e airiiri n ibuobuoki imarenaia aio e buokia raao n taabo nako n rinanoi taian kawai ibukin te rikirake inanon oin aia otabwanin ao ni kona n taua mwin kawaia are a tia n toua ni kaea te korakora ae e riirikirake. Ni waakinakon te tai, e a kakoauaaki bwa e na uaana ngkana e noraki te bwai ae e riki inanon te kiratita man itera aika uoua bwa man te taratara iaon waaki n reirei aika a kakaawaki ake tenua – te beku ibukia ataei, kairake n ataei, roronrikirake ao ikawai - n reitaki ma te taratara iaon taian raaun ni mwakuri ake a kakaawaki ibukin norakin biribirin te rikirake. Imwin ti teutana te tai ngke e teirake te kekeiaki inanon uabwimanimaua te ririki, angiin taian waaki aika a rangi ni kinaaki riki ibukin te waaki n rikirake ae ti kona n nonori ni bong aikai, a bon tibwa tabe ni kateiteaki raoi n te tai arei.

Ngke e a tabe ni kakorakoraaki riki aia kekeiaki raao, tabeua kairiri, boto n reirei ao kawai aika a kakaawaki irouia aomata ni kaineti ma te waaki n rikirake a moanna ni kamatoaaki inanon te kawai teuana (framework) ibukin te mwakuri are e na rikirake ni kona ni karini kanoa tabeua. Te kawai aio e a kakoauaaki bwa te aa ibukin kaotinakoan te maiureirei ae moan te korakora. E buokia raao ni kainetii korakoraia rinanon aanga ake, n aron ae e oti man te taneiai, a bongana ibukin karikirakean baronga aika a marurung. Ma te kawai aei bon tiaki kaekaan bwaai nako. Ngkana a bane n taraaki iteran nako te kawai aei ibukin rinanoan oioin te kiratita, te kaawa, ke bon ti te baronga ni mwenga, e kona ni karaoaki te banna ni mwakuri are e tarai mwin aia reiakinaki kaain te aonnaba ni Bahá’í ni kabutaa ao ni kona naba ni kaeka nakon itera nako n te tabo anne. Kateakin itera aika uoua are te kamatoa ibukin bwaai aika a kainnanoaki n te itera teuana ao irakin nanoia aomata n tatabemaniia nako n te bwai are a tangiria n akea tiatianakina n te itera are teuana e a kaotinakoa te mataata ae e boou ibukin kawai aika a mwaiti ake a kona iai aomata nako ni boutoka te waaki are, i nukana, e bon ira nanon ao e rereitinako ni katamaroaki inanon reereken te taneiai. E riai n akea te nanououa ni kaineti ma te rikirake are e karekeaki man kaotin te kawai aio: mwina aika a kakaawaki ibukin kaboan nanoia ao katiteuanaakin taian kekeiaki n te aonnaba ni Bahá’í ao ni kabutimwaaka mwaatina ni waakirake bon ngaai mwina aika a rangi ni kakawaki.

Inanon ana tai te Babaire teuana n onea mwin are mai mwaaina, ao te rinnako inanon te mwakuri ni katei baronga a kateaki n taabo nako, taian rikirake n te karinan are te katei e a otara riki. N aron te katoto, kakaawakin reiakinaia te roro ake a uarereke e a rikirake ataakin kakaawakina, ao ai aron naba te konabwai ae e raba ae e okoro are e kaotaki irouia kairake n ataei are e a moamoa riki. Tamnei ake a ibuobuoki ao a raoniia imarenaia inanon te kawai ae a uaia n nakonako inanona, n teimatoa ni karababaa nako te mronron ibukiia naake a tauraoi n ibuobuoki, e a riki bwa te banna are e uaiakinaki n taian kekeiaki ni kabane ibukin karikirakean te konabwai ni beku. Irarikin anne ao bon taian reitaki imarenaia raao bon ibuakoia ao ma naake irarikia e rinanon naba te onikaki, ngke e a tabe n rikirake te atatai iaon mwaakan te maroro ae e nano riki ibukin kauraan ao iriiribakin te uki n nano n te itera n tamnei. Ao ae e kakawaki, taian baronga ni Bahá’í a tabe n rikirake riki aia taratara nako tinanikun te Aro. Ngkana iai te tamnei ae e butimwaea ana taratara te Aro e kona n riki bwa kaaina ae e ira buakon te beku – e ngae ngke te tia kakatanoataa ao te tia babaaronga – ibukin taian waaki n reirei, bobotaki ibukin te taromauri ao iteran nako te mwakuri ibukin te katei-baronga; mai buakon tamnei akanne, a mwaiti ake a katanoata aia onimaki Iroun Bahá’u’lláh. Ai ngaia are, moan borikakin te waaki ibukin te rin ni mwaiti e a kaoti are e aki rangi ni katan iaon taian koaua aika a koreaki mwia ao katautau aika a aki ataaki koauaia ma iaon riki are bon te taneiai bwa a na kangara aomata aika a mwaiti ni kona ni kunea te Aro, ni karikirakea aia atatai iaona, ni uataboi ana kouru, n rinnako ibuakon taian mwakuri ao maroro, ao ni mwaitin te tai ni kaainna. Ni koaua, inanon ana tai te reirei ni kataneiai ni kamatoaaki n ana waaki man te tabo teuana nakon te tabo teuana, mwaitiia aomata ake a karekei tibwangaia n ana mwakuri te Babaire, ni karababanako naba nakoia ake a tibwa tia ni kaina te Aro, e a rikirake n te mwaiti ae e rangin rianako arona. Ma e aki kairaki aio ti ibukin raraomaeakinan te mwaiti. Te taratara ibukin te onikaki i bon iroun temanna ao ni kabane are e tabe naba n waakinaki, are e aanaki man kamatebwaian Ana Taeka te Atua ao ataakina bwa aia konabwai aomata ni kabane ni kona n riki bwa taan beku inanon te kaotioti n tamnei ae e nano iangoana, are e a kaotirakea te nano ni kan uaia ni beku.

Teuana mai buakon kanoan te tai ae uabwimanimaua te ririki ae e rianako kamimina ao ni kaunganano bon te beku are e karaoaki irouia roronrikirake n te Bahá’í, ake, ma aia onimaki ao ninikoriaia ni kaitarai kanganga a tia n butimwaea nneia are e bon katauaki ibukiia are mai moa n ana kekeiaki te baronga. A riki bwa taan reirei n te Aro ao taan reiakinia naake a uarereke, bwa tuuta ake a mwamwananga ao bwaioniia i nanoa, bwa koteneita n te kiratita ao kaain taian rabwata nako n te Bahá’í, roronrikirake iaon kantenanti ake nimaua a tia n teirake ni beku ibukin aia baronga ma te babanennano ao te kaburearo. Te nano n ikawai are a tia ni kaotia, inanon karaoan tabeia are e katan iaona kawakirakean te Babaire n Tamnei, e kaotaki ni marurungin tamneia ao babanennanoia nakon kamanoan taai aika a na roko ibukin te botannaomata. Ibukin kinaakin te nano n ikawai ae e otara aron riirikirakena, ti a tia ni baireia bwa, imwin raoi te Ritiwaan aio, e ngae ngke roron te tia onimaki ae e riai n roko iai ibukin te beku iaon te Botaki n Tamnei e na tiku iaon uabwimateuana, te roro are e a kona iai te tia onimaki n rinerine n tain te rinerine ni Bahá’í e nang karinanoaki nakon tebwimawaniua. Bon akea ara nanououa bwa roronrikirake n taabo nako ake a roko n te roro anne a na kaota koauan ara onimaki aio irouia n aia konabwai ni kakoroa nanon “karaoan raoi tabeia ao kaotan te karaurau n iango” te “tabe ae e tabu” are a weteaki nako iai taan rinerine ni kabane n te Bahá’í.

Ti ataia bwa, n aron ae e bon riai, koauan taian oioi inanon taian baronga a rangi ni kakaokoro. Taian baronga n taian aono, ao taabo aika a kakaokoro inanon baronga akanne, a moani taian Babaire aika a iruruamwi aikai n aia tai n rikirake aika a kakaokoro; mai mwin te tai anne, a tia n rikirake ni biriia aika a kakaokoro ao a tia ni karekei aia karinan ni waakirake aika a kakaokoro. Aio, i bon irouna, e aki boou. Bon kaman arona are tein taabo nako a kakaokoro, n ai aron naba te uki n nano are e kona ni kuneaki ikanne. Ma ti nora, naba, rikiraken te iabuti, ike te konabwai, onimakinaia i bon irouia ao aia taneiai aika a ikoiko inanon taian baronga e a tabe n rikirake, ni kabetaki man aia tokanikai tariia ni baronga aika a kaan ao aika a raroa. N aron te katoto, ngke tamnei ake a teirake ni kauka te tabo ae e boou n 1996 akea uotaia bwa ti te ninikoria, te onimaki ao te babanennano, n te bong aei aia itabon n taabo nako a ikoti anua naba akanne n reitaki ma te atatai, te taratarannano ao taian konabwai ake a tia n ikoiko imwin te kekeiaki inanon uabwimanimaua te ririki irouia ni kabane kaain te aonnaba ni Bahá’í ibukin babairean raoi ao kanakoraoan raoi riki te mwakuri ibukin te kataorababa ao te kamatoa.

E ngae ngke e moanna mai ia te baronga, e a tia ni katamwarakea te waaki n rikirake ngke e ikotii anua ake te onimaki, te kekeiakimwaaka ao te babanennano ma te tauraoi nakon te reiakinaki. Ni koauana, teuana te bwai ae e na tiku n uringaki inanon taian Babaire aika a iruruamwi aikai bon taorababan ataakina are taian kekeiaki nako ibukin te rikirake e moanaki moa man te tauraoi nakon te reiakinaki. Beebeten te kaetieti aio e karabai bwaai aika a kakaawaki ake a na riki ake a na kaoti mai iai. Ti aki nanououa bwa ni katoai kiratita nako, ni waakinakon te tai, a na waakirake iaon te kawai n rikirake; taian baronga ake a tia n rangin rikirake n te aro ae e waekoa, ni kabotauaki ma baronga ake aron teia ao taian angaraoi titebo aroia, a tia ni kaota te konabwai ni kaunga te katiteuanaaki n te iango ao n reiakinaki iaon aron te mwakuri ae e nakoraoi. Ao a karaoia n akea te tabwara ni mwakuri.

Te baabanennano nakon te reiakinaki nanona naba bwa bon te tauraoi ni karaoi kaairua-ao n tabetai, ni koaua, taian kaairua aika a na karekea te mwengabuaka. N akea te kubanako, taian kawai ao waaki aika a boou a tararuaaki n te aro ae e aki konabwai n te moan tai ibukin uarereken te taneiai; n tabetai, te konabwai teuana ae e a tibwa karekeaki e a manga bua ngke e tabe te baronga ni katabea iaon karikirakean riki teuana. E ngae ngke a raraoi ara kantaninga ibukin karekean te bwai teuana tiaki nanona bwa e na aki reke te tibanako, ao te mwaingirake mai iai e kainnanoa te kamangori ao te kamwawaaki. Ngkana e a tia te baronga n teimatoa ni kabanea nanona ni kaota te taotaonannano ao n reiakinaki man ana kairua ake a na bon bae ni kaoti, te waakirake e bon tuai naba teutana ni kararoaaki man aia roroti.

I nukan taian Babaire aika a iruruamwi, rinnakon te baronga inanon maiun te botannaomata e a moanna n riki bwa te bwai ae e kabaraakaki te taratara iaona. A kaungaki taan onimaki bwa a na iangoa aio bwa ai aron uoua taian waaki ni kekeiaki aika a irekereke imarenaia-te beku ma te botannaomata ao irakin buakon te maroro ake a waakinaki irouia te botannaomata. Aikai, ni koaua, tiaki onean mwin te mwakuri ni kataorababa ao ni kamatoa, ao tiaki katikakin nako te taratara man taabe akanne: bon kaman iriaia. Ngkana e korakora te konabwai n aomata are irouia are a kona ni weteia bwa a na ibuobuoki iaon aio, e korakora naba te konabwai ni uoti taeka n rabakau ake inanon Ana Kaotioti Bahá’u’lláh bwa a na kaitarai taian kakaewenako n te bong anne - are rairan Ana reirei nakon karaoana n te mwakuri. Ao taian kanganga ake a mena te botannaomata inanona n te tai aio e a katuruturua riki kaakaiakin kainnanoakin te bwainaoraki are e anganako te Taokita ni Karawa. Are e kananonaaki n aio bon te koaua iaon taekan te aro are e rangi ni kaokoro ma are e ataaki irouia kaain te aonnaba: te koaua are e kinaa te aro bwa te korakora ae e mwaaka ibukin kabutimwakaakin te waakirake ae akea tokina are iroun te botannaomata. E ataaki naba bwa te aeka ni botannaomata anne e na aki kaoti n te aro n aki akaaka, ni bon oin ana iango - bon tabeia taan iriira Bahá’u’lláh bwa a na mwakuriia aron kaotina. Te mwakuri aio e kainnanoa kabonganaakin te aeka ni waaki n reiakinaki ae e babarongaaki nakon te mwakuri ma te botannaomata ao irakin buakon te maroro are irouia aomata.

N taraakina man te taratara are uoua ao te iterana taian bwi n ririki n tia n nako, te konabwai ibukin karaoakin te mwakuri ma te botannaomata e korakora rikirakena, are e a uotiira nakon taian mwakuri aika a korakora aron rikirakeia. Ngkana e kabotauaki ma 1996, ngke a tabe ni kateimatoaaki butin 250 taian waaki ibukin karikirakean te botannaomata ao te maiuraoi man te ririki teuana nakon teuana, ngkai ai 1,500, ao mwaitin taian botaki ake a tei iaan rorotin ana reirei te Bahá’í e a tia n rikirake aua te tai n te aro are e a riaon 160. E raka iaon 70,000 taian mwakuri ma te botannaomata ake a karioaki ni wakaan te uteute ake a kimototo taia ake a karaoaki ni katoa ririki, kaotan te rikirake nimabwi te tai okiokina. Ti kakariaria nakon reitinakon te rikirake n taian kekeiaki ni kabane aikai ake a reke mai mwin te boutoka ae e babanennano ao te kaunganano are e a karekeaki ngkai man te Bahá’í International Development Organization. E ngae n anne, irakin buakon taian maroro ake irouia te botannaomata irouia kaain te Bahá’í e a tia naba n rangin rikirake. Irarikin are a mwaiti taian angaraoi ike raao a kona n angarake te taratara man te Bahá’í nakon taian maroro ake a riki n taabo ni mwakuri ke bon iroun temanna ma temanna, a mwaiti riki irakin buakon taian maroro aikai n te kawai ae e barongaaki ake a tia n rangin rikirake. Ti iangoi tiaki ti taian kekeiaki aika a korakora ao n rikirake matoaia n aron anganakoan taian tibwatibwa ake mai iroun te Baronga ni Baha’i n te Aonnaba (BIC) – are e a tia ni karakei riki ana Aobiti iaon Aberika, Atia ao Eurobe – ma bon te mwakuri man korakoran itikaokaon nako taian Aobiti Ibukin te Reitaki Nako Tinanikun te Aro ake n taian aono ake a rangin rikirake are nakoia ao te itera ni kekeiaki aio e riki bwa boton aia taratara; irarikin anne, iai taian tibwatibwa aika a nano aia taratara ao n rianako aroia ake a karaoaki irouia tabeman taan onimaki n rabakauia aika a kakaokoro. Aikai ni kabane a buokia teutana ni kabwarabwaraa bukin kaotakin karineakin, ataakin ao kamoamoaakin te Aro, taan iriiria ao aia mwakuri, ake a kaokiokaki n taekinaki mai irouia taan kairiri n te iango ao tabeman riki aika a rangi ni kinaaki n aia karinan nako ake ibuakoia te botannaomata.

Ngkana ti rinanoa te tai ae uabwimanimaua te ririki n tabwaninna, ti rangi n rotaki ma te kukurei ao te mimi n aron mwaitin aekakin te rikirake are e a tia ni karaoia te aonnaba ni Bahá’í. Maiuna are n te itera ni wanawana e a tia n rikirake, n aron ae e kaotaki tiaki ti n taian rikirake n iteran nako taian kekeiaki ake a tia ni kabwarabwaraaki, ma rinanon naba mwaitin taian boki aika a rietaata aia karinan ake a boretiaki irouia taan koreia, man rikiraken taian mwaawa ibukin ukeabakin taian konabwai tabeua n irekereke ma taian reirei, ao mai mwin ana roroti taian angareirei ibukin te kareke beebwa are mai nano ao are iaona riki ake a babarongaaki ni kanakoaki mai iroun te Botaki n Reirei ibukin Kamatebwaian te Kaubwai n te Aonnaba (Institute for Studies in Global Prosperity), are, n irekereke ma ana rabwata nako te Aro, e a beku ngkai ibukiia roronrikirake n te Bahá’í man aono aika a raka iaon 100 mwaitia. Taian kekeiaki ni katei taian Auti n Taromauri a tia n rangin otara aron butimwaakaia. Te kabanea n Tina n Tembora are e kateaki bon iaon Santiago, Chile, ao taian mwakuri ni karikirake ibukin katean uoua taian Mashriqu’l-Adhkárs ake n te aono ao nimaua n te kaawa a tabe ni waakinaki; te Auti n Taromauri iaon Battambang, Cambodia, ao Norte del Cauca, Colombia, a tia ni kauki aia mataroa. Taian Tembora ni Bahá’í, e ngae ngke a tibwa katabuaki ke a maan n tei, a rikirake riki nneia are a taua inanon nuukan maiun te baronga. Te boutoka n te itera n rabwata are a angarake karinaniia nako taan onimaki ibukin taian kekeiaki aika a bure warekaia ake a karaoi raoraon te Atua e a tia ni karaoaki ma te aro n aki tauanibwai. N te aro ae e beebete e noraki bwa te bwai ni uakora ibukin te marurung n tamnei irouia ni kabane, te tituaraoi ao te kaburearo are, n te tai ae e korakora rotakin te kaubwai, kakaawakin wawanakon te mwane e kateimatoaaki - tiaki, e kakorakoraaki riki - aio e rangin teretere norakina. Inanon ana waaki ni babaire te Bahá’í, aia konabwai Botaki n Tamnei n Aono ni kabuti oin aia baronga ribuakon rikirakeia aika a matoatoa riki e a rangi ni korakora riki nakoraoina. A tia ni karekea uaana nakoia ae e tamaroa moara riki man te waaki n reitaki ae e boou rietaatana ma Kauntiera, ake a tia ni boto iaon babarongaakin aron rikoan te taratarannano man uakaan te uteute ni kabutaa te aonnaba ao ni kakoauaa bwa e tibwatibwaaki nako. Aio naba te tai are taian Kauntira ni Bahá’í n te Mwakoro n Aono (Regional Bahá’í Councils) a kaoti bwa te rabwata ae e tabwanin inanon te Aro, ao inanon 230 taian mwakoro n aono ngkai, taian Kauntira (Councils) ao taian reirei ni kataneiai ake a tararuai butiia a tia ni kaotia bwa a bon rangi ni kainnanoaki ibukin kawakirakean te waaki ibukin te rikirake. Ibukin reitinakoan nakon taai aika a na roko taben te Tiibi n Tia Onimakinaki ibukin te Ḥuqúqu’lláh, Tabonibain Ana Waaki te Atua ae ‘Alí-Muḥammad Varqá, e kateaki te Baba n Tararua n te Aonnaba ibukia Taan Onimakinaki n te Ḥuqúqu’lláh n 2005; n te bong aei ao e tararuai aia kekeiaki e aki kee iaan 33 Taian Baba n Tararua ibukia Taan Onimakinaki n te Aono ao ni Mwakoro n Taabo are e a kabutaa ngkai te aonnaba, ao are e tararua aia mwakuri e raka iaon 1,000 taian Representatives. Taian rikirake ake a waakinaki ni Boton te Bahá’í n te Aono inanon te tai aio a bon mwaiti: kakoauaakin tian taian Kain Ararake ni Bangotan te Báb ao uoua taian kateitei iaon te Aake ao moanakin katean Bangotan ‘Abdu’l-Bahá, n aki warekii taian mwakuri aika a mwaiti ibukin kamatoaakin ao kateimatoaan Ana Tabo aika a Tabu te Aro aika a rangi ni kakawaki. Bangotan Bahá’u’lláh ao Bangotan te Báb a kinaaki bwa Taabo aika a na Kawakinaki n te Aonnaba (World Heritage), taabo aika a aki kona ni katautauaki rianakon mwaitin kakaawakiia nakon te botannaomata. Aomata aika a mwaitikurikuri a roko nakon taabo aika a tabu aikai n te mwaiti ae e nakon irabubua te nga mwaitiia, ni kaania te mwaiti ae e nakon teuana ao te iterana te mirion n ririki tabeua, ao Boton te Aro n te Aonnaba e butimwaaia ni katoa tai irabubua taan roko ni kawari taabo aika a tabu n teuana te tai, ao n tabetai e raka iaon 5,000 inanon teuana te ririki, n reitaki ma e kaania te mwaiti anne irouia kaain te Bahá’í ake a roko ni kawara ikekei; ti kukurei ni bwaai aika uoua bwa n rakan mwaitiia ao ni mwaitin kakaokoroia aomata ao aono ake kaotaki mataia ibuakoia ake a roko ni karekea tibwangaia ae e tituaraoi man te waaki ni kawari taabo aika a tabu (pilgrimage). Rairan, boretiakin ao tibwatibwaakin nako taian Koroboki aika a Tabu e a tia naba ni kakorakoraaki kabutimwakaana, ao irarikin anne bon rikiraken Ana Tabo ni Boki te Bahá’í (Bahá’í Reference Library), teuana mai buakon kaain te utu ni website ae e rianako are e irekereke ma Bahai.org, are e a tauraoi ngkai inanon tebwina taetaen te aonnaba. A kakaokoro taian aobiti ao rabwata nako ake a tia ni kateaki, ake a mena ni Boton te Bahá’í n te Aonnaba ao n taabo tabeua, ake a katabeaki ma boutokaakin te waaki ibukin te reiakinaki are e tabe n taakinakinako inanon itera ni kekeiaki aika a mwaiti ni kabuta te aonnaba. Aikai ni kabane, mwanera ao tarira n te onimaki, bon ti te mwakoro ae moan te uarereke ibukin rongorongo ake ti kona n taekini nakoimi are mwin ami babanennano nakon Teuare Ngaia are Temanna are E Karaoaki ae e Kaairua Nakoina n Te Aonnaba ake a tia ni karekeaki. Ti kona n ti eko taian taeka aika a rota nanora ake a taekinaki n teuana te tai iroun Teuare E tangiraki are te Mwatita n te tai are, e rotaki n te namakin ae e korakora, E takarua ni kangai: “O Bahá’u’lláh! Tera ae Ko a tia ni karaoia?”

Man te tabo ni kataratara iaon te kuata n tienture ae e kakaawaki, ngkai ti a kabaraaka ara taratara nakon te Babaire Ibukin Nimaua te Ririki ae e bon tibwa bane, te Babaire ae e okoro ma ake mai mwaaina n itera aika a mwaiti. Inanon te Babaire aio ti kaumakiia kaain te Bahá’í n te aonnaba bwa a na kabonganai ni kabane aia reiakinaki man uabwi te ririki ake mai mwaaina ao ni kamwakurii n tabwaninia. Ti kukurei bwa ara kantaninga ni kaineti ma aio a riaon riki mwaitin ake e na kakoroaki, ma ngkai ti na bon bae ni kantaningai bwaai aika a tamaroa mai irouia taan iriira te Tamaroa ae e Kakabwaiaaki, anuan te bwai are e kakoroaki bukina rinanon aia kekeiaki n ekuriti e bon rangi ni korakora rianakon arona. Bon te atibu are e katokaaki mai i eta ni kaotan te tokanikai are e kabaneaki uabwimanimaua te ririki ni mwakuriaki.

E na rangin uringaki riki te Babaire aio bwa e koreaki nakon teniua te mwakoro n taian bukamaru aika uoua ibukin taian kauabubua n ririki, ni katoai nako ake a kakorakorai baronga n taabo nako ni kabuta te aonnaba. Botakia naake a kakaonimaki e kaotia, n te buburakaei ae e tuai man nonoraki mai mwaaina ao aron beebeten norakina, te konabwai ni kona ni kariniia aomata man iteran nako te botannaomata ibukin karineakin maiun Ana Tia Kaotioti te Atua. Bon te kanikinaa ae e mwaakaroiroi ibukin te bwai riki teuana ae e raababa nako are: te konabwai ni kaira kawain katinakoan te korakora n tamnei ae moanibaan te korakora ibukin karikirakean te Aro. Moan te rianako tamaroan te kaeka n te aro are n taabo aika a mwaiti ao te Aro e a bon kabutimwakaaki ni kaotinakoaki man te aki ataaki ngkoa n te karinan are n te aono. N taabo ike e aki kantaningaaki, tao e bon aki kakaeaki, e a noraki aron rianakon butimwaean te Aro. Nga ma nga ma nga ake a rotaki nanoia imwin reitakia inanon te ang n taromauri are n te bong aei e a riki bwa anuan te baronga ni Bahá’í n taabo nako. Te taratara ibukin norakin te bwai ae e kona ni karaoaki man karaoakin kanoan te Bong n Tabu ni Bahá’í e a rangi ni korakora riki aron karakaakina nako.

Taian tokanikai n te Babaire aio, ti man kaotakina n te ware, e waekoa n rabuniinako ake man taian Babaire ake mai mwaaina ni moa man 1996. Ni moanakin te Babaire aio, iai te konabwai ibukin karaoakin e raka iaon 100,000 taian moan kouru n te tai teuana ma teuana, te konabwai are uaan uabwi te ririki ni keiakinaki ni kabutaa. Ngkai, 300,000 taian moan kouru aika a tabe ni kateimatoaaki n teuana te tai. Irakin buakon mwakuri akanne e a tia n raka nakon uoua te mirion, are e kaan nakon tenua te tai te raka. Iai 329 taian reirei ni kataneiai aika a mwakuri n te aono ao n te mwakoro n aono, aia konabwai e kaotaki man te koaua are teniua ni kuata man te mirion te aomata e a tia ni kona ni kabanea mai nano, teuana ana boki, te kooti ae e iruruamwi; ao n ikotakina, mwaitin te kooti ae e a tia ni kabaneaki irouia aomata nako ngkai ai bon uoua te mirion - te kibarake ae e raka iaon te teuana te katenimwakoro inanon nimaua te ririki.

Rikiraken kakorakoraakin taian kanoa ibukin te rikirake ni kabutaa te aonnaba ae a tabe ni baraakinaki e tuangira te karaki ae e kakukurei i bon irouna. Inanon te maan ae nimaua te ririki aio, ti wewete nakon kabutimwakaan te rikirake ni katoai nako taian kiratita ake 5,000 ike a tia ni moanaki mai iai. Te kawaekoa aio e bon riki bwa kabutakin taian kekeiaki aika a kawaekoaaki ni kabutaa te aonnaba. N tokina, mwaitin taian kanoa ibukin te rikirake aika a kakorakoraaki e riaon te taboro mwaitin rikirakena ao ngkai e tei n te mwaiti ae e nakon 4,000. Taian kanganga ni kaukan taian kaawa aika a boou ao baronga ni mwenga nakon te Aro ribuakon te aoraki ae e roota te aonnaba, ke karababaan nako taian mwakuri ake a tibwa moanaki ngke e moan roko te aoraki, e a totokoa karakaakin te ware ae e na karekeaki ngke e a roko te Babaire n ana kabanea n ririki. E ngae n anne, e mwaiti riki te bwai ae ti kan taekinna irarikin aio. Mai moan te Babaire, ti a bon tia ni kaota te nano bwa mwaitin taian kiratita ike raao a tia ni kitana te katenua ni mwaneka iaon te kawai n rikirake, imwin reiakinaia aron butimwaean te mwaiti ae e korakora nako nanon aia mwakuri ake a karaoi, e na karekei irabubua riki. Botana n te tai arei, e tei iaon 200, n tibwatibwaaki nako iaon 40 taian aono. Nimaua te ririki imwina, e a tia n rikirake te ware aio nakon te mwaiti ae e kamimi ae 1,000 inanon e kaania 100 te aono – kuatan mwaitin ni kabane taian kanoa ibukin te rikirake aika a kakorakoraaki ao te tokanikai ae e riaon are ti kantaningaia. Ao e ngae n anne, taian ware aikai a aki kaota rietaatan te taubuki are e a tia ni kibarake nako iai te baronga. E raka iaon 30 taian kiratita ike mwaitin taian moan kouru aika a kateimatoaaki e riaon 1,000; n taabo, botana bon tabeua te nga, are e iraki buakona irouia e raka iaon 20,000 aomata inanon teuana te kiratita. Taian Botaki n Tamnei ni Kaawa aika a tabe n rikirake mwaitiia a tabe ngkai n tararuai takinakoan taian kanoa n reirei ibukiia e kaan bane ataei ao kairake n ataei n te kaawa teuana; te aekaki n oioi ni koaua anne e a moanna ni kaoti inanon tabeua taian bwariko ni mwenga ni kaawa aika a rikirake. Reitakiia ma Ana Kaotioti Bahá’u’lláh e a tia, n taai aika a rangin teretere, n riao riki nakon are bon aomata n tatabemaniia, utu ao aia koraki nako – te bwai ae e noraki bon mwaingiia botannaomata nakon te nuuka ae ti teuana. N taai tabetai, taian itabarara ake man taai ake rimoa imarenaia kurubu aika a kakaitara a moanna ni katukaki, ao tabeua taian karinan inanon te botannaomata ao reitaki a onikaki man otan te reirei n tamnei.

Bon akea bwa ti te rangi ni kukurei iroura n taian rikirake aika a rangin rianako aron tamaroaia. Mwaakan Ana Aro Bahá’u’lláh ni katei baronga e a tabe riki n noraki ma te taratara ae e rangin itiaki riki, ao aio bon te aa ae e matoatoa are e na kateitei mai iai te Babaire Ibukin Ruaiwa te Ririki ae e nangi roko. Taian kiratita aika a rianako marurungiia, n aron ae e tia ngkoa ni kantaningaaki, a tia ni kakoauaaki bwa taian boto ibukin te atatai ao karekean bwaai ni mwakuri ao konabwai ibukiia kaain rarikiia. Ao n taabo ike e tei iai aekakin kiratita n aekakin aio ae e raka iaon teuana, a tia n karekea te angaraoi ae e beebete ibukin karekean taian angaraoi ibukin kabutimwakaan te rikirake n te kiratita teuana imwin teuana. E ngae n anne, ti namakina kakaawakina bwa ti na manga katuruturua riki, bwa te rikirake aio e kuri ni katabwanina te aonnaba; okoron te rikirake n te tabo teuana ma teuana e nakon korakorana. Otaia ni kabane kaain te baronga iaon te waaki ibukin te rin ni mwaiti ao aia konabwai n onimakiniia raoi ibukin karaoana ibukin kaungakin te waaki aio e ngae ngke tera ae e riki iaon abaia e a tia n rikirake nakon te karinan are e aki kona ni kaman iangoaki inanon bwi n ririki aika a tia n nako. Taian titiraki aika a nano ake a maan n tiitiku, ao ake e a kabaraakaki te taratara ae e kakangroaroa nako aoia n 1996, a bane n tia ni kaekaaki te aro ae e matoa raoi irouia kaain te aonnaba ni Bahá’í. Iai te roro teuana ibuakoia taan onimaki are maiuia ae e bwanin e bon tiku iaoia tanemwanekan rikiraken te baronga. Ma korakoran buburan te bwai ae e a tia n riki inanon kiratita aika a rangi ni mwaiti akanne ike moanakin te reiakinaki a tabe ni karababaakinako e a tia n raira te rikirake ae e korakora n te waaki ibukin te rin ni mwaiti nakon te tai ae e rianako kakaawakina n rongorongon te aro ae e na bubura uringakina nakon taai rimwi.

A na mwaiti aika a tia n ataia aron te Tia Kakaawakin ngke e tibwatibwai ana Roro nako te Aro nakon taian ibwaoki (epoch, te tai) aika a iruruamwi; te kanimaua n tai inanon te Roro ni Kateitei e moanaki n 2001. Te bwai ae e aki rangin ataaki bon are te Tia Kakaawakin e tataekini ni kabwarabwaraa raoi bwa iai taian ibwaoki ibukin te Babaire n Tamnei, ao taian mwaneka ake inanon ibwaoki akanne. E baenikai riki inanon uoua bwi n ririki ngke a tabe ni kateiteaki ao ni kamatoaaki raoi taian rabwata n te kaawa ao te aono ake kanoan te Waaki ni Babaire, te Babaire n Tamnei are e borikaki Iroun ‘Abdu’l-Bahá e kaukaki raoi n 1937 ni moanakin te moan mwaneka ibukin te moan ibwaoki: Te Babaire ibukin Itiua te Ririki are e anga te Tia Kakaawaki nakon te baronga ni Bahá’í iaon Amerika Meang. E kainaki te moan ibwaoki aio imwin banen te Babaire Ibukin Tebwina te Ririki n 1963, are e otinako mwina bon unikakin ana baena te Aro ni kabuta te aonnaba. Te mwaneka are e kauka te kauoua n ibwaoki bon te moan Babaire Ibukin Ruaiwa te Ririki, ao e aki kee iaan tebwina taian Babaire ake a tia naba ni waakinaki kanoaia imwin anne, taian Babaire ake a moa maaniia man tebwimauoua te namwakaina nakon itiua te ririki. Ni karangainan te kauoua n ibwaoki aio, te aonnaba ni Bahá’í e a tia ni moana norakin moanakin ae e moantaai te rin ni mwaiti inanon te Aro are e a kaman noraki Iroun te Tia Korea te Babaire n Tamnei; inanon bwin n ririki ake imwina, rooro nako irouia taan onimaki aika a babanennano inanon te baronga ibukin te Ara ae Moan te Korakora a tia ni bekumwaaka inanon te Onikureebe n Tamnei ibukin ribanaakin taian angaraoi ake a kainnanoaki ibukin te rikirake ae e kateimatoaaki ao ni buburakaei. Ao n te tai ae e mimitong n te Ritiwaan aio, ai bwakanakora taian uaa mai mwin te bekumwaaka anne! Buburan taian ware ae e kona ni kakoauaaki kamimiina are e a karirikirakea riki mwaitin taian waaki inanon te baronga, n rawea kian te onimaki ao ni waekoa n teirake ni beku ni moan te waaki n te Babaire e a tia ni mwaing man te karinan are te kataratara are e kateimatoaaki n te onimaki nakon te koaua ae e a bon okioki. Te aekaki n rikirake ae ai aron aio ae e rianako ao n riai ni kaotaraaki e riai ibukina bwa e na kanikinaeaki inanon rongorongon te Aro. Ma te nano ae e onrake n te kimwareirei, ti katanoata bwa te kateniua n ibwaoki n Ana Babaire n Tamnei te Mwatita e a moanaki ngkai. Te mwanekana imwin te mwanekana, te ibwaoki teuana imwin te ibwaoki teuana are e na taakinakoaki iai Ana Babaire, ni karokoa otan te Abaniuea e kaotai naano ni kabane.

Raao aika kam tangiraki, akea te rinanoi iaon waakin te nimaua n ririki ni babaire are e motika te kauoua n ibwaoki n te Babaire n Tamnei ae e na tabwanin raoi ngkana akea taekinan taian kabuanibwai ake a raona ana kabanea n ririki ao ake a teimatoa naba ngkai. Taian rokanaki ibukin te reitaki imarenaia aomata ake a kamatoaaki ao a manga kamarauaki inanon angiin aono inanon te tai aio a na kona n tia n roota aron ana kekeiaki te baronga ae e bwanin n rangi ni korakora, ao manga karekean te marurung mai iai e na tia ni kabanea iraua te ririki, ma iai uoua bukina ngkai e aki riki aio. Teuana bon te atatai ae e kakaawaki irouia ni kabane bwa tabeia kaain te Bahá’í bon te beku ibukin te botanaomata, ao moara riki n tain te maaku ao te kabuanibwai. Bukina are teuana man rikirakena n te aro ae e rangin okoro ni korakoran te konabwai inanon te aonnaba ni Bahá’í ni kona ni kamwakura te atatai anne rinanon aia beku. Man karekean aia taneiai imwin iraua te ririki ni waakini taian banna ni mwakuri aika a babarongaaki raoi, raao a kaotii aia kakau iango ao oin bukin karikaia bwa a na otinako mwia inanon tain te kanganga ae e aki kaman noraki, ao n te tai naba anne a taraia bwa taian kawai aika a boou aikai ake a karioi a bon ira raoi te kawai are a tia ni bekuakinna inanon Babaire ake mai mwaaina bwa a na karokoraoi. Tiaki nanona bwa ti aki tarariaoi taian kabuanibwai ake a rinanona kaain te Bahá’í, n aroia naba kaain abaia n aba nako; ma rinanon taian kanganga aika a rangi ni kaakaiaki, taan onimaki a tia n teimatoa ni kabaraaka aia taratara. Taian bwai ni mwakuri a tia ni kanakoaki nakon baronga ake a kainnanoia, taian rinerine a bon waaki n taabo are e kona iai ni karaoaki, ao n itera nako taian rabwata inanon te Aro a tia n reitinako ni karaoi tabeia. Iai naba taian mwaneka ni waakirake aika a rangin ninikoria. Te Botaki n Tamnei n Aono iaon São Tomé ao Príncipe a na manga moan kateaki n te Ritiwaan aio, ao uaai bouan te Auti ni Motiraoi n te Aonnaba aika a boou aika a na kateaki: Te Botaki n Tamnei n Aono iaon Croatia, ma tekatekana iaon Zagreb, ao te Botaki n Tamnei n Aono iaon Timor-Leste, ma tekatekana iaon Dili.

Ao ngkanne te Babaire Ibukin Teuana te Ririki e a moanaki. Oina ao bwaai ake a kainnanoaki a tia ni katauraoaki inanon ara rongorongo are e kanakoaki ni Bongin te Boraraoi; te Babaire, e ngae ngke e kimototo, e na tau ibukin katauraoan te aonnaba ni Bahá’í nakon te Babaire Ibukin Ruaiwa te Ririki are e na rimwiina. Te tai ae e korakora mwaakana, are e kaukaki tebubua te ririki n nako imwin kaotinakoan taian Tabureti ibukin te Babaire n Tamnei, iaon kawaina ni kainaki ni koron tebubua te ririki imwin Rieraken ‘Abdu’l-Bahá, are e a mwakena iai kainan te moan tienture inanon te Roro ni Kateitei ao moanakin te kauoua. Barongaia taan onimaki a rinnako inanon te Babaire aio n te tai are te botannaomata, a reireiaki rinanon katangainakiia nakon taian kabuanibwai, a taraa riki n ataa kainnanoakin te uaia n reitaki ibukin kaitaraakin taian kakaewenako n te aonnaba. E ngae n anne, taian katei ni kakaiangatoa aika a teimatoa, tangiran temanna i bon irouna, te tauaninne ao kainakin te iango a reitinako n totokoa te mwaing nakon te katiteuanaaki, e ngae ngke e rikirake te mwaiti irouia te botannaomata ake a kaotia n te taeka ao n te mwakuri aroia, naba, n ingainga nakon riki butimwaean katiteuanaakin te botannaomata are bon rikiaia. Ti tataro bwa utu n aono nako a na tokanikai ni kaaki kakaokoroia ibukin riki tangiran te mweraoi ibukiia ni kabane. N aki bwerengaki n taian kanganga ake a rabuni namwakaina aika imwaaira, ti bubuti nakon Bahá’u’lláh bwa taian kamatoa ake a tia ni kateimatoaia taan Iriiria inanon te tai ae e rangi ni maan a na kamwaitaki riki, bwa ko na kona ni uotakirakeaki n am beku, aron teim ae e rau e na aki kakiriweaki n takareburebun te aonnaba ae kainnanoan Ana rongorongo ni kamaiu irouia e a bon rangi ni kaakaiaki riki n te tai aio.

Te Babaire n Tamnei e a rinnako inanon te ibwaoki ae e boou ao te mwaneka ae e boou. E a rairaki baan te boki.

1. Ai uoua ririkin kekeiaki n taururun te ruaiua n ririki aika butimwaaka ni butinako. A tia raoraon te Atua ni kamatoai inanoia ana oi ni kantaninga. Ni kabutaa te aonnaba ni Bahá’i iai rikiraken ribunakon te mataata iaon tera te bwai ae e kainnanoaki ibukin karakanakoan nako riki te waaki n rikirake ibukin te katei baronga ao rorotina iaon onikan te reita ni botannaomata ae e nano riki. Ma ni katoaa waakinakon te bong ae koraki, ti nora naba aron tein te aonnaba n rikirake riki n uruaaba, ana iraraaure a kaakaiaki riki. Rikiraken taian riribai inanon taian baronga ao imarenaia aono a rotiia aomata ao taabo n aanga aika a rangi ni mwaitikurikuri.

2. Aio are e binenea te kaeka mairouia tamnei aika ataibwai man namakinaaba. Ngaira aikai ni kabane ti rangi n ataia bwa Ana baronga te Ara ae Moanbaan te Korakora e na aki kantaningaia bwa e na aki rotaki ni kamarakin te botanaomata. E ngae n anne, e ngae ngke e rotaki ni kamaraki aikai, e aki kimangamanga mai iai; e nano rawawaata ni karawawataan te botannaomata, ma a aki nakibaina mai iai. Te tabeaianga ae koaua raoi e na riai ni waetokai kekeiaki aika teimatoa iaon katean baronga ake a na anga te kantaninga n onea mwin te bwarannano, te katiteuanaaki n onea mwin te kauntaba.

3. Shoghi Effendi e katereterea kabwarabwaraakin aron waakiraken “rikiraken buakakan aroaron te botannaomata” e bon airiri ma te waakirake riki teuana, te waaki ni ikoikoti, are rinanona te “Aake ibukin kamaiuan te aomata”, are “katokin te nne ni katantan”, e tabe ni kateiteaki. Ti kimwareirei n noria, inanon aono ao mwakoro n aono nako, taan bekuakina te raoi ni koaua ake a katabeia ma kateitean te nne ni katantan aio. Ti noria ni karakinaia naano ake a kauraaki n tangiran te Atua, te utu are e kauka mwengana nakoia raoraona aika a boou, taan uatabo ake a katikii Ana reirei Bahá’u’lláh ibukin kaekaan ana kanganga te botannaomata, te baronga ae e kamarurunga te katei are te uaia ni boboutoka, te bwarikonimwenga ke te kaawa are e reiakinna moanakin ao kateimatoaan taian mwakuri ake a riai bon ibukin oin waakirakeia n tamnei ao n rabwata, te kaawa ae kakabwaiaaki ma kaotin te Botaki n Tamnei ae e boou.

4. Taian kawai ni mwakuri ao bwai ni mwakuri n te Babaire a karekea te angaraoi nakoia tamnei nikabane ni kona n anaa tibwaia ibukin kainnanon te botannaomata n te bong aei. E bon rangi ni kaokoro ma te bwai n aoraki ae kai toki taina, mwakurian kanoan te Babaire bon te anga ni kawai ae teimaan, a mwanekanaki raoi kateiteaia, a tatakinakoaki inanon rooro ma rooro, a moanaki mwakuria ni katoai botanaomata. Nikabane baikai a bane ni kotokoto nakon te kaumaki, te baaire ae e aki kona ni katuanakoaki: E na riai n iai te rikirake ae e kateimatoaki, te itibwabu ni mwaitia ake kabaraaka aia tai, korakoraia, aia kabotoboto nakon tokanikain te mwakuri aei.

5. Iaara riki ma bon ti inanon Ana boto n reirei Bahá’u’lláh aron kateuanaakin te botannaomata are te aonnaba e na kona ni kunea te taratara ae tau raababana ni katiteuanai erementi nikabane aika rababanako kakaokoroia? E na kangaara riki arona ma bon ti man rairan te taratara anne nakon te babaronga are e boboto iaon katiteuanaakin taian kakaokoro are e na kona iai te aonnaba ni kamwaoi ikoakin te botanaomata ake a kamaenakoia? Antai riki ae e na kona n riki bwa te iiti are rinanona aomatan te aonnaba a kona ni kunea te kawai ae e boou ibukin te maiu, te kawai ibukin te rau ae akea tokina? Taakinaanako ngkanne baim n iraorao nakoia nikabane, ake tii teaekana te kekeiaki, baneakinan te ibuobuoki ni beku, te bane n reiakinaki, ao ti teuana te waakirake.

6. Ti ataa aron mwaitin te maiureirei ao te korakora ake e kaotinakoaki inanon baronga n aomata nikabane mai irouia ana roronrikirake ake a kautaki nakon Ana taratara Bahá’u’lláh ao n riki bwa taan beku ibukin te Babaire. Ai ngaia are, tiaki te bwai korakoran mwaitin te akoi, te ninikoria, ao te katan ae e tabwanin iroun te Atua are a riai roronrikiraken te Bahá’i ni baireia bwa a na ribitiia aia tabonroro ao ni kairiia nako buakon te mwakuri aio! Nikabane a riai n nao rebua, ma roronrikirake a riai ni kibarake.

7. Te kaumaki ibukin te aoa aio e na aki tuuka te kakukurei ae onoti are e reke man te beku. Te wewete nakon te beku bon te kainao ae e kakukurei, e rabwati anoano nikabane. E katiki nanoia nikabane tamnei aika kakaonimaki, n ikotaki ma naake a kamwengaauaaki ma taian katabetabe ao kabaebae. Bwa inanon kawai nikabane are e mena inanona te tamnei ae kakaonimaki anne e kona ni kuneaki te babanennano ae e ribu wakaana bwa irian maiuna te tabeaianga bukin mweraoia tabeman. Taian anua aikai a bon karekea te toma raoi nakon te maiu ae e ibetaotao kainnanona. Ao te kabanea ni karewerewe n tai irouia nikabane ake a kauraaki nanoia bon taai ake a kabaneaki irarikia tariia ao mwaneia n tamnei, ake akoako ibukin kainnanon te botannaomata n te amwarake n tamnei.

8. Inanon taian Bangota aika a Tabu, ma nanora aika a onrake, ti karabwa Bahá’u’lláh ibukin karikirakeam ao kataneiam nakon Ana kawai, ao ti Bubutiia bwa E na kanakoata nakoim Ana kakabwaia.

Raora aika kam tangiraki,

Ngkai ai bon ti teuana nikiran te ririki imwain ae e toki ana moan mwakoro te Ruaiua n Ririki ni Babaire, ti ingainga n riboti iaon te waakirake – aron, rinanon banna ni katoto aika a raneanea ibukin te kekeiaki ae e kakannato, te taratara are e anga te Aro e tabe ni kanoai riki naano aika a mwaiti ma te kantaninga.

Te waaki n rikirake e reitinako ni butirake. Taian katabwena aika a kamimi a tia n riki n taabo aika a kakaokoro, ike te waakirake ae e kakaawaki e bon tuai n noraki mai imwaaina, ngke koraan te Aro e a tia ni kabwebwerakei taian bwebwe aika a boou aika a maewaawaa (green) ao te konabwai ibukin te mwakuri ma tamnei aika a mwaiti n teuana te tai e a moanna n otirake. Taian waakirake aikai a tia n angiin te tai ni kona n reke irouia bwaioniia aika a babanennano ake, ma nanoia aika a kauraaki ma tangiran aia Uea, a tia ni kawaekoaia nakon aia tabo i nanoaa ao i tinaniku n taian ware aika a rangi ni kakukurei. Inanon kiratita ike e a tia ni moanakin iai te kanoa ibukin te rikirake, e a kaboouaki te taratara nakon kabonganaakin, ma te kakauiango ao te wanawanan, taian kawai ni mwakuri aika a kinaaki ao rain ni mwakuri ake a na karekea te angaraoi nakoia raao ni kitana te kauoua ao te katenua ni mwaneka. Ao inanon kiratita ake a tia ni kinaaki marurungiia, moan katabwenaan norakin mwaakan te Aro ni katei-botannaomata a moanna n otara riki, ngke te banna ni maiu n te Baha’i ae e marurung ao n onoono e a rabwataki irouia te koraki aika tamnei aika a kamatoaaki ae e tabe n rikirake mwaitiia.

E ngae n anne, rinnakoia kaain wakaan te uteute ma te botannaomata e a tia ni karekei rangata aika a rangi ni korakora n tamwarake. Taian iwawaaki ake a moanakin n te baronga ibukin te social action ake a baraaki iaon te reirei a tia ni kamwaitaki n rangi ni butimwaaka riki, ma iwawaaki ake tabeua a tia naba ni waakirake naba, inanon marae n aron te unuuniki, te kuakua, te otabwanin, kakorakoraaia aine, ao te aati. Taian waakirake n aron aikai a rangin otara riki inanon taian kiratita ake a marurung riki, ike a mwaiti taian kaawa ke bwarikonimwenga – ao bon inanon ti teuana te kawai ke te auti ae e rietaata ake a mwaiti ruuna – bon mwengaia aomata ake a namakinna te mwemwekakirake are e airi ma rairan ana boto n reirei te Aro nakon ae bwai raoi aika a kona n noraki. Inanon taabo, taan kairiiri n te kaawa ao aomata ake iai tabeia ibukin reireinaia ataei ke te rikirake irouia te botannaomata n te karinan are n te kaawa a aki ti rairaki nakoia kaain te Baha’i ibukin aia taratara, ma a ukera te kaai ni mwakuri ibukin kakaean kawai aika a bwai raoi. Irarikina riki, ti kukurei n noria bwa n te karinan are n te aono ao te aonnaba, ana kawai n tetere te Baha’i nakon tabeua taian kanoa ni maroro aika a kakaawaki e katikan te nano ibukin karauan raoi iangoan ao mataaiakinana.

Te Ruaiua n Ririki ni Babaire e katan iaon te waaki ae moan te raababa nako, ae e kabuta te aonnaba ae nakoraoin arona iaon maungan Bolivia bon aekakin are ni kaawan Sydney. Te waaki n reiakinaki e a tia ni karekei taian kawai ao mwakuri aika a kai kabonganaaki nakon taabo n aekakia nako. E babaireakiraoi; e rikirake ao e maiu i bon irouna; e rabwatiia aomata nikabane. E karekei taian toma, ni bwebwerake nakon taian reitaki imarenaia aika a kakorakoraaki, ibuakoia utu, ao ibuakoia naba kaain rarikiia, ibuakoia roronrikirake, ao ibuakoia nikabane ake a tauraoi n riki bwa taan beku inanon te mwakuri ae e mimitong aio. E kateirakei taian baronga aika a ontaburake ma te konabwai ae e wene n raba. E karekea te angaraoi ibukin kakoroan bukin taian kantaninga aika a karietaaki ake irouia nikabane aomata ake a tia ngkoe ni kamaenakoaki ibukin te tabo are a maeka iai, te taetae, te katei, ke aron kaikawakiia ma ngkai a tia n ongo ao ni kaeka nakon Ana wewete Baha’u’llah ae e tieuataake bwa a na “kekeiakimwaaka n aki motirawa ibukin katamaroaan maiuia temanna ma temanna imarenaia”. Ao e katan n tabwaninna iaon mwaakan Ana Taeka te Atua ae e kakorakoraia – te “korakora ni karekea te katiteuanaaki”, “kamwaingakiia tamnei ao te tia kabaebae ao tiatiana te aonnaba ni botannaomata” – ao iaon te mwakuri ae e kateimatoaaki are e kaungaa.

N tei i moan rotongitongin karawa ae buaka, ai otamwaakara te taura are e otanako man ami kekeiaki aika a babanennano! E ngae ngke a bon reitinako n oro taian buaka n te aonnaba, taabo ni katantan ake a na kona iai ni kamanoia te botannaomata a tabe ni kateaki inanon aono, mwakoro n aono, ao kiratita. Ma e mwaiti te bwai ae e na karaoaki. Ni katoai baronga n aono iai oin aia kantaninga ibukin taian waakirake ake a na karaoaki n te tai aio, are te mwakoro ni kaukan te Babaire. E tabe n taonnako te tai. Raao aika kam tangiraki, ao taan kabutinakoi taian reirei n tamnei, ao tiambion ibukin te Tamaroa ae e Kakabwaiaaki – ami kekeiaki a kainnanoaki ngkai. Ni katoai taian waakirake are e karekeaki inanon namwakaina aika a butimwaaka n taonnako imwain Ridvan ae e na roko e na katauraoa raoi riki ana baronga te Ara ae Moan te Korakora ibukin bwaai ake e na riai ni katiai inanon te kauoua ni mwakoro n te Babaire. Kam bia anganaki te tokanikai. Ibukin aio are ti bubuti nakon te Uea ae e tautaeka; ibukin aio are ti bubuti ibukin Ana ibuobuoki ae akea kabwakana; ibukin aio are ti onnon Nakoina bwa e na kanakomaia Ana anera ake e nano irouia bwa a na buoki ngkami n tatabemani ngkami nako.

Nakoia kaain te Baha’i n te Aonnaba

Ngkai e a uakaan te Bukamaru are Moan te Korakora, ti bon kamwaingaki n ara namakin ni karabwarabwa ao ni kariaria – te karabwarabwa ibukin taian kamimi ake E a tia Baha’u’llah ni karekea angaia taan Iriiria bwa a na katiai, ao te kariaria nakon bwaai ake a na riki inanon te tai ae e uakaan imwaaira.

Butimwaakan butinakon taian waaki imwiin bukamaruan te kauabubua n ririki imwin Bungiakin Baha’u’llah e rikirake ti mai imwiin te tai anne. E teretere man te riboti ae e kimototo iaon taekan taian tokanikai n te aonnaba n taai aika a tibwa nako aron butimwaakan rikiraken te baronga ni Baha’i, rikiraken aia konabwai, ao ana konabwai ni katika te korakora mai irouia kaaina n te mwaiti ae e tabe n riirikirake. Mai ibuakon aikai, ae e moamoa riki bon rikiraken taian kanoa ibukin te katei baronga. Te Babaire ibukin Nimaua te Ririki aio bon reitan te kekeiaki inanon uabwi te ririki irouia kaain te aonnaba ni Baha’i ibukin kanakoraoan raoi riki taian kanoa n te aro ae e babaireakiraoi ao ni kamwaitaki riki taian kanoa aikai – ma te bwai ae e kamimi riki, inanon moan waakin te Babaire inanon uoua ao te iterana te ririki, mwaitin te moan kouru e birirake iaon riki iteran mwaitin are e uaiakinaki. Ni katoa te tai are e rinanoaki iai ao e kuneaki bwa te baronga n te aonnaba e a tia ni kaota te konabwai n kariniia, e raka iaon teuana te mirion te aomata inanon taian waaki, ni buokiia ni ukoukora ao ni kaeka nakon taian koaua n te itera n tamnei. Inanon naba te tai ae e kimototo, ao mwaitin taian bobotaki n taromauri e kaan taboro mwaitiia – te kaeka ae e rangi ni kainnanoaki nakon rikiraken kainnanon te botannaomata ake a kararoaaki nako man Boton te kantaninga ao te kakabwaia. Te rikirake aio e bon irianaki ma te berita ae e okoro, bwa taian bobotaki n taromauri a karina te tamnei ae e boou nakon maiun te baronga. N rarangaaki ma taian kekeiaki n angareirei ibukiia roro nako, taian botaki n taromauri a kamatoa rietatan oin bukin kekeiaki aikai: ibukin boutokakin taian baronga ake a okoro n aroia n taromauriia te Atua ao n aia beku nakon te botanaomata. Akea te tabo ae e teretere riki aio irarikin taian kiratita ike a mwaiti taan ira buakon taian waaki ni Baha’i ake a teimatoa ao raao a tia ni kitana te katenua ni mwaneka inanon waakin rikiraken aia baronga. Ti kukurei n noria bwa mwaitin taian kiratita ike waakin te rikirake a tia n roko n te karinan aei e a tia n rakanako iaon ae e taboro man te tai are e moan waakinaki iai te Babaire ao ngkai e a roko n te mwaiti ae e nakon nimabubua mwaitiia.

Te kataratara ae e kimototo aio e bon aki tau bon ti irouna ni karaoa te motiraoi ibukin korakoran te onikaki ae e tabe ni waakinaki. Taraakin nikiran ririki aika uoua inanon te Babaire e bon rangi ni kakukurei. E mwaiti taian tokanikai inanon te ririki ae e a tibwa nako rinanon tibwatibwaakin nako taian reirei ake a karekeaki man taian kiratita ake a wakini taian kanoa ibukin te rikirake ake a marurung riki, are n aron ae ti kantaningaia, a riki bwa taian reservoir ibukin te ataibwai ao te konabwai. A tia kaain Boton Kabutan te Reirei n te Aonnaba, Kaauntira, ao aia Baba n Ibuobuoki ake a teimatoa ni bekutata ao akea teiteia bwa a kan kakoaua bwa raao ni mwakoron nako te aonnaba a na kona ni karekea uaan kabutimwakaan te reiakinaki ao ni maiuakini taian taratara n nano ake a karekei nakon koauan te waaki n aia tabo. Ti kukurei n noria bwa inanon kiratita aika a tabe n rikirake mwaitiia, ao inanon taian bwariko ni mwenga ao ni kaawa ake a mena iai, iai raao ake a riki bwa botona ake a tia n teirake ao rinanon te mwakuri ao rinanoan mwin aia waaki a tia ni kunei bwaai ake a kainnanoaki, n te tai teuana nakon teuana, ibukin karekean te waaki n rikirake n te aro bwa e na rikirake inanon aia tabo. A bon katika te korakora man te bwai ni mwakuri are te institute, are rinanona ao e rikirake te konabwai ibukin karikirakean te kaubwai n te itera n tamnei ao n rabwata inanon te baronga, ao inanon aia tai ni beku, mwaitiia ake a raoniia e tabe n rikirake. N aron ae e kona ni kantaningaaki, ao a bon kakaokoro aron tein taabo nako, ao aron naba anuan te rikirake. Ma rinanon te kekeiaki ae e teimatoa ma ni babaireaki raoi, ao a kona aomata ni kabane n anga tibwangaia ibukin buokan te mwakuri are e na karaoaki n te aro ae e nakoraoi n te aro ae e tabe n riirikirake. N katoai taabo nako, e namakinaki ti te kukurei rinanon karinakiia tamnei tabeman inanon te maroro ae e nano ao ni kakukurei angina, are e a uotiia, e ngae ngke n te aro ae e waekoa ke ae e karaurau, nakon te namakin n tamnei ae e raka. Ngkana e rangin uramwaaka te ai are e ura inanon nanon te tia onimaki, ao e na korakora riki angin te katikitiki are e na namakinaki irouia naake a kaaniia kabuebuena. Ao iroun te nano are e bane ibukin tangirakin Baha’u’llah, tera riki te tabe ae e na kona n iangoia ma bon ti ukoukoran tamnei n ai aron naba anne, ni kaungaia ngkai a rinnako inanon kawain te beku, n raoniia inanon aia tai ni karikirakei aia taneiai – tao te kabanea ni kakukurei iaoia ni kabane bon - n noriia tamnei aika a kamatoaaki n aia onimaki, n teirake i bon irouia, ao ni buokia tabeman iaon te kawai naba anne. Aikai ake a moanibwai tangirakiia ibuakon bwaai nako mai buakon taai ni kabane ake e kona n anganira te maiu ae e kai toki aio.

Taian angaraoi ibukin karikirakean te waaki n tamnei aio e a bon karakaaki kakukureina ngkai e a uakaan te kauabubua n ririki imwin Bungiakin te Bab. N aron te kauabubua are e a tia n nako mai imwaaina, te kauringa aio bon te tai ae e rangin rianako kakaawakina. E karekea te angaraoi nakoia kaain te Baha’i ni kabane ma taian angaraoi ibukin kautakiia aomata ake a mena irarikiia nakon Ana Bong te Atua ae moan te korakora, nakon waanakon taian tituaraoi mai karawa aika a okoro are e a kanikinaeaki ni kaotiia taan Uarongorongo aika uoman mai Iroun te Tia Karikibwai n Tamnei, taian Ota aika a iruruamwi Ake a kaotaa oraitanin te aonnaba. Mwaitin bwaai ake a na kona ni kaoti inanon taian raaun n rikirake aika uoua aika a na roko e ataaki irouia ni kabane mai mwiin te taneiai are e karekeaki man te kauabubua uoua te ririki n nako, ao bwaai ni kabane ake ti reiakinaki man te tai arei a riai ni karinaki inanon te katei babaire ibukin taian Bonginibung aika a Bwebwe man Tabu n te ririki aei. Ngkai e tabe ni uakaan te kauring ibukin te kauabubua n ririki, ti na teimatoa n angaanga ara tataro ni bubuti ni katoa tai ibukimi n taian Bangota aika a Tabu, n tataro bwa ami kekeiaki n anga ami karinerine nakon te Bab e na tokanikai ni karikirakea te Waaki are e a Kaman taetae ni burabetiia.

Kainakin te moan tienture ibukin te Roro n Kateitei ai bon ti uoua ao te iterana te ririki raroana. E na bon kaina tebubua te ririki te kekeiaki ae e tabu ibukin kamatoaan ao kataorababan te aa are e kaweneaki n te aro ni kaburearo inanon tain ana Roro n Ninikoria te Aro. N te tai anne ao kaain te baronga ni Baha’i a na kanikinaea tebubua te ririki imwiin Rieraken Abdu’l-Baha, te aua are te Mwatita ae E tangiraki E kabwaraaki man kainakina n te aonnaba aio bwa E na manga raona Tamana inanon te tabo ni motirawa ae e tabu mimitongina. Ana taunimate are e karaoaki n te bong are imwiina, bon te bukamaru ae ‘’e tuai Bwaretain n nonora aekakina mai mwaaina’’. N tokina, ao e a kaweneaki Rabwatana ni motirawa inanon nnena inanon Ana Bangota te Bab. E ngae n anne ao, e a kaman kataratara Shoghi Effendi bwa aio nnena inanon te tai ae e kimototo. E na kateaki Bangotana, are aron teina e na bon botau ma Ana karinan Abdu’l-Baha, n te tai ae e riai.

E a roko te tai anne. A kainaoaki kaain te aonnaba ni Baha’i bwa a na katea rabwatan te kateitei are e na kawakina te rabwata ae e tabu anne inanon te tai ae akea tokina. E na kateaki ni uakaan ma te Onaoraka are te Ridvan, iaon te mwakoro n aba are e a tia ni katabuaki ni mwanekan te Tamaroa ae e Kakabwaiaaki; ai ngaia are Bangotan Abdu’l-Baha e na tei iaon te aake are e katanemwanekaaki imarenan Bangota aika a Tabu iaon Akora ao Haifa. E a tabe ni waaki ngkai te mwakuri iaon babairean taian korotamnei, ao e na tibwaaki riki rongorongona inanon namwakaina rake aikai.

Te namakin ae e riaon te kakukurei ae e tabe ni biri inanora, ngkai ti iangoa te ririki ae imwaaira ao bwaai ni kabane ake ti kakoauai bwa a na reke nakoira. Ti taratara nakoimi ni kabanei ngkami – naake a tabe ma te beku nakon Baha’u’llah, aika kam beku ni katoai aono nako ibukin karekean te raoi – bwa kam na kakoroi bukin weweteakimi ae e rietata.

Ti kamauringkami inanon teimatoan aibwean uringakin taian bukamaru ake a kanikinaea te kauabubua n ririki imwin Bungiakin te Tamaroa ae e Kakabwaiaaki. Inanon ara tai n rinanoi bwaai ake a riki n te tai arei ao imwiina ao, ti kunea bwa te baronga ni Baha’i n te aonnaba ae ti kona n noria ngkai e bon kaokoro ma ngke e moana iai ana waaki iaon taian raaun ake onoua ngke e moanaki te Babaire aio. E a rangin ni korakora riki ana tabeaianga nakon are mai mwaaina ibukin tabena. E a tia ni karekea te butirake ae akea n ai arona mai imwaaina n ana konabwai n katomaia raao ao rekerekeia nako nakon te maiu n aia baronga; ni kaungaa aia iango kaain bwariko ni mwenga ma kaawa nakon te kekeiaki ae e katiteuanaaki; aron taian koaua n tamnei ni kona n rairaki nakon te mwakuri ae e bwai raoi ae e teimatoa waakinana; ao, iaon riki bwaai ni kabane, ni maroro tiaki ti iaon taian reirei ake a na katea te aonnaba ae e boou, ma iaon taekan Teuare Ngaia ae E anga reirei aikai are bon: Baha’u’llah. Rongorongon Maiuna ao Kainnanona ake a taekinaki rinanon taetae aika a kakaokoro irouia ikawai, roronrikirake, ao ataei ake a ringaki iai naano aika a mwaiti. Tabeman ake a kaota tauraoia n reitaanako riki aia ukeuke iaon Ana Waaki. Iai ake a berita bwa a na anga aia boutoka. Ao a mwaiti tamnei aika a tauraoi nanoia ake a kamwaingaki bwa a na kabaea aia onimaki.

Teuana mai buakon taian kanikinaa ibukin kaotan anuan te waakirake bon mwaitin taabo ike e bon teretere iai bwa te Aro e a otirake man te aki ataaki ngkoa n te karinan are n te aono. Iai taan kairiiri n te tautaeka ao taan kairiiri n te iango ake a bon taetae nakon te botannaomata—ao n tabetai a katuruturua i bon irouia–bwa te aonnaba aio e kainnanoa Ana taratara Baha’u’llah ao bwa aia kekeiaki kaain te Baha’i e miiroaroaaki ao e na riai ni kataorababaaki nako. Ti kukurei n noria bwa bon tiaki ti kaain te Baha’i ake a tangiria ni kaota aia karinerine nakon Baha’u’llah ao ni bukamarua Maiuna—iai botaki aika a raka ake a karaoaki irouia tabeman i tinanikun te baronga ni Baha’i. N taabo ike e teimatoa te kairiribai nakon te Aro, a bon aki rotaki raao; a kaota n ninikoria ae e katikinano, a kaungaia raoia bwa a na kamatebwaia te koaua i bon irouia, ao a mwaiti ake a kukurei n ira buakon taian bukamaru. Rinanon tain bukamaruan te kauabubua n ririki ao e bon reke naba norakin taakinakoan te nano n aati kanga ai aron uren taian kauee aika a rereitinako n akea tokiia, aika a rangin tamaroa are kakoauaan te nibwa ni koburake n ranin te tangira are e tiinako mai iai. Anuaia kaain te baronga ni Baha’i ni kabane n aron aia katauraoi nakon te tai arei bon kakoauaan aron mwaitin ae e a tia n reiakinaki inanon e raka iaon uabwi te ririki ngkai, man te tai are a moanaki iai taian Babaire n te aonnaba aika a iruruamwi. Taan onimaki n tatabemaniia nako a teirake ni karaoa aia beku, te baronga e teirake ni uaia ni beku imarenaia kaaina, ao raao a kabaraaka korakoraia ni beku ni kawai aika a kario iango nakon taian babaire ake a katauraoaki man taian rabwata. Te bukamaru ae e kakaawaki, are e kanikinaea waakinakon uoua te tienture, e a bon anga bwa te kaunganano ae e mwaakaroiroi nakon te mwakuri ni katei baronga nakon te tienture ae e na roko. Inanon te tai ae imwaaira imwaan rokon te kauoua ni kauabubua ni bukamaru, a bia taian koraa ake a tia n unikaki ma te aro n tatangira n tain te moan bukamaru ni karauaki n ribanaaki n te aro n taotaona n nano ni karokoa ae e karikiuaa.

Ai uoua te ririki ngkai imwiin moan waakinan te Babaire aio, ao e ngae ngke te waaki n rikirake e aki boraoi man te aono teuana nakon teuana ma, mwaitin taian waaki n rikirake ake a korakora n te aonnaba e a moanna n roko n te mwaiti ae iteran nimaua te nga are e katautauaki rekena inanon te kekeiaki n te aonnaba ae e waakinaki ngkai, ao aron birin rikiraken te mwaiti aio e bon teimatoa n rikirake. Ngkana ti karaua n taraia riki, iai taian kainikinaa aika a kakukurei norakiia n aron taian mwaaka ao konabwai ake a kona ni karikirakeaki irouia aomata n tatabemaniia, baronga ao taian rabwata ake a tabe ni kaoti. Ibukiia taan onimaki n taabo nako, norakin mwiin te bukamaru ibukin te kauabubua n ririki e oti bwa angiin aia reitaki n te bong ae e koraki ma aomata ake irarikiia e kona ni karinaki inanona te nano ni kabutireirei. Ao ngkai te mwakuri inanon nga ma ngaa taian kaawa ao bwariko ni mwenga e tabe n rikirake butimwaakana, ao te maiu ae e kiangang inanon taian baronga aikai e tabe naba ni kanim wakaana. Mwaitin taian kiratita ike te waaki ibukin karababaan nako te banna ni mwakuri aio nakon taabo riki tabeua e a moanna n tei raoi ao e a rangin rikirake—n te aro are, e a karekea angaia, raao bwa a na kona ni kitana te katenua ni mwaneka inanon te kawai n rikirake ae e rereitinako. Ao bon ikai are, n taabo aika i moan ana waaki n reiakinaki te aonnaba ni Baha’i, moara riki n aron mwamwaingin taian botannaomata nakon ana taratara Baha’u’llah, ike e aki ti rikirake iai mwaitiia aomata ake a rinnako inanon ana rabwati ae e raababa nako ana kanoa nako te Baha’i ma raao a tabe ngkai n reiakinaki aron karekeaia kurubu aika a bubura bwa a na kona ni kinaia i bon irouia bwa kaain te baronga ae te Ara ae Moan te Tabu. N taabo aikai ao ti kona n nora ana kekeiaki te Aro ni waakini ana reirei n te aro ae e babaireaki raoi riki, ngkai a tabe ataei ni waaki rake rinanon taian karinan aika a rereitinako man te ririki teuana nakon te ririki are imwiina ao te kanoa ibukin kakorakoraan tamneia kairake n ataei e waakirake raoi man te karinan teuana nakon are iaona. N taabo aikai ao, te institute e reiakinna aron kakoauaan kateimatoaan kateirakean te korakora n aomata ae e tau ibukin karikirakean te maiu n tamnei ao aroaro aika a raoiroi irouia ataei ao kairake n ataei n te mwaiti ae e tabe n riirikirake. Irakin buakon taian kanoa aika taian aa aikai e a tabe n rinnako bwa katein maiun te botannaomata ao n noraki bwa iteran maiun te baronga ae e aki kona ni karaurenakoaki. Iai te ang ae e boou ae e otirake ibuakoia aomata ake a taua taekan rikirakeia i bon irouia, ao a karikirakea kamanoaia man taian iango ake a buti ibuakoia te botannaomata ake a karika te ntaninganinga. Taian angaraoi ibukin karikirakean te itera n rabwata ao n tamnei a tabe n tei raoi. Te maiu ibuakoia te botannaomata e a tabe n onikaki.

Raora aika kam moanibaa tangirakimi, aio bon te tai are ti na riai n anga ara karabwarabwa nakon are Moanibaan te Tangiraki. A mwaiti bukina ngkai e riai ni kaungaaki nanora. Ma ti bon rangin ataa korakoran abwakin nikiran te mwakuri ae e tuai ni karaoaki. Aan bwaai nako, n aron ae ti a bon tia ni kaotia mai imwaaina, e na riai ni kaoti mai inanon irabubua taian kiratita taan onimaki aika a mwaiti aika a tabe n rikirake tabeman e e na ririkirake mwaitiia ake a na kona ni kateimatoaa, ao ake a kaokoroaki n aia konabwai ao nanomwakaia n rinanon taian mwakuri ao n reiakinaki man te taneiai. Kateirakeaia ao raonakiia taan mwakuri aika tatabeman aikai ae e na riirikirake mwaitiia ake a na kaira moan te waaki n taabo nako -- tiaki ti n te karinan are te kiratita ma inanon taian bwariko ni mwenga ao ni kaawa--bon te kakaewenako ae e rawawata ao te kainnano ae e riai n tabeakinaki. Ma ike e karaoaki iai aio ao, e na bon oti mwiina i bon irouna.

A rau nanora ngkai ti norii ana rabwata nako te Aro ni kawakina te kainnano ae te kabanea n rietaata aio i moan aia iango, ni kakaei kawai aika a mwakuri raoi ibukin kariaiakan taian taratara n nano ake a kaoti man te waakirake ni kamanenaaki n taabo nako. N te tai naba anne ao, te taneiai ae e korakora riki are e a anganiia taian rabwata ake n te aono, te mwakoro n aono, ao taian rabwata ake n te kaawa te taratara ae e raababa riki. A tabe n rinnako inanon waakin rikiraken te baronga ao a tabeaianga ibukin maiuriia te botannaomata ake n te Aro ao ake a tuai rinnako. A tabeaianga n ataa korakoran ana konabwai te institute ibukin karikirakean te botannaomata, ai ngaia are a kabaraaka aia iango ibukin kakaean kawai ibukin kamarurungaakin ana waaki te institute. A teimatoa ni kaaki i moan aia iango kakaawakin kabaraakan ana iango te baronga iaon bwaai ake a kainnanoaki ibukin te Babaire ao a wewete nakon karababaan nako riki te mronron irouia raao ni kona ni kaei karinan ni katiteuanaaki aika a rietaata riki. A kakaonimaki ni karaoan tabeia ibukin katamaroaan taian kawai ibukin kabutan raoi te mwakuri ao tararuaan kamanenaakin te mwane bwa e aonga te mwakuri ibukin te kataorababa ao te kamatoa ni kona ni boutokaaki raoi. Inanon karaoan aikai ni kabane, ao katokin tabeia bon ribanaakin taian angaraoi inanon te baronga ake a kangaraoa katinakoan t aian korakora n tamnei.

Inanon rikiraken korakoran te mwakuri ni katei baronga ao, raao a kamanenai taian konabwai aika a boou ake a tia ni karikirakei ibukin katamaroaan riki aroia te botannaomata ake irarikiia, ungan nanoia are e kauraaki man aia kamatebwai n taian reirei n tamnei. Taian karikirake aika a kimototo taia a tia n rangin rikirake mwaitiia, ao taian kanoa aika a babaireaki aroia a tia ni kataorababaaki nako, ao ngkai e a mwaiti riki taian botaki aika a kateaki ake a bwebwerake man ana kanoa te Baha’i ake a kaineti ma te reirei, tuan te mauri, te unuuniki, ao itera riki tabeua. Man te onikaki are e kona n noraki irouia aomata n tatabemaiia nako ao n te bwanin ni maiua aomata nako ao e kona n noraki n akea te nanououa namakinan bwebweraken kaotin mwaakan te katei baronga are inanon Ana Aro Baha’u’llah. Maroaka, ngkanne, ae ngaia man aekaki ni karikirake ibukin te botannaomata aika--e ngae ngke a uarereke ke a rangi ni bubura, aika a kimototo taia ke a teimaan--are Aobitin nako te Baronga ni Baha’i n te Aonnaba e a rikirake ungan nanoia n aia kekeiaki n ira buakon taian maroro aika a kaakaraoaki ake a kaineti ma te botannaomata. Aio te marae ni beku teuana ibukin te Aro are e a tia ni waakirake raoi. N te karinan are n te aono, taian tibwanga nakon maroro aika a uaana nakon te botannaomata n aron--boraoia mwaane ao aine, te mwaing nako ao te tiku n ira buakon te waaki, tabeia roronrikirake ni kaineti ma onikakin te botannaomata, ao te uaia ni maeka imarenaia kaain Aro aika a kakaokoro, ao tabeua riki--a tabe ni karaoaki ma onimakinaia i bon irouia ni kona n taekinna, te konabwai ni karaoana ao te taratara n nano. Ao n taabo ike a maeka iai, a mwakuri, ke a kamatebwai iai ao, taan onimaki n roroia nako ma taabo nako ake a roko mai iai a tabe ni karaoa tibwangaia aika a kakaawaki nakon maroro aika a kakaokoro, ni karokoa i mataia naake i rarikiia te taratara ae e etieti ae e kairaki man Ana Kaotioti Baha’u’llah ae moan te rababakaei.

Ana karinan te Aro inanon taian mwaawa aika a kakaokoro ike a waakinaki iai taian maroro aikai e a tia ni kanakoraoaki riki imwiin kabwatakin tokana iaon te intanete ae te World Wide Web, katokaakina are e a manga raababa nako imwin kaukan taian Baha’i websites n te aono ao karikirakean mwangaangan nako rekereken te site ae Bahai.org. E rangi ni bongana aio ibukin kataorababaan nako ao kamanoan te Aro. Ti inanon tabeua te bong ao a rangin tiraua aomata ni kabutaa te aonnaba ake a katikaki nakon kanoana ae taekan te Aro ake a tia ni karauaki raoi ni barongaaki aroia are e a tibwaaki iaon te website ibukin bukamaruan te kauabubua n ririki ao ni kabouaki kanoana rinanon taetae aika ruaiwa mwaitina n te tai ae ti teuana, ao ni manga raonaki n taian iteranibaa man aono nako ni kaota kakaokoron taian bukamaru ake a karaoaki. E a waakinako karaoan taian babaire ibukin karinakin te kanoa teuana nako buakon ana site te Tabo ni Boki ni Baha’i are e na kangaraoa kaotakin taian koroboki ke Tabureti man taian Koroboki aika a Tabu ake a tuai ngkoa n rairaki ke ni boretiaki inanon te tai teuana ma teuana iaon te intanete. N ikotaki ma aio ao, taian booki aika a boou man aia Koroboki Baha’u’llah ao Abdul’l-Baha ake a tia n rairaki nakon te taetae n I-Matang a na tauraoi ni kaoti nakon ririki aika a na roko.

Iaon Santiago, Chile ao Battambang, Cambodia ao, ana Auti n Taromauri te aonnaba aika a tibwa katabuaki a tabe ngkai n riki bwa boton taabo aika a katikitiki nakon te kan kawaraki, taian biikan ibukiia aia botannaomata are e tei ni kaotii ana koaua nako te Aro. Ao mwaitiia e nang moanna n rikirake. Ti kukurei ni katanoataa bwa te bukamaru ibukin katabuan te Tembora iaon Norte del Cuca, i Colombia, e na karaoaki inanon Turai. Irarikin anne ao, kateakin riki taian Auti n Taromauri e wene i tinanikun te oraitan. Iaon Vanuatu, e a tabe ni biriakinaki te kariaia ibukin moanakin te kateitei. Iaon Inria ao te Democratic Republic of the Congo, ao te mwakuri ae e matoatoa ao ni kainnanoaki etirurun karaoan arona e a tibwa tia ngkai ao e a nakoraoi bwa e a reke te mwakoro n aba. Kakukurein noran tamnein te moan Mashriqu’l-Adhkar are e na kateaki ibukin te aono are e kanakoaki rabunana iaon Papua New Guinea n tain te Naw-Ruz ao e tuai kan toki bukina ao e a manga kaotaki tamnein te Auti n Taromauri are e na kateaki iaon Kenya ibukin te kaawa. Irarikina anne ao, iai ara kantaninga bwa te rongorongo ao te karikoriko iaon taekan te Mashriqu’l-Adhkar, are e katauraoaki man ara Aobiti ibukin te Kamatebwai, e na karikirakea aia atatai raao n ataa kakaawakin te taromauri inanon te baronga. Bwa inanon aia tai ni beku, moara riki inanon aia bobotaki n taromauri ae e katoa tai ao, kaain te Baha’i n taabo nako a tabe ni kawenea te aa n tamnei ibukin taian Auti n Taromari nakon taai aika a na roko.

Ai bon ti tenua riki te ririki nikiran te tai imwin te kekeiaki ae e kabanea te kuata n tienture are e moanaki n 1996 are e baraakinaki iaon ti teuana te kouru are: kakorakoraan rikiraken te waaki ibukin te rin ni mwaiti. N Ridvan 2021 ao, taan iriira Baha’u’llah a na moana karaoan te Babaire ae e na kabanea teuana te ririki. E kimototo, ma e onrake ma kanikinaean bwaai aika a na riki, te kekeiaki ibukin teuana te ririki aio e na moana iai uarurungin taian Babaire ake a na uota aaken te Aro nako nanon te katenua n tienture inanon ana Tai te Baha’i. Inanon waakin te tebwimauoua n namwakaina ae e rianako aio ao, te aonnaba ni Baha’i e na kauringa koron tebubua te ririki imwin Rieraken Abdu’l-Baha are kanoana bon te botaki ae e raka ni Boton te Baha’i n te Aonnaba are a na kaoaki nako iai taan tei man taian Botaki n Tamnei n Aono ni kabane ao taian rabata ibukin Kauntira ni Baha’i ibukin te Mwakoro n Aono ni kabane. E ngae n anne, ao aio, e na riki bwa te moan mai buakon taian runga aika a na iruruamwi ake a na katauraoaki iai taan onimaki ibukin kakaewenako nakon bwi n ririki aika a na roko. N Tianuare are imwiina, e na koro tebubua te ririki imwin moan warekan Ana Motinnano ao Ana Tetemanti te Mwatita i mataia te koraki ao bon te tai are e na teweaki iai te bwabwaro n te Aba ae e Tabu are e na ikotiia ni kabane kaain te Baba ni Kauntira ni Kantenanti ao ni kabane kaain te Baba n Ibuobuoki ibukin te Kamanomano ao te Kataorababa. Te korakora n tamnei are e na katinakoaki inanon tain taian botaki aika a na uringaki nakon taai aika a na roko e na riai ngkanne ni uotaki rikaaki nakoia raoraon te Atua n aba nako ake a maeka iai. Ibukin karaoan aio, iai taian bwabwaro aika a iruruamwi ake a na karaoaki ni kabutaa te aonnaba inanon namwakaina ake imwiina, aio are e na buoka kabutimwakaan taian kekeiaki ake a kantaningaaki bwa a na karaoaki inanon ririki aika a mwaiti imwin te Babaire Ibukin Teuana te Ririki.

Ai ngaia are, e a moanna n roko te mwaneka ae e boou inanon taakinakoan ana Babaire n Tamnei te Mwatita. Ma iai te bwai ae e rangi ni kaunga nano riki ae e na waekoa ni kaoti ae e mena raoi i mwaaira. Te kauabubua n ririki imwiin Bungiakin te Bab ai bon ti teuana ao te iterana te ririki ma ngkai. Aio te tai are ti na kauringa iai aron kamimiin ninikorian te Maritire ao te Tia Katanoata ibukin ara Aro, are Ana tai ni waaki ae e kaakanoa are e a kamwaingiia te botannaomata nakon te tai ae e boou n rongorongon te aonnaba. E ngae ngke e karaurenakoira ma ara tai ae ti mena inanona ngkai n te mwaiti ae uabubua te ririki, ma te botannaomata are e kaoti ibuakoia te Bab e katotonga te aonnaba ni bong aikai n aron namakinan te katinanikuaki ao ibukin te ingainga irouia aika a mwaiti ni kakaaei kaekaan taian titiraki ibukin katokan takan te tamnei ni kan atatai. Inanon ara tai n iangoia bwa e na kanga ni kanikinaeaki kauringaakin te kauabubua n ririki aio, ti ataia bwa taian bukamaru aikai a na bon uota anuaia ae e raka i bon irouia. E ngae n anne, ti kantaningai taian kanoa aika a mwaiti aekakiia aika a na bon aki kee korakoran kanoaia ao n aki kee aron aia rarabwati n aron ake a waakinaki ibukin te kauabubua are e a tibwa nako. Bon te tai ae e raka n akea te nanououa ibukiia baronga nako, mwenga nako, ao naano ni kabane ake a na kariaria nako iai ma te ingainga n nano.

Namwakaina aika imwaaira bon te tai ibukin kaokiokana inanon ara iango aron maiuia taan iriira te Bab ake a ninikoria-- taan ninikoria aika aine ao mwaane are aia onimaki e a kaotaki n aia mwakuri aika akea kabotauaia, ao aika a kaburearo are a na tiku n aki toki bwa unekenekean rongorongon te Aro. Anuaia aika te aki mamaaku, katabuan maiuia nakon te Aro, ao te kamwawaaki man bwaai ni kabane bwa ti te Atua a bon katuruturuaki iaoia aomata ni kabane ake a ongora taekan rongorongoia. Ai kamimiira, naba, aron roroia n ataei are angiia naake a nano n raian ao a katanea mwiia inanon rongorongon te aonnaba. Inanon taai aika a na roko, e bia riki bannaia bwa karekean te ninikoria nakoia ni kabane ake a kakaonimaki--ma moara riki nakoia roronrikirake, ake a manga weteaki nakon moan te waaki are e kainetaki nakon akea riki bwa bon ti onikakin te aonnaba.

Aio, ngkanne, bon ara kantaninga ae moan baan te otanako. Inanon taian raaun aika onoua ake a wene imarenan te Ritiwan aio ao te kauabubua n ririki are imwiina--ni koaua, inanon nikiran te tai ae tenua te ririki inanon te Babaire ae ti mena inanona--e bia te tangira naba arei are e rabwati bwaai ni kabane, are e otabwaninii bwaai ni kabane are e kaungaia taan iriira te Bab nakon tibwatibwaakin nako otan te tamnei ni kaungai ngkami nakon taian beku aika a rianako. Bwa kam na riki bwa taan butimwaea tibwangami are te buoka mai karawa bon ara bubuti n Atibun te Mataroa ae e Tabu.

Nora aron teiraken Ana baronga Te Ara Ae Moan te Tabu! Ti imwiin teuana te ririki man te tai are e moan waakinaki iai te Babaire ae e boou, ao taian riboti a kakoaua nakon korakoran te bwai ae e keiakinaki ao ae e moanaki ni kataaki ni karaoaki. Karekean butin waakinan 5,000 taian kanoa ibukin te waaki n rikirake aika a kakorakoraaki e kainnanoa te karinan ni kekeiaki ae e bon tuai man nonoraki mai mwaaina. Ma baia ae e koomakii iaon bwaai ake a moanibwai riki ibukin te Babaire, a mwaiti mai buakoia raao ake a mwakuri iaon bwaai ake a kainnanoaki, ni kaota te aro ni mwakuri raoi ao te kaburearo n tamaroan aia kaeka nako iai. N aron ae e a kaman kantaningaaki, tabeua mai buakon kanoa ibukin te rikirake aika a kakorakoraaki ake a maan ni waaki a riki ngkai bwa nnen te ataibwai ao karekean bwaai ni mwakuri ibukin te konabwai, n anga te boutoka nakon taabo ake a uakaan ao ni buoka kabutanakoan n te aro ae e baitii, te taneiai ao te taratara n nano. Taian tienta ibukin taian kanoa aika a kakorakoraaki – taian baronga ni mwenga ao kaawa ike e waakinaki iai te katei baronga ae e kakorakoraaki – a reke kakoauaakiia bwa taabo aika a angaraoi ibukin te onikaki nakoia kaaina ni kabane. Raababan nako mwaitiia ao ma angiia ae e boou kaain te Baba n Ibuobuoki ma aia tia ibuobuoki a tabe ni kaungaa aia kekeiaki taan onimaki, ni buokiia n anganiia te taratara bwa a na kanga ni karakanakoa te waaki n rikirake n anga aika a kakaokoro ao ni kakaai anga aika a angaraoi nakon te cluster teuana ma teuana. Ni boutokaaki iroun aia Botaki n Tamnei n Aono, taian Botaki n Tamnei n te Mwakoro n Aono a tabe n reireiaki bwa e na kanga aron karikirakean butimwaakan te Babaire inanon tabeua te kiratita n teuana te tai, ao n aono ake a uarereke are akea iai aia Botaki n Tamnei n te Mwakoro n Aono, ao taian rabwata aika a boou n te karinan are n te aono, a tabe naba ni karaoa aio. E ngae n anne, ao n aron ae e kona ni kantaningaaki ibukin te waaki n rikirake n te rabwata ae e maiu, te waaki n rikirake ae e butimwaaka ae e kona ni kakoauaaki n taabo tabeua e tuai noraki n ake tabeua, botan mwaitin taian kanoa n rikirake aika a kakorakoraaki n te aonnaba e a tabe ngkai n rikirake mwaitina. Iaon riki aio, ti kukurei n noria bwa irakin buakon taian kanoa n te Babaire e rangin kibarake mwaitina inanon taian moan raaun n rikirake ake aua.

Taian kanikinaa a bon anga te berita, ngkanne, ibukin uotan te ririki ae e nang roko. Ao tera riki ae e na rokoraoi bwa ti na anga nakon te Tamaroa ae e Kakabwaiaaki n tain kauringaan uabubua te ririki imwin Bungiakina irarikin aia kekeiaki ae e ingainga taan tangiria ni karaababaanako ana rorooti Ana Aro? Te moan mai buakon uoua taian kauringa ibukin koron uabubua te ririki are e na bukamaruaki irouia kaain te aonnaba ni Baha'i bon te tai ae e raka ibukin katautauan kanoan taai aika a na roko aika a rangi ni kakukurei. Ngkana e karauaki n taraaki raoi n etina, ao te ririki aio e tei i bon irouna bwa te tai ae te kabanea ni korakora n angaraoi n te aonnaba ae e tuai man reereke mai mwaaina ibukin tomakin naano ma Baha'u'llah. Inanon namwakaina aika a na roko, a na riai ni kabane n katikua n aia iango te tai ae e rangi ni kakaawaki ae e angaraoi aio ao man taratara raoi nakon taian angaraoi ake a kaoti n taabo nako ibukin reitakiia aomata ma Maiuna ao bukin rokona ae e rangin rietaata. Ibukin te angaraoi ni kabutireirei are e a mena ngkai i matan te aonnaba ni Baha'i are e na riai n raweaki n tabwaninna, te kario iango e na riai n anganaki nakon taian maroro ake a wakinaki nakoia karinan aomata nako. Inanon wakinan taian maroro aika a bongana aikai, te taratara e karietataaki ao a kaukaki naano – n tabetai n te tai naba arei. Inanon te tabe ae e kakaawaki aio, a bane ni iai mwiokoaia aomata ni kabane, ao ibukin kakukurein irakin buakon te tabe aio ao akea ae e riai ni kaakeaa mai iai. Ti bubuti nakon Temanna are e Tangiraki bwa n tabwaninin te kauabubua n ririki aio e na kaonrakeaki n te kakukurei aio ae te kabanea n itiaki ao te kabanea ni karewerewe: are tuangakin te tamnei temanna otan ngainan Ana Bong te Atua.

Taian tabe ake a riai ni katiaaki irouia botaia taan onimaki, a riki kainnanoan kataweaia man te mangao, te aki onimakinia tabeman ao te mabubu ake iai n te aonaaba. Ni koaua, raao a riai ni kabonganai angaraoi ni kabane ni kaota te ota ae e na kaotaa te kawai ma ni kakaoki nanoia taan raraoma, n anga te nano nakoia naake a bwara nanoia. Ti a kauringaaki iai n ana taeka ni ibuobuoki are e anga te Tia Kakawakin nakon te baronga ni Baha’i ni kabonganai taeka ake a taraa n botau ma ara tai aio: "Ngkai e tabe n mwamwaing ma ni raebitaki kien babairean te botannaomata man turun kanganga ma baike a riki, ngkai a tabe ni mwaiti taian tabwena ake a katuruturua te raurenako imarenan aba ma aba, nakoa man nakoa, reetin aomata man reetin aomata, te onimaki teuana man te onimaki teuana, taan waakina te Babaire a riai ni kaota te katiteuanaaki ae raka riki inanon maiun tamneiia ma aia waaki ni babaire, ma ni kaota te aekaki n babanennano ae rietaata riki, te ibuobuoki, ao te rikirake ae inanoi n aia iwawaaki nako." Shoghi Effendi e kamatoa n taai nako kakawakin te mwakuri ibukin te Aro n te itera n tamnei, ao te kanenei ae akea te iango teuana irarikina are a na kabonganaa taan onimaki ni waakini tabeia ake tabu, ao e anga naba te taeka ni boborika bwa a na aki mena ibuakon taian kauntaeka, kamangao ma ibewi n te waaki ni babairea bwain te botannaomata (politics). "Ke a riaon taian ikokoraki ma inanonano" e taetae ni kaungaunga n te tai teuana, "ao n ririetan taian kauntaeka ake akea uaia, taian waaki ni kamwamwane, taian koburake n nano ake a kai toki ake a aiwaea aon ma ni katabea nanon te aonaaba ae tabe ni bibitaki." Akanne bon buroburo ma bururu ake a teberake ngkai nao ma nao a katikitikia te botanaomata ae tatabare ma ni kirimwakorokoro aio. A rang mwaiti bwai ake a karuotuaaki iai ma ngaia are ti na aki katabeira ma aekakin kabanetai akanne. N aron are e ataaki irouia ni kabane taan toua mwiin Baha'u'llah, n tokina, mwengaraoin te botannaomata e kanuu iaon riaonakin ana kakaokoro nako ao katoroan raoi ana katiteuanaaki. Ni kabane buokan maiun te botannaomata ake a anga kaain te Baha'i a botonaki n karikirakean te katiteuanaaki; ni kabane kekeiaki ni kateibaronga, a bakatekea te waaki ae ti teuana. Irouia naake a kua n te ikakaiwi, taian baronga ake a ririkirake iaan nuun te Ara ae Moan te Tabu, a anga te katoto ae e mwaaka ni kaota konabwain te katiteuanaaki.

Ti a karaoiroa aia Uea Ueea ngkai a nooraki naake a tangiraki Irouna, n itera aika a mwaiti, n anganga tokin aia kona, bwa e aonga n irakeaki maniuan titeuanan te botannaomata. Raao aika moan te tangiraki: Ngkai e moanaki te ririki ae korakora iai te angaraoi, tao ti na karaua ni iangoa ngaira n tatabemanira bwa ai mwakuri ra aika tamaroa ake Ana raoiroi E na buokira ni karaoi?

Nakoia Kaain te Bahá'í n te Aonaaba

Raao aika a tangiraki,

1“Ana Boki te Atua e a uki nako ngkai, ao Ana Taeka e weweteia te botannaomata Nakoina.” N aekan taeka aika a kakukurei aikai are e a tia te Kainikoroboki are te Kabanea n Rietaata ni kabwarabwara kaotin te bong ni katiteuanaaki ao n rungarungaki. E reitia Bahá'u'lláh: “Kauki taningami, O ngkami raraon Te Atua nakon bwanaan Teuare ngaia are e a tia te aonnaba ni kaikoakiia n te aro ae e motibuaka, ao ni kanim baim nakon bwaai ni kabane ake a na karietataa Ana Waaki.” E a manga reitia ni kauringiia taan Iriiria: “Ma te aro n iraorao ae moan te korakora ao ma te nano n itamwaomwao ae kororaoi karaoa te ikakarabakau imarenami, ma ni kabaraaki bongin nako maiumi aika moan te kakawaki nakon katamaroaan te aonnaba ao karikirakean Ana Waaki Teuare Ngaia Atuaia Mangkoa ao Ueaia ni kabane.

2. Raora ni mwakuri aika kam tangiraki: Te katanoata ae karokonano aio e roko n ara iango n aki kauringaaki ngkana ti noori ami kekeiaki aika a tabu ni kabuta te aonnaba ni kaekaan Ana wewete Bahá’u’lláh. Te kaeka ae e rangin tamaroa nakon Ana wewete e kona ni kakoauaki n itera nako. Irouia naake a tei teutana moa n nora aron taakinakoan te Babaaire n Tamnei, ao e kangaanga bwa a na aki nora aron te mwaaka are inanon Ana Taeka te Atua are e moamoa i nanoia aine ao mwane, ataei ao roronrikirake, inanon te aono teuana ma te aono teuana, inanon te kiratita teuana ma te kiratita teuana.

3. Te baronga teuana ni kabutaa te aonnaba ae e tabe n kanakoraoa raoi riki ana konabwai ni wareka raoi koauan arona n te tai teuana ma teuana, n karaua n rinanoi taian angaraoi, ao ni kamwakuri taian kawai ma bwai ni mwakuri inanon te Babaaire Ibukin Nimaua te Ririki. N aron are e kantaningaaki, ao te taneiai e waekoa n ikoiko inanon taian kiratita ake a mena i moan te waaki n reiakinaki a baraakinaki ni karikirakeaki. Inanon taabo aikai, taian waaki ibukin kaangaraoan karikirakean mwaitiia aomata n tatabemaniia nako ibukin kamatoaan aia konabwai ibukin te beku a rangin ataaki raoi. Te botaki n reirei ni kataneiai ae e marurung raoi e a riki bwa boton ana kekeiaki te baronga ibukin kabutan kanoan te babaaire ao, n te tai ae e moantaai, taian konabwai ni mwakuri ao taian atatai ake a reke rinanon irakin ana kooti te reirei ni kataneiai a kabonganaaki inanon te marae. Tabeman, rinanon aia reitaki ma aomata n te bong koraki, a kaitibo ma tamnei aika a uki nanoia nakon te ukeuke iaon taekan bwaai ake a irekereke ma te itera n tamnei ake a karaoaki n taabo aika a kakaokoro; tabeman a tauraoi ni kaeka nakon te kan ongora inanon te kaawa ke te bwariko ni mwenga, bwa tao imwiin mwaingiia nakon te tabo anne. A rikirake mwaitiia ake a teirake n aonnangaa te beku, ni kamwaitia riki naake a beku bwa tuuta, taan kakorakoraia kairake n ataei, ao taan reirei nakoia ataei; iai ake a kabutii mwakuri n te aobiti ma ni babaairei waakinan bwaai; ke naake tao a reibwa ni boutoka te mwakuri. Aia babanennano raao nakon te reiakinaki e kona n nora rinanon te teimatoa n aia kekeiaki ao tauraoin nanoia n raoniia tabeman n aia beku. Irarikin naba aio ao, a kona ni kateimatoaai ma n aki mwaing man norakin taian taratara aika uoua ake a uaia n ibuobuoki imarenaia iaon taian banna ni mwakuri ake a tabe n rikirake inanon te kiratita: teuana, taian raaun n rikirake ibukin taian mwakuri ake teniua te namwakaina manna – ao are teuana, taian mwaneka aika a kakaokoro ibukin waakinan te reirei nakoia ataei, ibukia kairake n ataei, ao ibukiia roronrikirake ao ikawai. Inanon aia tai ni mataatara raoi iaon taian irekereke ake a tomaaki iai taian mwaneka aika teniua aikai ao, raao ataia bwa a bon tatannako ma aron butina, baike e kainnanoi, ao tamaroana i bon irouna. Iaon riki anne, a ataia bwa e mwakuri te korakora n tamnei ae e omwaaka, ake ana mwakuri a kona n noraki rinanon teuana, taian tau ware ake a kaota aron rikiraken te baronga ao rinanon naba taian karaki aika a mwaiti ake a taekinii taian tokanikai. Te bwai riki teuana ae e rangi ni kaungaa te nano bwa taian aroaro aika a teretere man kiratita ake a rangi ni buti rake riki, a kona naba inanon baronga ake a tuai bati ni buti iaon kawaia n rikirake.

4. Te kanano iaon aia taneiai raao, aia konabwai n karikirakei konabwai n taian mwakoro n abamwakoro e bon kabwaranakoi katei ni maeu, ni katikiia man kateirakeia irabubua ma irangaa aomata. Ai bon kukureira ngaira n nooraia taan onimaki ni karekei iango ma kairiiri aika a mwaiti man aia kekeiaki. A bon tia ni kataua bwa te waaki ni babaire ae ngkai bon te waaki ae e bati arona ao e aki kona ni kabebeteaki iai. A bon noora mwaingina man kakerakean aia konabwai ni kateirakeia taan beku ao ni kaira ao n babaairea raoi aia mwakuri naake a teirake. Raao a bon namakinna bwa kakerakean konabwai aikai e a bon karekea te kona ni kababanea te beku ae e a taona mwaina. Ni botau ma anne ao a namakinna bwa ngkana e moan waakinaki iai te bwai teuana ae e boou e kainnanoa te taratara raoi n te moan tai, ma tiaki nanona bwa e kauarerekeaki iai kakawakin itera tabeua n aia kekeiaki ni katei baronga. Bukina bwa ngkana arona bwa te reiakinaki bon kawaia ni waaki ao a riai n tauraoi nakon taian konabwai ake a kaoti man taian bwai ni mwakuri n Babaaire are e a tia ni kakoauaki bwa bon te bwai ae tau nakon te tai teuana ao ngkana arona bwa e riai ao a kabatia riki te korakora nakon karikirakena; ma tiaki nanona bwa aomata ni kabane a na bane ni uaiakina te kanoa teuana man te Babaaire. A tia naba raao ni kuneia bwa oin te waaki inanon te tai ni kabuti Reirei man te raun n rikirake e na aki ti tabe ma te iango ae ti teuana. N aron te kabotau, aron rikin bwai inanon te raun n rikirake teuana tao e na kainnanoa kairan te korakora nakon kaoakia tamnei bwa a na rabwatia te Aro rinanon te kabutireirei ae e korakora are e waakinaki irouia aomata tatabeman ke ni ikotaki, ma inanon te raun teuana ao te korakora e na kanakoaki nakon kabatiakin te moan kouru teuana.

5. N reitaki ma anne, raao a bon kakoaua bwa rikiraken ma butin te Waaki e bon kakaokoro n taabo nako ao bon iai bukina ae e riai – bwa boni ngaia te waaki ae ‘organic’ – aio are a bon karekea te kimwareirei ma te ungannano n noran butin te waaki. A bon kakoaua bwa butin te waaki e bon katan iaan ana kekeiaki temanna ma temanna ao n ataakin ae aia kekeiaki n tatabemaniia n itera nako e bon butimwaeaki irouia ni kabane. Taian botaki ibukin iangoan te waaki a taraaki bwa te tai ae e rang kakawaki irouia raao n ruamwiin aia kekeiaki n aia baronga nako ao n noria bwa baikara bwaai ake a tia ni karekei ao ni kaungaia i bon irouia. E bon karekea nakoia raao noran mwiin aia kekeiaki, n matata n aia mwakuri ake a karaoi ao ni karababaa aia atatai iaon te rikirake man kabonganaan Reirei man rabwata ao man aia taneiai raoia tabeman taan onimaki. Taneiai aikai a tibwauaki naba rinanon taian mwaawa tabeua ake a tabe n oti ibukin te ikakarabakau irouia raao ake a tabe n waakini kekeiaki tabeua, e ngae n are ti te bo kawaia ni waaki ke a beku n mwakoron te kiratita teuana. Taratara aikai are e a kabotoaki iai bwa te waaki n rikirake e bon bebete karekeana n te otabwanin ae korakora iai te tangira – are ana aki kororaoi temanna e aki tabeakinaki, kangaanga a bon kaitaraaki ma te taotaonannano, ao kawai ni waaki ake a tia ni kataaki a bon butimwaeaki ma te ungannano. Ngaiare man ana kairiiri ae wanawana taian rabwata ma atientin te Aro ake a waaki n rinan nako, aia kekeiaki raao, e ngae n ae uarereke iroun temanna, a bane ni ikotaki n reke bwa ana kekeiaki te bwanin, are e na kataua bwa te tauraoi ni butimwaia ana wewete te Tamaroa ae Kakabwaiaaki e waekoa n noraki ma n tobwaaki raoi. Te kiratita ae e roko n te aekaki aio bon te kiratita are a tabe n rikirake ni bibitaki n te aro ae tamaroa taian reitaki imarenan te tia onimaki, taian rabwata ao te baronga, ake bon taian aekita ake teniman inanon te Babaaire.

6. Man tarataran te kakamwakuri ae e bati aio ao e riai ni taekinaki te itera teuana. N te rongorongo nakoim teniua te ririki n nako, ti kabwarabwara raoi te kantaninga are te waaki n rikirake ae korakora inanon mwakoro n abamwakoro, raao a bon karekei taian taneiai ibukin katean te baronga man karikirakean/katean taabo ibukin karaoan te beku n aia baronga ao n aia kaawa nako. Ara kantaninga ae abwaabaki bwa ni mwakoro n abamwakoro are te te waaki n rikirake e tuai n roko ni korakorana, aia kekeiaki tabeman raao ni karaoan moan kouru n aia tabo aika a uarereke e bon noraki nakoraoina n tai aika a okioki. Ni koauana te kawai aei e boboto iaon te kaeka nakon Ana reirei Bahá’u’lláh iaon taekaia botannaomata ake a tauraoi ibukin te oneaki n tamnei n Ana Kaotioti. Rinanon irakin kawain te reirei are a katauraoaki man te botaki ni kataneiai a bon karekea te ungannano ni totokoi iango n taniganinga ao iango ni aki tabeakin ake a karikaki man mwaakan te botannaomata ao a onei mwiia ni kaean banna ni mwakuri aki a riki ni bita te maiu. Inanon kaawa ke bwariko ni mweenga ike e a tia ni waakirakenaki te kawai aei n te maan ae tabeua te ririki ao raao a tia ni kateimatoa korakoran aia taratara, a moana n oti teutana Imwin teutana mwiina aika kamimi. Roronrikirake a bon kakorakoraaki bwa a na anai taabe ibukin rikirakeia kairake n ataei ake a uarereke. Roro ni ikawai a bon butimwaai aia kaoti iango roronrikirake n te ikakarabakau ibukin bwaai aika a riki n aia baronga nako. Ibukia rikirake ma kaara ni kaboraoia, te katei n taubaang are e riki man ana waaki ni Reirei te baronga e karikirakea te konabwai n te ikakarabakau ao a oti mwaawa aika a boou ibukin te maroro ae iai nanona. Ma te onikaki e ake ti reke irouia kaain te Bahá'í ao naake a tabe ma taian moan kouru ake a kateaki man te Babaaire, ake tao a kona ni kantaningaaki bwa a na kabonganai kawain iango aika a boou. E rotaki oin angin te tabo. Te nanon nebonebo e buataki inanon te mwakoro ae rababa n te baronga. Kaotan boraoia mwaane ma aine a riki n turuturu. E rikirake tabeakinan reireinaia ataei, ake mwane ma aine. Aron taian reitaki inanon utu – ake a tei iaon iango ake a bongata imwiin bubua ma bubua n ririki – a bitaki n ae kona n noraki. Namakinan te bukinaki nakon te baronga ma ana otabwanin e bwainaki irouia aika a mwaiti. Ai te kain tariari ae te tauaninne, are e tei nuuna a e e kakamaaku iaon botanaomata ni kabane, e moana n taenikai nakon te mwaaka ae korakora ae te katiteuanaki. Ni kauarerekeana, te mwakuri ni katei baronga ake a tabe ni waakina raao e rooti iteran te katei.

7. Irarikin te kataoraraba ao te kamatoa are e teimatoa n rikirake n ririki aika a nako, iteran nako te beku a bon tabe ni mwaingrake n itenatena i bon irouia. Te katoto teuana ae teretere bon noran are taian rikirake n te rinan ae te katei ake a nooraki inanon kaawa ma bwariko ni mweenga a riki korakoraia ma kukune ake a reke imwiin aia mwakuri kaain te Bahá'í inanon te baronga. Ara aobiti are e tabe ibukin maeuraoin te botannaomata [Social and Economic Development] e a tia ni katauraoa te beebwa are e raumea te taneiai tenibwi te ririki n te marae ni beku ngke e moan kateaki iai te aobiti aei n Boton Te Aro ni Bahá'í n te Aonnaba. Mai ibuakon ana taratara bon aio: bwa e korakora buokaia taian kekeiaki inanon te botannaomata man te botaki ni kataneiai. Aio tiaki ti man rikiraken mwaitin te konabwai n aomata are e karekea. Taian ota n Tamnei, aroaro ma konabwai ake a karikirakeaki n ana waaki te botaki ni kataneiai a bon tia n nooraki bwa a riai rekeia imwain are e na nakoraoi te waaki inanon te botanaomata ni botau ma riain rekeia ibukin kawain te rikirake. E manga reitaki ni kabwarabwaraaki iai bwa taian marae ni beku ake a kakaokoro n te baronga ni Bahá'í a tautaekanaki man te banna n iango ae karaoaki man oina ake a uaia ni iboboutoka, e ngae n are e kakaokoro kaotaia n marae ake kakaokoro. Te beebwa are ti a tia ni kabwarabwara taekana e a tibwa tibwauaki ma Botaki n Tamnei n Aono, ao ti a weteia bwa a na reitaki ma Kauntira ni iangoa aron kabonganaan taian oin iango ake a ukeraki inanona ni katamaroai taian mwakuri ake a waaki inanon te botannaomata iaan araia ma ni karikirakea ataakin te itera a kakawaki aio n te kekeiaki ni Bahá'í. Tiaki nanona bwa e na katauaki aio bwa te wewete nakon te mwakuri ae taabangaki n te itera aio – otiraken te mwakuri inanon te botannaomata e na bon riki n ira rikiraken korakoran te baronga – ma e bon bo tain are a riai raao ni iangoa riki mwin aia kekeiaki ibukin onikakin te botanaomata. Iaraken te reiakinaki are e tabe n riki n te marae aio e karikirakea kainnanoan ana mwakuri Aobitin te Karikirake (Office of social and Economic Development) ao a tabe ni waakinaki babaaire ake ana nora raoi rikiraken aron butina.

8. Ai moarara riki te bwai ae nooraki uoua te namwakaina n nako bon kakamwakurin te baronga ni Bahá'í n itera aika kakaokoro ibukin katamaroan te aonnaba man aia reitaki ma aomata ake a ukinnano. Man te aonaaba ae bwanin nakon wakaan uteuten te maiu inanon te kaawa, taan kairi iango man itera aka a mwaiti a kaota ataakin irouia bwa kaain te Bahá'í aki ti tabe ma maeuraoin te botannaomata ma bon iai irouia te kantaninga are tera ae e riai ni karaoaki iai ma karekean bwai ake a kainnanoaki ibukin kakoroan bukin aia kantaninga. Kaotan kukurein nano aikai a bon tia naba n roko man itera ake a aki kantaningaaki. N aron te katoto teuana, inanon ngaon te Aro, e ngae n are e korakora totoko ake e katikuaki i kawaia irouia naake a bwainikiriniia, ma e rikirake kinaakia kaain te Bahá'í ikekei ibukin korakoran kanoan aia rongorongo ibukin aroaron abaia ao a karineaki ibukin aki bwabwaran nanoia ni kan buoka karikirakean rikiaia.

9. Te korakai are e rinanonaki irouia taan onimaki i Iran, ai moarara inanon bwin ririki Imwin manga rikin te bwainikirinaki, e bon tia ni kateirakei tariia ma mwaneia i aba tabeua bwa a na buokia. Mai buakon bwain tangira ake moan te kakaawaki a tia n reke iroun te aonaaba ni Bahá'í imwiin te korakora n nano arei, ti a taekina teuana n te itera aio: te ‘network’ ae kamaiu tarakina ae taian rabwata n te rinan ae te aono are e a tia ni kaota konabwaina ni karekea te reitaki n ae babaireaki raoi ma tautaeka ma rabwata n te botanaomata. Ni buti irarikin aio, kawain taian babaaire ake a rereiti a bon tia ni katikiraoa konabwain te baronga ni iri maroro ake a tabangaki inanon mwaawa nako ake a riki iai – man maroro imarenaia aomata ni karokoa botaki ni maroro imarenan Tautaeka. N te rinan are wakaan te uteute, te airi inanon te aekakin kekeiaki aio e rikirake i bon irouna, rinanon te kawai naba are e kaoti iai aroaron rikiraken tabeia raao ma te mwakuri inanon te botanaomata, ao e aki kainnanoaki iai te kekeiaki teuana ni kaunga rikirakena. E ngae n anne ma n te rinan are te aono ao n tai aika a rikirake mwaitia e a riki bwa te bwai ae tabeakinaki irouia rabwata ake a bon tia ni waaki inanon bwi ma bwin baronga n aono, ao e tabe ni waaki n aron te banna ae bon ataaki ma n iai uaana ae te mwakuri, te iango, te ikakarabakau ao te kamatebwai. Ibukin katamaroan kekeiaki aikai ao ibukin kabebetean te reiakinaki n te marae aio, ao ibukin touakin mwaneka ake a botau ma kekeiaki ni Bahá'í tabeua, ti a bon tia ni kateia Aobitin te Maroro n te Botanaomata (Office of Public Discourse) i Boton te Bahá'í n te Aonaaba. Ti na butia bwa e na buokia Botaki n Tamnei n Aono n te marae aio bwa teutana imwiin teutana e na kaungai waaki, buoka te iwawaaki ao ni babaairea raoi tauan mwin te taneiai ae rereke.

10. Rikirake ibukin te waaki ake a kakaunga a bon tia n riki n tabo ake tabeua. N te tabo ae Santiago, Chile te tabo are e kateaki iai te tina n tembora iaon South America, te kateitei e bon buti n ae waekoa. Kateakin aana ao te bwangabwanga mai aana ibukin karaoan bwaai e a tia ngkai. Te katautau n irekereke ma te karikirake e bon rikirake ao te kantaninga aei bon ti te arona naba ma aba ake itiua are taian Mashriqu’l-Adhkar n te aono ao n te kiratita a tabekakirake. Ni katoaia nako, te katauraoi e a tia ni waaki ao te anganano irouia taan onimaki ibukin mwanenakina e a bon kabonganaaki; e ngae n anne bon iai te tabeaianga ibukin te tabo are e na tei iai, te korotamnei ao bwai ni mwakuri ake a kainnanoaki ao aei are ea bon katan nakon te beku are a karaoia raao. Ni koauana bon aia kekeiaki n tamnei are ni kabane kaain te baronga a bon uaia ni beku. Te Mwatita e kabwarabwara te Mashriqu’l-Adhkar bwa “Boton te kamatoa n tamnei”, “Ana boto ae korakora Te Uea” ao “Te Boua ae matoatoa ibukin ana Aro Te Atua”. Ike e tei iai ao e na bon riki bwa boton te waakirake ni baronga ake a kateaki ni katomimia. E a tia ni kaoti n taabo ake a na tei iai tembora, ataakin koauan aio e tabe ni kakorakora ibuakoia taan onimaki ake a ataia bwa e na rikirake maiuia n te bwanin ni kaota te ikotaki imarenan te beku ao te nebonebo are e rabwataki iai te Mashriqu'l-Adhkar.

11. N aron ae ti nooria, te baronga ni Bahá'í e mwaingrake ma te atatai ao n ingainga ni karekei tibwanga man taneiai ake a karekei, n tauraoi ni karaoi tibwanga ngkana bwai ni mwakuri a tauraoi, ni kawaekoa te mwakuri, n kunei kainnano bwa e aonga n butiraoi te waaki n taabo aika a kakaokoro, te babanennano ni katiai moan tabe aika a kakawaki. Ungananoia ma aia babanennano e bon matata man ingaingannanoia ae koburake ni katanoataan ana ka-95 ni bwabwaro te roronrikirake are e katanoataaki uoua te namwakaina n nako ni kabutaa te aonnaba. Ti rang kakaitau tiaki man ti nooran ungarakennanoia te roronrikirake ma ni bon te boutoka mai irouia taan onimaki ao nooraia roronrikirake inanon ana aro Bahá’u’lláh ae ngaia bon taan kabutanakoa te aro.

12. Ti bon onrake ma te kukurei man kakoauan taian tokanikai ake ti noori ni katanoataan ana rongorongo Bahá’u’lláh, korakorana ao rikiraken ataakin tamaroana. N te tai ni kauring aei, ti a wewete nakon kauringaan “Te Bong ni kabwaia ae rietata”, kaokoroaki man te Ritiwaan teuana ma te iterana te tienture ngke te tamaroa are mangkoa ea katanoata bwa ngaia teuare e kakantanigaaki nakoia raona n te oonaroka are Najibiyyih. Man te tabo ae tabu aei are ana taeka te Atua e a butanako nakon kaawa ao matawaniwiin taari ni kaongoia te botannaomata bwa bon ngaia teuare e kakantanigaaki. Ao e a tia ni bwebwerake man moan botakia taan tangira te Atua akekei, baronga aika mwaiti, ao ni kakirimatamatai uee n te oonaroka are e a tia ni karikirakea. Ni katoa bong ao e bon keerake mwaitia tamnei aika a boou ake a rairaki ni bubuti nakon ana Mataroa, te tabo are ti katabua te bong ae kakannato ao ni kakaitau ibukin ana bwai n tituaraoi are kabwaronakoa nakon te baronga n arana ae Moan Te Korakora, tia bobaraki n tataro imatan te Mataroa ae e Tabu.

1. Ma nanora aika a onrake ma te kakaaitau irouia taan iriira Baha’u’llah, ti kukurei ni katanoataa bwa, ngkai e tabe n kaukaki tain te Ritiwaan ae moan baan te kakukurei aio, bon iai iaon kantenanti nako n te aonnaba taian raaun n rikirake aika a korakora aika a boou mwaitiia aika a tabe ni waaki ngkai, are e a karakaa iai bootan mwaitina n te aonnaba n riaon te mwaake are 1,500 ao ni kamatoaraoi te kouru ibukin te Babaire ibukin Nimaua te Ririki, teuana te ririki imwaain tokin taina. Ti kabobaraaki atuura ni karabwarabwa nakon te Atua ibukin te tokanikai ae moan te rianako kamiimiina aio. Ni kabane ake a tia ni beku inanon te marae a na bon otaraoi n te bwai n tituaraoi are E a tia n anga nakon Ana baronga ngkai E kona n anga teuana te ririki ae e bwanin ibukin kamatoakin te banna ae e a tia ni kateaki n taabo nako ibukin te kataorababa ao te kamatoa, bwa te katauraoi nakon taian tabe ake e na weteaki bwa e na karaoi inanon te babaire n te aonnaba ae e na roko – te babaire ae nimaua te ririki manna, te kanimaua ibuakon aika a iruruamwi ma te kantaninga ae e teretere iai are kawaakan te waaki ibukin te rin ni mwaiti.

2. Ti namakina rotakira, ngkai ti tei moa inanon tain te bukamaru aio, ni kan katereterearaoi bwa te bwai are e karika te namakin i nanora ae e nano n te kakatonga ao n te karabwarabwa bon tiaki ti n te tokanikai n te ware, e ngae ngke e bon rangin rianako tamaroan anne, ma bon ikotakin taian karikirake aika a kakaokoro n te karinan ae e rangin nano n te katei, are e a kakoauaaki iai n te tokanikai aio. Ae e a moamoa riki ibuakoia bon te rikirake are ti a tia n noria n aia konabwai raao ni maroro ma aomata tabeman iaon taekan te itera n tamnei ao n taetae n akea te kanganga iaon taekan Baha’u’llah, Ngaia ao Ana Kaotioti. A tia n otaraoi bwa te kabutireirei bon te tabe ae te aa ibukin te maiu n angaanga n te aro n tituaraoi.

3. Inanon ara rongorongon n taai aika a tibwa nako ti a tia ni kaota kukureira n noran te rikirake ae e teimatoa n aron butin te kabuti reirei ni kabutaa te aonnaba. Karaoakin te kabaebae n tamnei aio ae moanibwai irouia taan onimaki n tatabemaniia nako e a bon kaman riki, ao e na teimatoa n riki, bwa te kanoa teuana ae irian te maiu ni Baha’i. Te bwai ae e a tia n kakoauaaki mai mwiin katean taian raaun n rikirake aika 1,500 bon ninikoriaia ao babaireakiiaraoi taan onimaki n aia itera aika a kakaokoro nako ni kona n otinako man aia kamronron are a kaan nakoia are aia utu ao raoraoia, ma n tauraoi ni kairaki ni Bain te Kabanea n Nanoanga ni kairiiri nakoia tamnei aika a uki nanoia n taabo nako ike a maeka iai. E ngae ngke ti katautau n te ware ae e memeere ma e bon kaotaki naba bwa ngkai e a nakon irabwi te nga aika a iriiri n taian kambein aika a katoa tai ibukin karekean taian reitaki n iraorao, iaan te kantaninga are te uaia n tibwaua te ota , ma naake a iangoaki ngkoa bwa ianena.

4. Inanon aia kekeiaki ni kaotii boton ana reirei te Aro n te aro ae e teretereraoi ao n ineti, ao a bon tia taan onimaki ni buokaki n te aro ae e korakora man taian katoto aika a teretereraoi inanon Boki 6 n ana kanoa te Ruhi Institute. Ngkana a mataataraoi bukin aan te kanoa ae e uotaki, ao a aki ira nanoia ni kan rairia nakon te kawai ae e beebete, ao a na bon karekea te maroro imarenaia tamnei aika uoman – te maroro ae e kanikinaeaki n te oota ae e nano are e karekeaki ao anuan te aro n reitaki ae e kateaki. N te aro bwa e kona te maroro n reitinako man are ti te moan kaitibo ao a kateaki aaro n iraorao ni koaua, te waaki ni kabutireirei ae e ineti n aron aio e kona n riki bwa kabirimwakaan te waaki ibukin karekean te onikaki n tamnei ae e aki tootoki. Ngkana te moan kaitibo ma raao aika a booureirei aikai e karekea te kakao nakoia bwa a na tiaina ni karin inanon te baronga ni Baha’i ke n ira buakon teuana mai buakon ana kanoa bon tiaki te bwai ae e rangi ni kakaawaki iangoana. Te bwai ae e kakaawaki riki bwa taian tamnei ni kabane a na namakina butimwaeaia bwa a na kaaina te baronga n anga aia ibuobuoki ibukin katamaroaan te botannaomata, ni moanakin te kawai ni beku nakon te botannaomata are mai iai, man te moan tai ke imwiina riki, te tiaina inanon te Aro e na kona ni karaoaki.

5. Kakaawakin te waaki aio e riai n aki ni kamangoraki aron iangoana. Ni katoai nako taian kiratita, n te tai are e a teiraoi iai bannan te mwakuri ae e okioki aron karaoana, e riai ni kabaraakaki te taratara nakon karababaakina nako riki nakon itera aika a mwaiti riki rinanon kawai n reitaki imarenaia taan beku ao rekerekeia nako, ao te korakora, n te tai naba anne, e na bon kabaraakaki iaon taian mwakoro ao ni katoaaia nako a riai n riki bwa boton te waaki ae e korakora. Inanon taian kiratita ake a rikirake aoia, taian waaki aika a korakora aikai a raoiroi riki ni kanikinaeaki tiaia man tian taian mwenga aika a ikakaan; inanon te kiratita ike e karako riki mwaitiia kaaina, te kaawa ae e uareereke e na bon riki bwa te tabo ae e tamaroa ibukiia aomata ibukin karaoakin aio. Naake a beku n taabo aikai, bwa bon kaaina ao taan reirei ake a roko ni kawara te tabo, e na bon eti ngkana a iangoa aia mwakuri bwa karikirakean te baronga. Te waaki are katokaakin aran aia waaki ni kabuti reirei n taian ara n aron “te riaan auti”, e ngae ngke moan kaitibooia e irekereke ma kawarakiia kaain te mwenga n akea te kaman bontaeka, e bon aki tau ibukin taekan te waaki are e kataia ni karikirakea te konabwai irouia kaain te botannaomata bwa a na kona ni bon tabeakina aron oin rikiraken tamneia, aroia n aomata ao wanawanaia. Taian mwakuri ake a kabuta te waaki aio, ao ike a kaoaki nako iai raao aika a boou bwa a na ira buakona – boobotaki ake a kamatoaa iai te anua n taataromauri n te baronga; taian reirei ake a waantongai nanoia ao aia iango ataei aika a tibwa bwebwerake; kurubu ake a kairaraoi aron angin nanoia aika a marurung kairake n ataei; kamronron ni kamatebwai, aika a kaukaki nakoia ni kabane, ake a kariaia aomata man taabo aika a kakaokoro bwa a na waakirake n te aro ae ti teuana ao n neweabai aron kamanenaakin taian reirei nakon maiuia i bon irouia ao n aroia n reitaki ma aomata - tao a na bon riai ni kateimatoaaki n reitaki ma te ibuobuoki mai tinanikun te botannaomata n te kaawa anne inanon tabeua te tai. E ngae n anne, e na bon kantaningaaki bwa kamwaitakin taian moan kouru aikai a na bon kateimatoaaki n te tai ae e aki maan man taian konabwai irouia aomata ake bon kaain taian mwakoro ke kaawa akanne - mai irouia mwaane ma aine aika a ingainga ni kan kanakoraoaraoi riki aron te waaki n te itera n rabwata ao n tamnei n aia tabo anne. Te waaki ni maiu inanon te baronga e na karaurau n otirake, ngkanne, ni kaineti ma te konabwai ae e tabe n riirikirake ni moa mai irouia ti tabeman ake a bane nanoia nakon Ana taratara Baha’u’llah ibukin te Babaire n te Aonnaba e boou.

6. Inanon te waaki ae e tia ni kabwarabwaraaki aio, te nano ae e uki e kaotaki n te nano n tauraoi n ira buakon te waaki are karikirakean te baronga are e moanaki waakinana man taian moan kouru. Inanon te kiratita teuana ma teuana ike e waakinaki iai te raaun n rikirake ae e korakora, te tabe ae e tei i mataia raao inanon te ririki ae imwaaira aio bon te kabuti reirei inanon teuana ke n raka taabo ike a uki n nano kaaina, ni kabonganai kawai aika a ineti inanon aia kabwarabwara iaon boton ana reirei te Aro, ao ni kakaiia tamnei ake a ingainga ni kan kanakoa mai irouia te korakai are a tia ni karawaawataaki iai mai irouia te botannaomata ao ni uaia ni mwakuri imarenaia inanon aia mwakoro ao aia kaawa ni moana waakinan te uaia n onikaki. Ngkana raao a teimatoa n aia kekeiaki n reireiniia aron ao kawain karikirakean te baronga inanon taabo aika a uarereke rinanon te kawai aio, ti bon koaua bwa te kouru are e a kaman tangiraki are te uaia ni beku ae e taorababa inanon ana waaki nako te Aro e na bon korakora mwaingina rinanon iraua te mwaneka n te mwaiti ae e a kona ni karekeaki.

7. N te aro bwa e na kona ni butimwaeaki te kaewenako aio, taan onimaki ao rabwata ni babaire ake a beku ibukiia a riai ni kamatoa ana waaki te institute inanon te kiratita, ni karikirakea n te mwaiti ae e korakora inanon ana mwaake mwaitiia naake a konabwai ni mwakuri bwa tuuta n taian kamronron ni kamatebwai; bwa e riai ni kinaki bwa te angaraoi ae e a uki ngkai nakoia raao bwa a na karikirakea te baronga ae e maiureirei inanon taian mwakoro ao kaawa, are e a kanikinaeaki n te nano ae e korakora ibukin te beku are e na karaoaki, e bon ti reke angaraoina man taian karikirake aika a kakaawaki ake a tia n riki inanon tebwina te ririki n tia n nako inanon te katei ni Baha’i are e kaineti ma te kanano.

8. N Ritembwa 1995 ngke ti wewete ibukin kateakin taian reirei ni kataneiai bwa a na kateaki ni kabutaa te aonnaba, te kawai are e rangi ni bwainaki riki inanon te baronga ni Baha’I ibukin buokaia taan onimaki n tatabemaniia bwa a na kananoi aia atatai iaon taekan te Aro are oin waakinana bon taian kooti ao reirei aika a kakaokoro taiia, ake a kakaokoro aia kanoa. Te kawai anne are e a tia ni katoka kainnanoia kaain te baronga ni Bahai ae e tabe n otirake ni kabutaa te aonnaba, are bon ti tabeman kaaina ao oin tabeaiangaia bon kabutanakoana ni kabutaa te aonnaba. E ngae n anne, ti kamataataa n te tai arei, bwa e na iai te kawai riki teuana ibukin kamatebwaian taian koroboki are e na riai ni kabwebwerakeaki, te kawai are e na kaungaia te mwaiti n aomata nako nanon maraen te beku, ngkana e na butimwaaka n te aro ae e riai te waaki ibukin te rin ni mwaiti. N irekereke ma aio, ti tuatua bwa taian botaki n reirei ni kamatebwai a na buokiia taan onimaki n te mwaiti ae e tabe n rikirake bwa a na beku ibukin te Aro rinanon katauraoan taian kooti ake a na tibwaa te atatai, te taratara n nano ao konabwai ake a kainnanoaki ibukin karaoan taian beku aika a mwaiti ake a irekereke ma kabutimwakaan te kataorababa ao te kamatoa.

9. Warekan koroboki n te Aro ao te kekeiaki ni karekea te ota ae e tau ae e raka riki iaon kakaawakin Ana Kaotioti Baha’u’llah ae e rianako kamiimiina bon kabaebae aika a katuruaki iaoia ni kabane taan Iriiria. Ni kabane a kabaeaki bwa a na ukeuke inanon marawan Ana Kaotioti ao, ni kaineti ma aia konabwai ao are e angaraoi nakoina, ni karekei taian momii n atatai ake a wene inanona. Ni kaineti ma ae e taekinaki aio, ao reirei ni kamatebwai inanon kaawa, reirei ake a waakinaki n tain te kabuebue ao n tain te mwaitoro (winter and summer schools), ao botaki aika a okoro aika a baireaki taia ike taan onimaki aika a atatai iaon te koroboki a kona n tibwauaa ma tabeman aia tarata ibukin taian atu n reirei, a bon kateaki n te aro ae e irekerekeraoi ma itera aika a kakaawaki inanon te maiu ni Baha’i. N ai aron te anua ni maiu ni katoa bong ae te wareboki e na tiku bwa irian te maiu ni Baha’i, ao ai aron naba aeka ni kamatebwai aikai bwa a na reitinako n iai nneia inanon maiun te baronga ae e bwanin. Ma karekean te ootaraoi ibukin nanonraoi te Kaotioti, ni kaineti ma rikiraken temanna irouna ao te rikirake iroun te botannaomata, e a korakora riki karakaakina ngkana a uaia n reitaki ni karaoaki te kamatebwai ao te beku. Ikanne, inanon maraen te beku, e tuoaki te atatai, taian titiraki a kaotinakoaki mai mwiin te mwakuri are e karaoaki, ao karinanin ota aika a boou a karekeaki. Inanon te kawai ae karaoan te reirei man taabo aika a raroa are e a tia ngkai ni kateaki inanon aono nako – are oin kanoana bon te kamronron ni kamatebwai, te tuuta ao ana kanoa te Ruhi Institute – e a tia te baronga ni Baha’i n te aonaaba ni karekea te konabwai ni buokia ngaa, ke tiaki bwa bon mirion, bwa a na kona ni kamatebwai inanon taian kurubu aika a uarereke ma oinraoi ana kantaninga bwa e na rairi taian reirei ni Baha’i nakon maiuakinana, ni uouota ana mwakuri te Aro nakon ana karinan are iaona riki: are kateimatoaan te kataorababa ao te kamatoa n te mwaiti ae e rangi ni korakora.

10. Akea temanna ae e na kabwaka n atai taian angaraoi aika a tia ni karekeaki. Te kakaantaninga e bon riki man taian korakora ake iroun te botannaomata n taai aikai. N te aro ae e babaaireakiraoi, te nano ni kan kakukureiaki e bon karikirakeaki mai inanon te roro n ataei, n te aro are e a karikirakei rooro ma rooro aika a tangiria ni kairaki iroun te aomata ae e kaotia bwa iai ana konabwai ni kakukureia te namakin ae e kai toki. Inanon naba taabo n reirei aika a bati ao ataein te reirei a karaoaki bwa aongkoa taian konteina aika a karaoaki ibukin karinakin taian rongorongo. Te aonnaba ni Baha’i e a tia n tokanikai ni karikirakea te katei are e kaunga te kawai n iango, ni kamatebwai, ao ni mwakuri, ike a bane ni iangoia irouia bwa a bane n toua kawain te beku ae ti teaina – n ibuobuoki i bon i marenaia ao n uaia ni waakirake, ni karinea te atatai are iroun temanna ma temanna, man te tai teuana nakon te tai teuana, ao ni kararoaa te mwaan are tibwauakiia taan onimaki nakon taian karinan n aron aika a nono ao aika akea ongoia – ao aio bon te tokanikai n te mwaiti ae e rangin rianako. Ao n anne ngkanne are e a wene iai taian kakamwakuri n te waaki ae e aki kona ni katokaki.

11. Te bwai ae e rangi ni kakaawaki bon nakoraoin te waaki n reirei are e kaungaaki n te karinan are te kamronron ni kamatebwai bwa e na kakorakoraaki riki aron rikirakena inanon te ririki ae e na roko bwa e aonga te ni karekeaki te konabwai, are e wene n raba irouia aomata ni kaawa nako, ni karikei taian aro n kakamwakuri. Mwaitin te beku e na bwakariia naake a beku bwa tuuta n te waaki aio. Bon te kaewenako nakoia bwa a na karekea te namakin inanon aia tabo are a waaki iai n aron are e a tia ni katautauaki inanon ana kooti te institute, te namakin are e na kona ni karikirakea te korakora n tamnei irouia aomata n tatabemaniia ake a na kona n noriia i bon irouia bwa taan biriakinan reireinaia i bon irouia, bwa ngaiia boton te kekeiaki ae e teimatoa ibukin kamwakuran te atatai are irouia ibukin karekean te onikaki irouia aomata n tatabemaniia ao iroun te botanaomata. Ngkana e aki tokanikai aio, e ngae ngke mwaitira te kamronron ni kamatebwai ae e kateaki n te kiratita, ao te korakora are e kainnanoaki ibukin kawaekoaan karekean te bitaki e na bon aki karekeaki.

12. Ngkana ana mwakuri te tuuta e na rooti mwaneka aika a ririeta riki ibukin te tamaroa, e riai n uringaki bwa boton te tabe ibukin karikirakean te konabwai irouia aomata n te mwakoro n aono ke te aono e bon tiku iroun te training institute. Inanon ana tai ni kekeiaki ni karikirakea mwaitiia kaaina, te institute n aron teina ae te rabwata teuana - mai iroun te baba n tararua, nakoia ana kooteneita n aia karinan nako, nakoia tuuta ake ni wakaan te uteute - a riai n kaboraoa aron katuruturuan nakoraoin mwakurin te kawai aio n tabwaninna, bwa, n tokina ngkana e karauaki n iangoaki arona, ao kateimatoaan rikiraken te ware e na bon katan iaon nakoraoin tamaroana. N ana karinan are te kiratita, e riai te kooteneita ni kabongana ana taneiai ni karaoan te mwakuri n ikotaki ma marurungina ni kekeiaki n raoniia naake a na beku bwa tuuta. E riai ni karaoi babaire ibukin karaoan te ikoikotaki ae e katoa tai bwa a na nora mwin aia kekeiaki. Taian kanoa ake a baireaki ibukin manga okiran kamatebwaian mwakoro tabeua ake a rineaki man ana kanoa te institute e kona n ibuobuoki n taai tabetai, ma ti ngkana a aki karikirakea kainnanoan te kataneiai ae akea tokina. Ana konabwai te tuuta a bon rikirake teutana imwiin teutana n ana tai temanna n rinnako inanon maraen te beku ao ni buokiia tabeman ni boutokaa kakoroan bukin te kantaninga ibukin taian Babaire n te aonnaba aika a tabe ngkai ni iruruamwi, rinanon kamatebwaian taian kooti aika a iruruamwi ao karaoan aia kanoa ae te mwakuri. Ao inanon aia tai mwaane ao aine n aia roro nako ni waaki inanon taian kooti ake a iruruamwi ao ni buokaki irouia tuuta ni kabanea aia kamatebwai, ao a na riai n tauraoi tabeman riki n raoniia inanon mwakuri ni beku ake a karaoaki ni kaineti ma aia konabwai ao mamaten nanoia - moa riki taian kooteneita ake a tabe ma aia reirei ataei, ibukiia kairake n ataei ao kamronron ni kamatebwai, bwa bon taian beku ake a kakawaki ibukin reitan nako ana kanoa te waaki (institute) aio. Kakoauaakin nakoraoin aron uakoran te marurung ae e buti rinanon te waaki aio e riai n reitinako riki bwa boton te reirei ae e korakora n aono nako inanon tebwimauoua te namakaina aika a mena imwaaira .

13. Te tabeaianga ibukin aia reirei n tamnei ataei e a bon kaman riki bwa irian te katei n te baronga ni Baha’i, te tabeaianga are e otinako mai iai koaua aika uoua aika a uaia n airiiri. Teuana, ni katotonga aia tokanikai kaain te Baha’i iaon Iran, e bon kaotaki n anuana n ana konabwai n angaanga te reirei ae e babaireakiraoi, man te karinan teuana nakon teuana, nakoia ataei man te utu ni Baha’i, are ni mwaitin te tai te oi ni kantaninga reiakinan ataakin te atatai are te aa n rongorongon ao ana reirei nako te Aro nakoia te roro teuana ma teuana. Ni angiin mwakoron te aonnaba, mwaitiia ake a mautoo man aekakin reirei aikai e bon uareereke. Te koaua are teuana e kaoti n taabo ike e korakora iai te rairaki, n taabo ake a tuai rangin rikirake ao ake a rikirake aoia. Ni karaoan anne, ao e kaairaki riki te taneiai are e reke mai iai n te nano ni bubutimwaai. Ma e ngae ngke ataei man mwenga aika a kakaokoro nako a ingainga ao a butimwaeaki bwa a na iri reirein te Baha’i, a mwaiti itera aika a tuuka aron waakinan taian reirei n aron are e kainnanoaki bwa e na katoa tai, man te ririki teuana nakon teuana. Ai kukureira ngaira n noori koaua aika uoua aikai, are mwiin bwaai aika a tia n riiriki n taai aika a nako, bwa a moanna ni mrara ngkai raao aika a tia ni kataneiaaki n te institute n taabo nako a kekeiaki mwaaka n anga aia reirei, ae e uki nakoia ni kabane, n te aro ae e babaireakiraoi arona.

14. Taian waaki aika a tia ni moanaki aikai n te aro ae a anga te taratara ae e kakukurei a riai ni kakorakoraaki riki aron mwakuriaia. Ni katoai kiratita nako ike iai te waaki n rikirake ae e korakora, e riai ni iai te keiaki ni babaireiraoi riki aron karaoan te reirei n tamnei nakoia ataei aika a tabe n riirikirake mwaitiia, man utu aika a kakaokoro nako aroia - bwa aio te bwai ae e riai ni karekeaki ibukin te waaki ae karikirakean taian baronga, are e tabe n rikirake birin aron karaoakina inanon mwakoro ao kaawa. Aio e na riki bwa te tabe ae e matoatoa are e kainnanoaki iai te taotaonakinnano ao te uaia n reitaki mai irouia kaaro ao taian rabwata nako naba. E a tia ni butiaki te Ruhi Institute bwa e na kabaikoai babaire ibukin katiaan ana kooti ibukin kataneiaakiia taan reirei nakoia ataei n taian karinan nako n ikotaki ma kanoa ake a na kabonganaaki irouia taan reirei, ni moa mai irouia ataei ake 5 ke 6 aia ririki ao ni waakirake nakoia naake 10 ke 11 aia ririki, bwa e aonga ni waekoa ni kabonoaki te marena ae e tei ngkai imarenan taian kanoa aika a tauraoi ngkai ao ake ibukiia kairake n ataei, n aron Tamnein te Onimaki ao are iaon kawaina ae Mwaakan te Tamnei ae e Raoiroi, ake a karekea ana kanoa ni koaua te Baha’i nakon te kanoa ae e bwanin ibukin te roro anne. Inanon reereken taian kooti ao kanoa n reirei aika tabeua aikai, ao taian institute n aono nako a na kona ni katauraoia taan reirei ao kooteneita aika a kainnanoaki ibukin katauraoan te buroukuraem ae e oioi ibukin aia reirei n tamnei ataei, man te karinan teuana nakon are teuana ao are i tinanikun anne a kona ni baireaki itera tabeua ake a kauoua ni bwai. Ma n te tai moa aio a riai taian institutes ni karaoa aia kabanea ni kona n anganiia aia taan reirei bwaai ni mwakuri aika a bon tau aroia, mai buakon ake tabeua aika a tei ngkai, bwa a na kabonganai n aia reirei ma ataei aika a kakaokoro aia ririki, n aron noran riaina.

15. E a tia Boton Kabutan te Reirei n te Aonnaba ni karekea nakoina ara karabwarabwa ae e teimatoa ibukin te kaunganano ae moan te kakaawaki are e anga nakon taian kekeiaki ibukin kamatoaan moantaain reken te kouru ibukin te Babaire ibukin Nimaua te Ririki. N noran rietaatan te korakora are e anga nakon te kekeiaki aio ae e kabutaa te aonnaba, n ririmwian te waaki ni katoai nako kantenanti n te aro ae e teimatoa ao ni uaia n reitaki ni kaan ma Kauntira ni Kantenanti, bon karekean kaninganingaakin te mwaaka ae moan baan te korakora are e mena inanon te Waaki ni Babaire. Ngkai e nang kabaraaka ana taratara ma aron korakoran te unga n nano are e anga mai imwaaina nakon taian titiraki ake a irekereke ma kanakoraoan taian waaki ake n te karinan are te kiratita, bon akea te nanououa bwa e na bon anga ana iango ae e raka nakon kawaakan taian reirei ni Baha’i nakoia ataei. Ti onimakiraoi bwa, n te ririki ae e mena imwaaira, ao rinanoan te taneiai are e a tia ni karekeaki inanon kiratita tabeua ike e kakaokoro aron maiuia aomata iai e na bon kaotai baike a kaineti ma te mwakuri, ake a na kona ni karekea katean taian reirei aika a katoa tai ibukiia ataei n aia roro nako, inanon taian mwakoro ao kaawa.

16. Waekoan butinakon te kanoa ibukin kakorakoraan tamneia kairake n ataei bon teuana riki kaotan rikiraken te katei inanon te baronga ni Baha’i. Ngkai e katarataraaki bannan te roro aei irouia kaain te aonnaba bwa te roro ae e matoatoa kairaia, ae e bua ibuakon reimauruan taian bitaki n te rabwata ao n te namakin, ae e aki kan mumuuti ao n tabeakinna i bon irouna, ao te baronga ni Baha’i - n te taetae are e kabonganaa ao n taian kawai ake e kamanenai - e bon kakamwakuri n akea te nanououa iai n toua te kawai are e kaitara ma aio, n nora te katei irouia kairake n ataei bwa te aki tabeakiniia i bon irouia, kinaakin te motiraoi, te ingainga n nano ni kan reiakinaki taekan te aonnaba ao te nano ae e tauraoi ni angaanga baia nakon katean te aonnaba ae e tamaroa riki. Man te rongorongo teuana nakon teuana, ike kairake n ataei n aono nako ni kabutaa te buraneti a anga bwanaaia nakon aia iango ngkai a ira buakon te kanoa, bon kakoauaan etin te taratara aio. A bati taian kakoaua bwa te kanoa aio e katabetabea aia iango ae e tabe n raababa nako inanon aia tai n neweabai nako taian koaua are e na buokiia n tirinanoi taian korakora ake a kateitei ao ake urubwai ake a tabe ni waaki ibuakon te botannaomata ao ni kina aron rotakin aia iango ao aia mwakuri n taian korakora aikai, ni kamataatairaoi aia taratara n tamnei, ni karikirakea korakoraia ni kaotii aia iango ao ni kamatoai babaire inanoia ibukin bwainakin te maiu ae e raoiroi are e na uaana nakoia inanon bongin maiuia. N roroia ike a kai reke nakoia birimwaakan rikiraken korakoran wanawanaia, tamneia ao rabwataia, a tabe n anganaki bwaai ni mwakuri ake a kainnanoaki ibukin kaitaraan taian korakora ake a na kona n anai mai irouia kinakiia ni koaua bwa aomata aika a kakannangaki ao ni beku ibukin karekean te nakoraoi nakoia ni kabane.

17. Ngkai te oi n te reirei n te kanoa aio e neweabai taian boto n iango man ana taratara te Baha’i, ma e aki kanakoaki n ai aron te kanoa ae taekan te Aro, ai ngaia are e a tia ni kauka te kawai ibukin karaababaana nakoia kairake n ataei n taabo nako ma aroia aika a kakaokoro. Ni mwaitin te tai, ngkanne, naake a waakina te kanoa aio a rinnako n akea aia nanououa inanon maraen te mwakuri ibukin te botannaomata, ni kaitiboaki ma taian titiraki ao angaraoi ake a tabe n ririmwiiaki ao ni babaireaki rinanon te waaki n reiakinaki ae e kabutaa te aonnaba iroun Aobitin te Waaki n Rikirake n te Aba ae e Tabu. Te atatai ao te taneiai ae e tabe ni karekeaki e a tia ni karikirakea mwaitin te konabwai n taian kiratita tabeua n taabo aika a kakaokoro ni kabutaa te aonnaba bwa a na kateimatoai ae e raka iaon teuana te ngaa mwaitiia kairake n ataei inanon te kanoa. Ni buokiia tabeua riki bwa a na waekoa n rikirake inanon te kawai aio, ao e tabe ngkai te Aobiti aio, rinanon aia ibuobuoki tabeman taan onimaki, ni katauraoi kawai n itoman inanon taian kantenanti nako are e na kona ni kabonganaaki ibukin karaoan te kataneiai nakoia koteneita man kiratita aika a rangin tiraua mwaitiia. Naake a konabwai aikai a na teimatoa ni boutokaia koteneita imwin okiia nakon aia kiratita are a nako mai iai, n te aro bwa a na kona ni karikirakea te ang n tamnei n te tabo are a mena iai n te aro bwa e na kona ni kanim wakaan te kanoa ibukiia kairake n ataei.

18. Ni koaua ao te atatai ae e raka riki e na bon tabe n rikirake n te itera ni kekeiaki aio. E ngae n anne e a bon teretere ngkai te banna ibukin te mwakuri. Ti man aia konabwai baronga ni Baha’i are a na tianaki iai aia kaeka nakon kainnanoan te kanoa irouia kuura n reirei ao rabwata tabeua n te kaawa. Inanon taian kiratita ake n te bong aei a baraakina te waaki n rikirake ae e korakora, a mwaiti aekakin waaki iaoia, mai irouia aika bon iai aia kurubu ni kairake n ataei tabeua ni karokoa ake a kateimatoaa te mwaiti are e kainnanoaki iai ana beku te koteneita ae e babane n nano, are e kona ni karekea te boutoka ae e teimatoa man te tabo teuana ibukin tibwauaakin karekean te atatai. Imwaain tokin te Babaire aio, ao, n te aro bwa e na kakoauaaki bwa e riirikirake te konabwai aio ni katoai nako kiratita n aekan aikai, ti a wewete nakon 32 taabo ibukin te reiakinaki, are a na katoaaki ma uabwi taian kiratita ma aia koteneita aika a bane aia tai iaoia. Ni katoai nako kiratita ake tabeua n aekakin aikai, e riai ni moanibwaiaki karekean te konabwai inanon te ririki ae imwaaira ibukin karaoakin te kanoa aio, ao ni kamwaita riki mwaitin taian kurubu ni kairake n ataei n te aro ae e babaireakiraoi.

i. 34*

19. Taian rikirake ake ti a tia ni mwanewei ni karokoa ngkai – bwa rikiraken te konabwai ni kabuta te Aro ni kaineti ao n rinnako inanon te maroro ae e bongana iaon taian boto n iango aika a kakaawaki n te itera n tamnei ma aomata nako man taabo aika a kakaokoro, bwebweraken te kawai ibukin kamatebwaian taian koroboki are e kaaireitaki ma karaoan te mwakuri, kabouan te motinnano ibukin karekean te reirei n tamnei ae katoa tai nakoia te roro ae e uarereke inanon mwakoro ma kaawa, ao kabutanakoan tamaroan ana waaki te kanoa are e karekea nakoia kairake n ataei namakinan bukin te maiuraoi aika uoua iterana are karikirakean aia konabwai ake a wene n raba irouia ake a bungiaki ma ngaai ao te ibuobuoki nakon onikakin te botannaomata - a bane ni kamatoaaki, n tiaki te uakora ae e uareereke, n te waaki n rikirake teuana n te karinan are n te katei are ni koaua a na rangi ni korakora mwiia. Aron rikiraken te atatai irouia ni kabane e kona n noraki n aron rikiraken mwaitin te tai are e kaoti iai te taeka ae “raonna” n aia tai ni maroro raao, te taeka ae e karekea nanona ae e boou ngkai e a karinnakoaki ibuakon ana taetae n ikawai te baronga ni Baha’i are e kakamanena. E kanikinaea kakaawakin kamatoaan te katei ike te reiakinaki bon te kawai ibukin karaoan te mwakuri, te kawai are a kaungaki iai aomata aika a rikirake mwaitiia aika a ataa te bwai ae e waakinaki bwa a na ira buakon te waaki rinanon te kekeiaki ae e katiteuanaaki bwa a na kamwakura Ana reirei Baha’u’llah ibukin katean te botannaomata n tamnei, are e taekinna te Tia Kakaawakin bwa ngaia oin uotan te Aro. Te aeka ni kawai aio e anga te tamnei ae e rangi ni kaokoro ma te babaire ibukin te botannaomata n ikawai ae akea te maiu n tamnei iai, ae e tabe ni keerikaaki arona ao are n angiin te tai e kataia ni kabaea korakoran te aomata rinanon te taumatoa, rinanon te mwangainrang, rinanon kamaemaeana ke rinanon te mwantiaka.

20. Ai ngaia are ngkanne, inanon taian reitaki imarenaia raao, rikiraken te katei aio e kuneaki kaotina rinanon nakoraoin te reitaki imarenaia. Bwainakin te reiakinaki bwa kawain te beku e kainnanoa are ni kabane a na bwaina te nano ni kamangori, te anua ike temanna e mwaninga taekana i bon irouna, ao e katuka ana mwioko ae e tabwanin iroun te Atua, n onimakina Mwaakana ao n aki nanokokoraki n Ana ibuobuoki ae akea kabwakana, man ataia bwa Ngaia, ao Ngaia n ti Ngaia, ae e kona ni onika te nango nakon te ikare, te timtim nakon te marawa ae akea tiana. Ao inanon te aekaki ni karinan aio tamnei a uaia ni beku n aki motirawa, ma ni kukurei tiaki raoi man oin aia tokanikai ma man taian nakoraoi ao aia beku naake tabeman. Ai ngaia are aia iango a baraaki n taai nako iaon te ibuobuoki imarenaia bwa a na uaia n tamwarakea rietaatan te beku nakon Ana Waaki ao ni kiba inanon Karawan Ana atatai. Aio te bwai ae ti noria ni bannan te beku ngkai e tabe n taakinaki nako ni kabutaa te aonnaba, are e a kataorababaaki irouia aika ataei ao aika a ikawai, irouia aika a maan inanon te Aro ao aika a tibwa tiaina, aika a uaia ni waaki ni beku.

21. Te rikirake n te katei aio e aki ti rota aron te reitaki imarenaia aomata n tatabemaniia, ma mwiina e kona n namakinaki ni waakinan ana waaki ni babaire te Aro. Ngkai te waaki n reiakinaki e a riki bwa kanikinaean aron waakinan ana mwakuri te baronga, tabeua iteran karaoan taian babaire ni kaineti ma te kataorababa ao te kamatoa e a tia n anganaki nakoia taan onimaki, n te aro are e na kona iai te katei babaaire ao kamwakuraia ni kona riki ni kaeka nakon baike a riki irouia n oin aia tabo. Ni kabwarabwaraan riki aio, iai te nne ae e a tia ni katauraoaki, bwa te ikotaki ni bowi ibukin rinanoan mwin te waaki, ibukiia naake a waakini mwakuri ake n te karinan are te kiratita bwa a na booboti man te tai teuana nakon teuana bwa a aonga ni karekea te boraoi n iango iaon aron tein te waaki n te tai anne, ni kaineti ma te taneiai ao te kairiiri man taian rabwata, ao ni bairei mwaneka aika a na waekoa ni karaoaki ibukin te waaki are imwiina. Iai naba te nne ae ai aron aio are e katauraoaki iroun te institute, are e a karekea te angaraoi nakoia naake a beku bwa tuuta, taan reirei nakoia ataei, ao taan kakorakoraia kurubu ni kairake n ataei inanon te kiratita bwa a na kakaitibo ao ni maroro iaon aia taneiai. N tena ma te waaki n ikakarabakau ni wakaan te uteute aio bon iai ana rabwata te reirei ni kataneiai ao te Komete ni Kabuti Reirei n te Kiratita, n raonaki irouia kaain te Baba n Ibuobuoki, are aia uaia n reereitaki e a karekea te nne ae e katauraoaki ao ike e karaoaki iai, n te aro ae e rietaata riki arona, taian babaire aika a kaineti ma te rikirake. Aron te waaki aio n te karinan ae te kiratita, n aron kainnanoakina, e bon katereterearaoi te anua teuana ae e kakaawaki n te waaki ni babaire ni Baha’i: Bwa ni kaineti ma aron tein ao waakinan bwaai, te aro n irekereke ao karaoan mwakuri, e a tia, n ai aron te karikibwai ae e maiu, ni karinaki inanon rabwatana te konabwai ni karini bwaai aika a riirikirake matoatoan karaoakiia inanon ana tai n riirikirake iaan ana kairiiri te Auti ni Motiraoi n te Aonnaba.

22. Ngkai taian rabwata nako inanon te Aro n aia karinan nako - man te kaawa nakon te mwakoro n aono, nakon te aono ao te kantenanti - a kona ni butimwaai aron riirikiraken matoatoan karaoan bwaai ma te konabwai, bon te kanikinaa ao te bwai ae e riai ibukin rikirakeia teutana imwiin teutana nakon te mwaneka n ikawai. Taian irekereke aika a rikirake imarenaia taian rabwata ni babaire e a tia ni uotiia Botaki n Tamnei ni Kaawa nakon mataroan te mwaneka ae e boou ni kaineti ma karaoakin tabena ibukin kabutanakoan Ana Taeka te Atua, kamwakuran korakoraia taan onimaki, ao kaungaan te namakin ae e karikirakea te itera n tamnei. N taai aika a n nako ti a tia ni kabwarabwaraa bwa ikawain te Botaki n Tamnei e bon aki kona ni kinaaki ti rinanon karaoan ana bowi ni katoa tai ao nakoraoin butin ana waaki. Ma ni bon arona ao marurungina, ni mwaitin te tai, e riai ni kinaaki man korakoran tamneia ao aron maiuia ni bobotaki kaain te baronga are e beku ibukina - te baronga ae e tabe n rikirake ae e butimwaai taian ibuobuoki aika a manena mai irouia naake a tia n tiaina ao naake a tuai. E kakukurei noorana bwa taian waaki aika a kabonganaaki ngkai, kawai, ao bwaai ni mwakuri, a karekei angaraoi nakon taian Botaki n Tamnei ni Kaawa, e ngae ngke a tibwa kateaki, bwa a na kakoroi bukin taabe aikai ngkai a moanna ni kakoauaa bwa baike a kainnanoaki ibukin te Babaire ibukin Nimaua te Ririki a kakoroaki raoi nanoia n aia kaawa. Ni koaua, taben te Botaki n Tamnei inanon te Babaire e bon rangi ni kakaawaki nakon taian kekeiaki nako ibukin butimwaean te mwaiti n aomata - are bon anne naba te bwai ae e kainnanoaki ibukin kaotakin mwaakana ao ana konabwai nako aika a tabwaninraoi.

23. Te rikirake are ti na bon kona n noria irouia Botaki n Tamnei ni Kaawa inanon tabeua te ririki aika a na roko e na bon karekeaki angaraoina man rikiraken marurungiia Botaki n Tamnei n Aono, ake aia konabwai n iango ao ni mwakuri n te aro ae e babaireakiraoi e a tia n rikirike n te aro ae e kona n noraki, moa riki ngkai a tia n rabakau n rinanoa aron waakin karikirakean te baronga are ni wakaan te uteute ma te taratara ae e rietaata riki ao ae e nakoraoi riki ao ni karinna inanona, n aron ae e kainnanoaki, te ibuobuoki, bwaai ni mwakuri, te kaunganano, ao te kairiiri ae e tatangira. N aono ike iai noran riain karaoana, a tia n tibwai nako tabeua mai buakon tabeia n te itera aio nakoia Kauntira ni Mwakoro n Aono, n tibwai nako tabeua taabe ni babaire, ni karikirakei aia konabwai rabwata ni babaire n taabo ake a tararuai, ao ni kaungaa riki aaro n reitaki aika a ririeta riki imarenaia rabwata aika a kakaokoro. Bon tiaki te karakaraka ngkana e taekinaki bwa katabeaia Botaki n Tamnei n Aono n te aro ae e bwanin boni ngaia te kawai are e a karekea te kabanea ni kaumaki are e kainnanoaki ibukin kakoroan te kouru ibukin te Babaire ae e waaki ngkai, ao ti kantaningaia bwa ti na norii riki waaki n rikirake tabeua inanon te kawai ae e touaki aio ngkai, n uaia n reitaki ma Kauntira, a kaotinakoa, inanon waakin namwakaina aika a kakaawaki ma ni waekoa ni bane aika a mena imwaaira, te kekeiaki ae e rangin riao riki ibukin katauraoaia baronga bwa a na waakina kanoan te babaire ibukin nimaua te ririki are imwiina.

24. N akea te titiraki iai, rikiraken te rabwata ibukiia Kauntira e a bon riki bwa teuana mai buakon te waaki n rikirake ae e rangi ni kakaawaki inanon ana Waaki ni Babaire te Baha’i inanon tebwina te ririki n tia n nako. Te rabwata anne e a bon tia ni karaoi waakirake aika a kamimi inanon rikirakena ngke, n Tianuare 2001, Kauntira ao kaain te Baba n Ibuobuoki a ikotaki n te Aba ae a Tabu ibukin te bwabwaro are e a kanikinaeaki iai kaainakin tekatekan Boton Kabutan te Reirei n te Aonnaba ae e teimatoa iaon Maungan Karamera. Bon akea te nanououa bwa taian korakora ake a kaotinakoaki mai mwiin te bukamaru arei e a tia ni karikirakea riki butin te rabwata anne nakon are iaona riki n te aro ae e rangi ni butimwaaka. Korakoran mwin aia waaki Kauntira ao aia Baba n Ibuobuoki are a tia ni kamwakuria iaon waakiraken te babaire e a kaotia bwa a tia ni butimwaea nneia are e katauaki ibukiia i moan te waaki inanon maraen te kabuti reirei. Ti onmakiraoi bwa te ririki ae imwaaira e na kamatoai riki taian rabwata inanon te Waaki ni Babaire n te aro ae e korakora riki iai aron te uaia n ibuobuoki imarenaia, ngkai a bane ni kekeiaki ni kamatoa, ni kaineti ma tabeia ae e tabe n riirikirake, te kawai ni mwakuri are te reiakinaki are e a riki bwa te bwai ae e teretere raoi inanon ana waaki te baronga - aio, e rangi ni kainnanoaki riki inanon taian kiratita ake a waakini raaun rikirake aika a korakora.

26. Moan te raababa Ana Kaotioti Baha’u’llah. E wewete nakon te bitaki ae moan te korakora, tiaki ti n ana karinan temanna i bon irouna ma ibukin naba aron tein ana waaki te botannaomata. E katanoata Ngaia ma n taku, “Tiaki boton aia waaki Kaotioti nako bwa a na karekea te onikaki inanon katein nako te botannaomata, te onikaki ae e na bon kaoti, mai tinaniku ao mai nanoaana, ao ni bon roota aron te maiu n tamnei ao te maiu n rabwata?” Te mwakuri are e tabe ni waakinako ni katoai ninginingin nako te aonnaba ni bong aikai e a kanikinaea te kabanea ni mwaneka ae ti mena inanona ibukin ana kekeiaki nako te Baha’i ibukin katean te oi ibukin te botannaomata ae e mimitong n aron are e taekinaki n Ana reirei, te kateitei are bon te karikirake ae akea tokin matoatoana ao buburana, te aekaki are e na kainnanoa iraua te tienture aron mwakuriana irouia te botannaomata ni karokoa ae e a kariki uaa. Akea kawaina ae e kona ni kauarerekeaki, akea te kawai ae e beebete. Ti ngkana a karaoa te kekeiaki ni kareerekei taian taratara n nano man Ana Kaotioti, ni kareerekei taian atatai aika a tabe n rikirake man te reeti n aomata, ni kabonganai Ana reirei n te aro ae e wanawana nakon maiun te botannaomata, ao n ikakarabakau iaon taian titiraki ake a na tabe ni kaoti, ao a na kona ni karekea te reiakinaki are e kainnakoaki ao ni karikirakea iai te konabwai.

27. Inanon te waaki ae e maan taina aio are karikirakean te konabwai, ao e a tia te baronga ni Baha’i ni kabanea ae e kaaniia tebwina ma te iterana te ririki ibukin babaireakinraoi ana taneiai inanon maraen te kabuti reirei, n reireinna ni kaukii aekakin mwakuri tabeua nakoia aomata aika a mwaiti riki ao ni kateimatoaa ana kataorababa ao ana kamatoa. A bane ni butimwaeaki ni kabane bwa a na rinnako inanon mwaitoron ana irabwati te baronga ao ni karekea mai iai marikeia man Ana rongorongo ni kamaiu Baha’u’llah. Ni koaua, bon akea riki te kakukurei nakon are temanna ae e ingainga ni kakaean te Koaua e kunea te katantan inanon nonon te Aro ao e karekea korakorana man mwaakan te katiteuanaaki inanon te Boraraoi. E ngae n anne ao aomata ni kabane ao ni katoai kurubu n aomata nako, e ngae ngke a warekaki bwa taan Iriiria, a kona ni karekea ungan nanoia man Ana reirei ao ni mautoo man momiin nako taian rabakau ao atatai ake a kona ni buokiia ni kaitarai taian kaewenako ake a aitara ma ngaai. Ni koaua, te aonaaba n aomata ae e tamaroa are e anoanoa to botannaomata e na aki karekeaki rinanon ana kekeiaki te baronga ni Baha’i n ti ngaia. A mwaiti kurubu ao botaki aika a kakorakoraaki nanoia man angin te katiteuanaaki n te aonnaba are bon kaotakin, n te aro ae e aki ineti, Ana reirei Baha’u’llah n taekan te botannaomata ae ti teuana, ao ake a na bon buoka te aonaaba n aomata ae e tamaroa are e a tia ni katauaki bwa e na otinako man mangaongaon ao aki babaireanraoi te botannaomata ni bong aikai. E riai n teretere nakoia aomata ni kabane bwa te konabwai are e a tia ni karekeaki rinanon waakin taian Babaire n te aonnaba aika a iruruamwi aika a tia n nako e a bon anga nakon te baronga ni Baha’i ana konabwai n anga ana ibuobuoki nakon katean te botannaomata ae e tamaroa n itera aika a mwaiti ao mani kakaokoro, ao are e a kaukaki iai taian tiia aika a boou ibukin te reiakinaki.

28. N ara rongorongo n te Ritiwaan 2008 ao ti kaotia bwa, inanon aia tai raao n beku n te karinan ae te kiratita, a na kuneiia bwa a na katiitikaki riki nako buakon maiun te botannaomata ao a na kaewenakoaki bwa a na karababaa nako te waaki are te reiakinaki n te aro ae e babaireakiraoi are a tabe ni waaki inanona bwa a na karini riki mwakuri aika a kakaokoro ake a karaoi aomata. Inanon taian kiratita nako e a moanna n oti te maiu n te baronga ae moan baan te tamaroa aron taraana ngkai waaki n ikotaki n taromauri, are e a karimarenaaki ma taian maroro ake a karaoaki inanon mwengaraoin te mwenga, a bane n rarangaaki n airi ma taian mwakuri ake a karekea te reirei n tamnei nakoia ni kabane kaain te botannaomata - ikawai, roronrikirake ao ataei. Ataakin kakaawakin te botannaomata e a karikirakeaki n te aro ae angaraoi ngke, n ai aron te katoto, maroro aika a maiureirei a rikirake mwaitiia imarenaia kaaro ni kaineti ma aia kantaninga ataei ao taian mwakuri ni beku a bwebwerake man aia kareke iango kairake n ataei. N te tai are e a atii iai te konabwai irouia aomata inanon te kiratita ao bannan te rikirake e a kateakiraoi, ao ngkanne aron ana reitaki te baronga ma te botannaomata e kona, ao ni koaua e na bon riai, n rikirake. N te tai ae e rangi ni kakaawaki aio ngkai e tabe n aroraki te Babaire, te tai are angiin taian kiratita a kaaniia te mwaneka aio, ao e taraa n ae e angaraoi bwa raao n taabo nako a na karaurau n iangoa raoi anuan taian anganano ake a na karaoaki irouia aia baronga aika a tabe n rikirake mani maiureirei nakon rikiraken ana itera n rabwata ao n tamnei te botannaomata. N aron anne ngkanne, e kakoauaaki bwa e na uaana ngkana e iangoaki ni kaineti ma itera ni mwakuri aika uoua aika a irekereke ao aika a uaia ni kamatoaia imarenaia: bwa te kaairekereke n ana waaki te botannaomata ao irakin buakon taian maroro aika a tataekinaki riki irouia aomata.

29. Inanon bwi n ririrki aika a tia n nako, ao e a tia te baronga ni Baha’i ni karekea te taneiai ae e abwabwaki inanon itera ni kekeiaki aika uoua akanne. Bon iai, ni koaua, kaain te Baha’i aika a rangi ni mwaiti ake a irekereke I bon irouia, rinanon aia mwakuri, ma taian waaki irouia kaain te botanaomata ao taian maroro ma aomata. Rabwata tabeua aika a mwakuri itinanikun te Tautaeka ake a kaungaaki man ana reirei te Aro ao ake a waaki n te karinan ae te mwakoro n aono ke te aono, a mwakuri inanon maraen karikirakean te botannaomata ma toronibwaina ibukin karikirakean aroia aia aomata. Aia rabwata nako taian Botaki n Tamnei n Aono a ibuobuoki rinanon kawai aika a kakaokoro ibukin karikirakean iango aika a bongana ibukin kamaiuraoan te botannaomata. N te karinan are n te aonnaba, taian rabwata n aron Aobitin te Botaki ni Botannaomata ibukin te Baronga ni Baha’i n te Aonnaba a tabe naba ni karaoa te mwakuri ae ai aron aio. N tokina ae e riai ao ae e tamaroa, ao raao ake a mwakuri n te karinan are wakaan te uteute n te baronga a na kona ni kabongana mwin te taneiai ao te konabwai aio ngkai a kekeiaki ni kaekai aia tabeaianga kaain te botannaomata are a otabwaniniaki irouia.

30. N iangoana ae e angaraoi riki bwa ai aron taian waaki aika a kakaokoro, ao te mwakuri iroun te botannaomata e kona ni moa man taian mwakuri aika a bon tau aron te kekeiaki iai, aika a uarereke taia, ao aika a karaoaki irouia aomata n tatabemaniia ke raao n aia kurubu ake a uarereke, nakon taian kanoa ni kaineti ma karikirakean te botannaomata ma toronibwaina n te aro ae e a rietaata riki aron matoatoan ao rietaatan karaoaia irouia botaki aika a reke ungan nanoia man ana reirei te Baha’i. E ngae ngke aekakira kanoan ana waaki ao buburana, ni kabane taian mwakuri iroun te botannaomata a kakaea aron kabonganaakin taian kairiiri ao oi n reirei n te Aro ibukin katamaroaan riki iteran tabeua ni maiun ao toronibwain te botannaomata, e ngae ngke e moanaki man ae e uareereke. Ai ngaia are, taian kekeiaki aikai a bon kaokoroaki teia n aron oin bukiia ni karikirakea maiuraoin te botannaomata n te itera n tamnei ao n te itera n rabwata. Bwa te aonnaba ni botannaomata ae e a kaoti ngkai iaon oraitanin aia taratara aomata e riai ni karekea te aro n reitaki ae e maiureirei imarenan baike a kainnanoaki n te maiu aei n te itera n rabwata ao n tamnei, aio e bon rangi ni boboto n ana reirei te Baha’i. E teretere raoi bwa te koaua aio bon iai mwiina ae e rangi ni kakawaki ibukin aron tein taian mwakuri ibukin te botannaomata ake a na biriakinaki irouia kaain te Baha’i, e ngae ngke tera kanoana ao tera raababaan ae e kona n rootia. E ngae ngke a na kakaokoro tein taian waaki man te aono teuana nakon teuana, ao tao man te kiratita teuana nakon teuana, ni kaotinakoa mai irouia raao taian kekeiaki aika a kakaokoro, bon iai taian oin iango aika a boboto are a riai aomata ni kabane n ururing. Teuana bon boton te atatai nakon rikian maiun te botannaomata. Kateimatoaan te nanoroo bon te kabanea ni kaakaiaki ni kaairua n te waaki ni kan taumatoa; e kamatoai taian oo aika a mwaiti ake a tei ibukin te kakaokoroaki ake a tei bwa bwaai n tuutuki nakon ataakin katiteuanaakin te botannaomata, are ngaia te kouru ao oin aron waakinan Ana Kaotioti Baha’u’llah. Te kona ni karekea te atatai bon inaomataia aomata ni kabane, ao irakin buakon karaoan nanona, kabonganaakina ao tibwatibwaakina bon te tabe are a riai ni kabane n aonnangaia inanon te waaki ni karikirake ae moan te korakora are katean te aonnaba ni botannaomata ae maiureirei - ni kabane n tatabemaniia nako ni kaineti ma aia taarena ao aia konabwai. Te motiraoi e kainnanoa te bane n ira buakon te waaki. Ai ngaia are, e ngae ngke tao te beku ibukin te botannaomata e irekereke ma kareerekean bwaai ke te beku n te anga teuana ke teuana, ao boton tabeaiangana bon ibukin karikirakean te konabwai irouia aomata n te tabo teuana ma teuana bwa a na ira buakon karekean te aonnaba ae e tamaroa riki. Te bitaki nakon te botannaomata bon tiaki te waaki ni karikirake ae e karaoaki iroun te kurubu n aomata teuana ibukin kamautooan te kurubu are teuana. Mwaitin kanoan ao matoatoan te mwakuri ibukin te botannaomata e riai ni boraoi ma te konabwai are irouia aomata aika a tauraoi n te kaawa ke n te mwakoro bwa a na kona ni waakinna nako. Ai ngaia are ngkanne, taian kekeiaki a raoiroi ni moanaki man te karinan ae e beebete ao n rikirake n ai aron ae e riai ni kaineti ma riirikiraken te konabwai irouia kaaina. Ni koaua, te konabwai e riirikirake nakon taian karinan aika a boou, ngkai taan beku ibukin te bitaki irouia te botannaomata a reireiniia ni kabonganai iteran nako Ana Kaotioti Baha’u’llah ma te nakoraoi ae e riirikirake, n reitaki ma kanoan ao kawain te tiaienti, nakon aron tein aia botannaomata. A riai ni kekeiaki ni kona n otaraoi n te koaua aio n te aro ae e boraoi ma Ana reirei - are norakin irouia raoia n aomata taian momii aika a aki kona ni katautauaki korakoran booia ao ni kinai mwiin waaki aika uoua, are te ikoikoti ao te kauamaenako, iaon te nano ao te iango, ao iaon naba taian rabwata ake a tei ibukin te botannaomata.

31. Te mwakuri ae e nakoraoi ibukin te botannaomata e buoka aron kanakoraoan irakin buakon taian maroro are irouia kaain te botannaomata, n ai aron taian taratara n nano ake a karekeaki man irakin buakon taian maroro akanne a kona ni buobuoki ni kamaataatai taian koaua ake a na katea tamnein te mwakuri ibukin te botannaomata. N te karinan are te kiratita, irakin buakon taian maroro ake ibuakoia kaain te botannaomata e kona ni moa man te mwakuri ae e beebete are karinakin taian iango man te Baha’i ibuakon te maroro are e kakaraoaki ni katoa bong ni karokoa mwakuri ake a rangi ni baireaki riki aroia n aron katauraoan taian kaongora ao irakin taian botaki, ake a kabaraaka aia taratara iaon taian boto n iango ake a riki bwa tabeaiangan te botannaomata- ni manewei tabeua, bibitakin kanoan te bong ao te otabwanin, te waaki n tautaeka ae e raoiroi ao inaomataia aomata. N ikotaki ma aio, e kainnanoaki iai te irekereke ma kurubu ibuakon te botannaomata ao botaki n te kaawa ao mwakoro.

32. Ni kaineti ma aio, ti namakinna bwa ti riai n anga te kauring ae e kainnanoa te karaurau n iangoaki: E rangi n riai irouia ni kabane bwa a na kina kakaawakin te mwakuri n te botannaomata ao te maroro ma te botannaomata bwa e na aki motikaki taekana ni kaineti ma te konabwai ni karekea te tiaina. E ngae ngke taian kekeiaki ni karaoan mwakuri aika uoua aikai a na kona ni karekea mwiina ae rikiraken buburan te baronga ni Baha’i, a bon aki karaoaki ibukin aio. N irekereke ma aio, bwainakin itiakin te kantaninga bon te bwai ae e rangin riai. Iaon riki aio, e riai ni bwainaki te karaurau ni kararoaa atoatongakin te taneiai ni Baha’i ke ni katika te taratara nakon taian kekeiaki aika a tibwa moan bwebwerake, n aron te kanoa are kakorakoraan tamneia kairake n ataei, are a bon tau riki ni katukaki bwa a na bon ikawai ni bon oin aia biri. Te taeka ae e na uruuringaki n taai nako bon te nanorinano. Inanon aia tai ni kaota kukureia ibukin aia koaua, ao a riai n tarataraia man kaotakin te ang n tokanikai, are e bon aki kaineti nakoia, ao are e a bon aki kaineti riki n itera riki tabeua.

33. Ngkai ti kabwarabwarai nakoimi taian angaraoi aika a boou aikai, aika a tabe n uki n te karinan are te kiratita, ti aki tuangingkami bwa kam na bitii ami waaki naba teutana n aron ae kam waakinna ngkai. Ke tao kam na iangoia bwa taian angaraoi aikai a kaota te kawai ni beku ae e kaokoro, are e kauaaba ma te mwakuri ni kataorababa ao ni kamatoa inanon te baronga ibukin kaubwain ma korakoran te baronga aika a bon aki tau mwaitiia. Inanon te ririki ae e nangi roko, ana waaki te institute ao te banna ibukin karaoan te mwakuri are e karekea, e riai n reitinako ni kamatoaaki, ao te kabutireirei e riai ni moanibwai n aia iango taan onimaki ni kabane. Karekean te reitaki riki inanon maiun te botannaomata e aki riai n ukeraki ni moantaai imwaain ae e angaraoi. E na bon angaraoi karekeana n aia tai raao inanon kiratita nako ni kekeiaki ni kabonganai baike a tia ni katauraoaki inanon te Babaire rinanon kawain te mwakuri, rinanoan mwin te waaki, te ikakarabakau ao te kamatebwai, ao n reireiaki mai iai. Te irekereke ma maiun te botannaomata e na rikirake maiureireina n te tai are te konabwai irouia kaain te baronga ni kaunga oin rikirakena ao ni kateimatoa marurungina e tabe n riirikirake. Karekean irekerekena ma taian kekeiaki ibukin kataorababaan ao kamatoaan te baronga e katan iaon korakoran ana kona ni kabonganai taian kanoa are a bon aanaki iai taian Babaire n te aonnaba aika a iruruamwi. Ao ana ibuobuoki nakon kamwaingakiia botannaomata aika a mwaiti nakon Ana taratara Baha’u’llah ibukin te aonnaba ni botannaomata ae e mweraoi ao n rau e bon katan iaon kamanenaakin kanoa aikai rinanon taian kario iango inanon itera nako n taian waaki n reirei aika a boou.

35. Raora aika kam tangiraki: Iraua Ana tai te Mwatita ae e Tangiraki ni kaota Ana kantaninga bwa nanoia taan onimaki a na waanako ma te tangira ibukiia imarenaia, bwa a na aki kariaia katean taian tia ibukin te iraraaure ma a na bon taraia aomata ni kabana bwa kaain te utuna. “Tai noriia ianena,” bon Ana taeka ae E kaokiokia; “ma taraia aomata ni kabane bwa raao, bwa te tangira ao te katiteuanaaki a kanganga rekeia ngkana ko kabaraaka am taratara iaon te kakaokoroaki.” Ni kabane taian waaki ibukin te rikirake ake a tia n rinanoaki ni baan te reta aio ake mai mwaaina, n te karinan are moan te korakora, bon ti kaotan te tangira ae e taorababa are e karekeaki rinanon mwaakan te Tamnei ae e Tabu. Bwa bon tiaki te tangira ibukin te Atua ae e kabuekiinako taian rabunanimata ibukin te kakaokoroaki ao te koroutu ao n ikotii ni kabaei naano inanon te katiteuanaaki ae e kororaoi? Bon tiaki Ana tangira ae e kaungako inanon maraen te beku ao ni karekea nakoim te kona n nora inanoia tamnei nako te konabwai ni Kinaa ao n Taromauriia? Ko aki kamatoaaki n ataakin ae Ana Tia Uarongorongo E kukurei ni maiuakina te maiu ni karawawataaki ibukin Ana tangira ibukin te botannaomata? Taraa nanoaan ami karinan, nakoia mwanemi ao tarimi ni Baha’i aika a tangiraki iaon Iran. A aki kaota te ninikoria ae e bungiaki man tangiran te Atua ao te nano ni kan beku Ibukina? Aia konabwai n tokanikai iaon taian bwainikirinaki aika a kabanea ni iowawa ao ni karawaawata e aki kaota aia konabwai mirion ma mirion aomata aika a taonaki n taian karawaawata n te aonnaba bwa a na teirake ao ni baireia bwa a na ira buakon kateakin Abanuean te Atua iaon te aonnaba? N aki bwerengaki n taian waaki ni kakaokoroaki ake a kateaki irouia aomata, waaki nako ao uota Ana rongorongo Baha’u’llah nakoia tamnei aika a tataninga inanon taian mwakoro nako, inanon taian kaawa nako, n ninginingin nako te aonnaba, ni kairiia nakon Ana baronga, ana baronga te Ara ae Moan te Tabu. Akea te tai teuana ae kam kitana iai ara iango ao ara tataro, ao ti na teimatoa ni bubuti nakon te Kabanea ni Mwaaka bwa E na kamatoai ngkami ma Ana tituaraoi ae moan te kamimi.

1. Nga ma nga mwaitiia aomata aika a rabwatii taian kaokoro nako n te botannaomata a katabeia, n te aro ae e babaaireaki raoi, ni baraakina kamatebwaian te Taeka ae Maiu ma nanoia aika a baneraoi ao ma te ungannano. Ngkai a kekeiaki ni kabonganai taian taratara aika a tia ni karekei man waakinan te beku, ma rinanoan mwin te mwakuri, ao te ikakarabakau, ao a bon nooria bwa aia konabwai ni beku ibukin te Waaki e bon karietataaki nakon karinan aika a boou. Ni kaeka nakon are e rangi n tangiraki i nanoia aomata nako bwa te itoman ma te Tia Karikiia ao a karaoi botaki n taromauri n taabo aika a kakaokoro, ni katiteuanaki ma raoia nako n te tataro, ni kautii taian namakin n tamnei ao ni karekea bannan te maiu are e kateretereaki n aroarona n nebo. Ngkai a tabe ni kakawariia aomata inanon mwengaia ao n reitaki ma taian utu, ma raraoia ao ma aomata riki aika a kinaki irouia, ao a bon rin iai inanon te maroro are e botonaki n iango n tamnei aika a kakawaki, ao ni kananoi aia atatai n taekan te Aro, a uataboa Ana Rongorongo Baha’u’llah, ao a butimwaaia aomata n te mwaiti ae e tabe n rikirake nakon te waaki are e korakora iai te beku n tamnei. N ataakin ungan nanoia ataein te aonaaba ao kainnanoan reireinaia n te itera n tamnei, ao a kataorababa ma n reitaanako aia kekeiaki ni karikirakei mwaitiia aika a rin inanon taian botaki n reirei aika a riki bwa boton katikan nanoia ataei ao te kawai ibukin kamatoaan wakaan te onimaki n te baronga. A buokia naba kairakenataei iaon kawain maiuiia n taina ae e rangi ni kakaawaki ao ni kaotinakoa korakoraia ni kabongana marurungia ibukin katamaroaan ana waaki te botannaomata. Ao, ni buokaki man korakoran mwaitin taian konabwai n aomata, a boni kona, n te mwaiti ae e tabe n rikirake, ni kaota aia onimaki rinanon katabeaia ma keeraken mwaitin taian waaki n rikirake aika a kaineti ma baike a kainnanoaki iroun te botannaomata n te itera n rabwata ao n te itera n tamnei. Anne ngkanne bon te banna are e mena i matara ngkai ti tei moa n tain te Ritiwaan aei n rinanoa te rikirake n te Baronga ni Baha’i ni kabutaa te aonaaba.

2. Ti a bon tia, n taai tabetai, n taekinna bwa te oi ni kaantaninga ibukin taian Babaaire n Aonaaba aika a iruruamwi ao ake a na bon uota te aonaaba nakon te tai are e na kauringaaki iai, n te ririki ae 2021, ana katebubua n ririki te Roro ni Kateitei n te Aro, e na bon katiaaki raoi rinanon te rikirake ae e korakora n aia mwakuri ma waakirakeia aomata n tatabeman, taian rabwata, ao te baronga. Ti mena ngkai i nuukan tain te beku ae e reitakinako korakorana, are 25 te ririki abwaabwakina, ao rikiraken mwaitin te konabwai e bon nooraki n taabo nako. Te itera teuana ae e rangi ni kakaawaki iai bon raababan riki te korakora ae e waanako man te uaia ni beku imarenaia taan beku aika teniman n te Babaaire. Taian rabwata, man te aono nakon te karinan are n te abamwakoro, a bon oota riki ibukin aron katauraoan te aeka ni waaki are e na kaungaaki iai rikiraken mwaitiia taan onimaki aika a kaotinakoa korakoraia n tamnei ni waakinan te oi ni kaantaninga ae e taabangaki. Ao te baronga e tabe ni bekuakina riki te aeka ni waaki are inanona ana kekeiaki temanna ao ana mwakuri te botaki a uaia ni kaairekerekeaki iroun te institute ibukin karekean te rikirake. Te maiureirei ae e kaoti man te aeka ni baronga anne, ao te katiteuanaaki n te kaantaninga ae e kamwakura ana waaki, e bon katika, nakon ana mwaitin aomata ae e tabe n rikirake, aomata man iteran nako te maiu ao aika a tauraoi n angaanga aia tai ma korakoraia ibukin mwengaraoin te botannaomata. E teretere raoi bwa a bon uki mataroan nako te baronga nakoia aomata ni kabane aika a tauraoi nanoia bwa a na rin iai ao ni kamaiuaki man Ana Kaotioti Baha’u’llah. Akea riki kakoauaan te nakoraoi n te uaia n ibuobuoki imarenaia taan beku n te Babaaire aika teniman nakon are te butimwaaka ae e korakora n te waaki ni kabuti reirei n aron ae e a tia n nooraki n te ririki ae e a tibwa n nako. E bon koaua bwa e rangi ni korakora te rikirake ae e a tia n reke nakon waakiraken te rin ni mwaiti.

3. Inanon te uaia ni beku ae e katamaroaaki aio ao e nako raoi riki iai te teirake ni beku irouia aomata n tatabeman. N taian rongorongo ake mai mwaain aei ao ti a bon tia n taekina te korakora ae e anganaki mai iroun te institute nakon aia kekeiaki ni beku taan onimaki n tatabemaniia nako. Taan onimaki inanon kantenanti nako a bon tia ni katabeaki ni kamatebwaian te Koroboki ibukin karekean te konabwai ni kabonganai taian reirei ibukin karikirakean te Aro. N te mwaiti ae e kamiimi a aonnanga tabeia are kamaiuan aia baronga n te itera n tamnei; ma korakoran nanoia a waakini taian beku aika a tangiraki ibukin karekean bannan te rikirake ae e marurung raoi. Ngkai e reitaki nako aia kekeiaki ni beku ibukin te Waaki n te aro ae e bwainaki, ma te mangori, te iango ae e uki nakon te reiakinaki, ao a uaia ni kamatoaaki iai ninikoriaia ao niniwanaia, babanennanoia ao aia atatai, ungannanoia ao aia taratara raoi, aroia n teimatoa ao onimakinan te Atua irouia. Ni uotakin Ana rongorongo Baha’u’llah ma kabwarabwaraan taian reirei ao e bon mena i nanoia ana taeka Shoghi Effendi ae e kangai bwa a na bon aki “tabwara” ke ni “bwaka”, ao a na aki “riaon ae e riai” ke ni “kauarerekea te koaua” ae e kabutaki irouia. A bon aki “baba n aro” ma bon akea naba irouia “te kainaomataaki ae e riaon ae e riai”. Rinanon teimatoan aia waaki ni kabuti reirei ao a bon tia ni karikirakea iai aia konabwai ni kinaa tauraoin nanon aia tia ongora ao ni kabongana te kawai ae e bon tau bwa a na “taratara raoi” ke n “ninikoria”, a na “mwakuri ni kawaetata” ke ni “karaurau”, ao a na “kaineti” ke n “aki kaineti”.

4. Te bwai ae ti aki toki ni kaungaaki iai bon babaireakin raoi aron aia kekeiaki aomata n tatabemaniia. Taian rabakau aika a reke man te babaaireaki raoi a bon tia ni karinaki irouia baronga nako, n taabo nako, ao kateimatoaan aia waaki raao n ikotaki ma te uki n nano nakon te bitaki, e bon reke man te kai ni baaire are e kabwarabwaraaki inanon taian Babaaire aika a iruruamwi. Te kai ni baaire aio bon tiaki te bwai ae e tuuka inaomataia raao bwa e bon anganiia te konabwai ni kabongana te angaraoi, ni karekea te itoman n iraorao, ao ni kakoroa bukin te kaantaninga ibukin katean te rikirake ae e babaaireaki raoi. Ni kauarerekeana, e karabwataaki iai te korakora n aia uaia n ikotaki ni waaki.

5. Ao ngkai ti tabe n ukeabai baike a tia ni karekeaki ni kabutaa te aonaaba ao a bon onrake nanora n te tangira ibukiia taan onimaki i Botia bwa, ribuakon taian kanganga aika a korakora, a bon tia n teirake ma te ninikoria ni beku ibukin abaia ao ni kabaraaka korakoraia ibukin manga kamaiuana, e ngae ngke a tianaki mwaitin taian kawai aika a uki nakoia. Ao, ngkai e aki kariaiakaki te waaki ni babaaire n te Aro, a bon tia ni waaki, n tatabemaniia nako, ni kaongoia raoia ake boni kaain abaia ibukin Ana reirei Baha’u’llah ao ni maroroakina Ana rongorongo ni kamaiu ma ngaia n te aro ae e ineti. Ni karaoan aei ao a tia ni karekea te boutoka ae e tuai n nonoraki mai mwaaina mairouia aomata aika a oota, ma tiaki ti ngaia bwa a bon tia naba ni kaitibo ma te tauraoi ni kan ongora ae e rangi n riaon are a tia ni katautaua bwa e na kona n reke.

6. Ni kabane taan iriira Baha’u’llah ake a bon oota ibukin te waaki n ikoikoti ao te waaki n urubwai ake a tabe ni waaki ngkai iroun te botannaomata a bon nora irekereken te rikirake n te tauraoi, n iteran nako te aonaaba, ni butimwaea taekan te Aro ao te keerikaaki n taian wawaaki nako n te aonaaba. Te tauraoi n nano aei e na bon rikirake ngkai e tabe n rootaki riki te botannaomata n taian karawaawata. E bon koaua: e mena ngkai n ana moa n tai ni waaki karikirakean te konabwai are e karaoaki bwa te kaeka nakon otirakean te tauraoi n nano. Inanon ririki aika imwaaira ao e na bon kataaki te konabwai aio ni mwaitin baike a kainnanoaki iroun te aonaaba ae e mangaongao. E tabe n oreaki te botannaomata ni korakoran te waaki ni karawawata, e ngae ngke e riki mai kabin te tauaninne ke man taubukin tatangiran te maiu n rabwata. Kaain te Baha’i a bon ataa raoi bukin rikin taian kangaanga aikai. “Tera te karawawata ae korakora riki”, E taku Baha’u’llah, “nakon are te aomata ae e ukoukora te koaua ao n tangiria bwa e na karekea ataakin te Atua, ao e bon aki ataa te tabo are e na reke iai ao mairoun antai are e na ukoukoria?” Akea te tai ae ti na kabuaa. E riai ni karekeaki rereitinakon karikirakean aia mwakuri ma aia waaki taan beku aika teniman n te Babaaire.

7. E a tia Abdu’l-Baha n taekin “wewete aika uoua” nakon te “tokanikai ao te kabwaia” ake a kona n ongoraeaki man “rietaatan kukurein te botanaomata”. Teuana bon ana wewete te “botannaomata” ibukin “waakiraken te aonaaba n rabwata”. Kanoana bon taian “tua”, “tua ni kaetieti”, “taian aati ao tiaienti” are rinanoia e rikirake iai te botanaomata. Are teuana bon “Ana wewete te Atua are e roota kabin te nano” ike e katan iaona kimwareirein te botanaomata ae akea tokina. “Te kauoua ni wewete aio”, E a tia ni kabwarabwaraa te Mwatita, “e bon aanaki n Ana kaetieti ma Ana reirei te Uea ao kairiiri ao namakin ake a kaineti ma tabeakinan te botanaomata ake a nako man te aonaaba n etieti ake, n ai aron te oota ae e ota nako, a kauramwaakaa ao ni kaotaa te taura are oioin te botanaomata. Mwaakana are e ninii bwaai nako bon Ana Taeka te Atua.” Ngkai kam reitaanako ami beku n ami kiratita nako , are kam na teimatoa ni katiitikaki nako buakon maiun te botanaomata ake a maeka n otabwanini ngkami ao are kam na kaewenakoaki bwa kam na kataorababaa nako waakinan te reirei ae e babaaireaki raoi aika kam tabe ni karaoi ibukin otabwaninian taian konabwai n aomata aika a rikirake mwaitiia. Rinanon ami anga ake kam karaoi, taian kawai ake kam rinei, ao bwaai ni mwakuri ake kam kabonganai, ao kam riai ni karekea katiteuanakin te waaki ae ti tabo arona ma are e kanikinaeaki iai bannan te rikirake ae e tabe ni waaki ngkai.

8. Kateimatoaan te rikirake inanon te kiratita teuana ma te kiratita teuana e na katan iaon taian anua aika a raraoi aika a katerea ami beku nakoia aomatan te aonaaba. E na riai ni kamwawaaki ami iango ma ami mwakuri man taamrurun nako aeka n tauaninne – n te reeti, n te aro, n te kaubwai, n te aono, te baronga n aomata, te karinan, ke te katei – bwa te aomata, e ngae ngke te ianena, e na noringkami bwa raao aika kam tatangira. E na riai n rietaata ami karinan ibukin te kabanea n tamaroa ao n itiaki ma ni kororaoi maiumi n te aro bwa rietaatan etietin maium ae e rotiia aomata nako e na niniaanako aia iango te baronga ae e taorababa nako. Ti ngkana kam karaoa nanon te maiu ae e kororaoi, are e a tia, korobokin te Aro, ni weweteia tamnei ni kabane nako iai are kam na kona iai n totokoi aekakin nako taian kamangao aika a mwaiti, aika a noraki ao aika a raba, ake a kanna kanoan nanon te botanaomata. Ti ngkana kam nora te karineaki ao te mimitong irouia aomata nako – aio are e na inaomata man te kaubwai ke te kainnano – are kam na kona iai n riki bwa taan boutokaa te waaki ni motiraoi. Ao n te aro bwa taian waaki ni babaaire irouia ami rabwata ni babaaire a tautaekinaki n tuan te ikakarabakau ni Baha’i are a na kona iai bwariko n aomata aika a mwaiti ibuakon te botanaomata ni kamanoiia inanon te baronga ni Baha’i.

9. Ngkai kam kekeiaki ni waakirake, onimaki bwa te Runga ni Karawa e tabe n ikotii korakorana ao e tei n tauraoi n roko ni buokiko. Ara tataro aika a teimatoa a na otabwanini ngkami.

1. Ti kabobaraaki atuura ni kakaaitau nakon Iehova Tabwaota, ma nanora ae a onrake n te kimwareirei ngkai ti a kakakoauaa aron nako kamimiin kaokoron te aua n ririki are e moa ni moanaki man waakinan te Babaaire n aonaaba ao are e toki n Kauringan te Mimitong aei. Kinaakin raoi te rikirake ake ti a tia ni karekei i nanon te tai aio e a bon mwemwekaarake ara baronga n te aonaaba man ana rieta nakon te oraitan ae boou ma n oota-mwaaka i bukin wawaakina n te tai ae i mwaaira ake a na bon konaa ni waakinaki raoi.

2. Te kaokoro ae mwaiti are e reke raoi man konabwain te kaokoro. Katein te baronga ni Bahá'í a rinanoa te bitaki. Te bitaki aei are e nooraki n te konabwai ae buuburanako, te banna ae e babaaireaki raoi ni mwakurina ao teimatoan nanon te kekeiaki irouia mwakoro ake tenua ni karaoan kanoan te Babaaire—n tatabeman, n rabwata ni babaaire, ao baronga ni Bahá'í. Bukin anne bwa raao a tia ni katabeiia riki ni katauiia ma kananoaia n rabakaun ma reirei n tamnei ao a tia ni karekea ae bati—ao aei are a karaoaki riki ma te babaaireaki raoi nakon ake mai mwaaina—n aron karaoan kakoroan nanoia ni kawaakirakea te Waaki, ni babaaireia n tatabemaniia ao n aia wawaaki ni botakiia, ao ni uaia ni beku ma kaain rarikiia. Ke n taekana teuana, a tia n rin i nanon te waaki ni kamatebwai are iai te beku are e nanonaki ni koaua are e a karaoaki. Te bwai ni koaua are e a waaki iai te bitaki aei bon n ana kanoa te botakin reirei ni kataneiai are e babaaireaki raoi are a tia ni kateaki ni kabuta te aonaaba n rangi ni waekoakoa—te tokanikai teuana, ni maraeen te waaki ni kataorababa ao ni kamatoa, are e riki bwa boni ngaia buokan te Aua n Ririki ni Babaaire.

3. N rikiraken aia konabwai n tatabemaniia nako n reirei te Aro, are e nooraki man keeraken aia kakamwakuri, ao n nako raoin aia konabwai Botaki n Tamnei n Aono, Kaauntira ni Mwakoro ao komete ni kairakiia raao n aia kekeiaki; ao ni bwainakin waaki aika a boou n te iango ao n te mwakuri ake a katikitika te nano n ikotaki n te baronga ni kabane aanga nako bon te reirei te kataneiai ae e rangi ni kakaawaki bwa intinin te waaki n te rin ni mwaiti. Ni kataorababaan aia mwakuri rinanon te kamronron ni kamatebwai ni kaawa, a mwaiti reirei ni kataneiai ake a raka nako aia konabwai ma n taorababa riki nakon aono tabeua i nanon aia babaaire. Mangolia, n te katooto, e katea 106 te kamnronron ni kamatebwai, ao n tokina e karekea te keerake ae bongana ni mwaitiia ana taan onimaki aika a boou. N irekereke ma waaki n rikirake aikai, kaain ara baronga n aonaaba a tia n tabeakina riki katikan te mwaaka man te tataro, te iango ni kanano n Taeka aika Tabu, ao ni karekean te kabwaia n tamnei man te ikoikotaki n tatataro. Bon rinanoan taian mwakuri aikai ni bitaki aika a kakaokoro aika timuaki raoi mairoun temanna nakon te ikoikotaki ake a bon kabubura rikiraken te baronga. E ngae ngke teutana noorakin te keerake ni mwaitiia taan onimaki aika a boou ni kabotauana ma ririki aika a tia n nako, e bon rangi ni kakukurei bwa te ririkirake e bon taorababa n te aonaaba, e bon rekereke ma rikiraken mwakorokoron nako te baronga ao ni bon waaki raoi ni karinaia naaka a boou i nanon maiun te Aro.

4. Te karinerine ae riaon te kabotau nakon wawaakin nako te Aro, a bon reke naba man aia mwamwannano, aia buoka ni mwakuri ao aia beku mwaaka Kaauntira ake a bon kataorababai katean ao kabutan taian botaki n reirei ni kataneiai - te kaantaninga are e kaotiota te angitannano ae kakamwakuri man Boton Kabutan te Reirei n te Aonaaba ae tatauraoi n taai nako ma ni botumwaaka.

5. Te oi ni boto n iango n te Aua n Ririki ni Babaaire – are bon kabutimwakaan te waaki n rin ni mwaiti – e a bon kaotinakoa rietaatan te itamwaomwao n iango ao ni mwakuri. E bon kaineta ana taratara nakon kawai aika a bubura ni bitakin te baronga ake a na bon riai ni karekeaki i nanon tain te Roro ni Kateitei, bwa tii ngkana te rin ni mwaiti e waaki raoi n tabangaaki, te aroaro ao kaantaninga a na bon aki tawaa i bukin te rin n uaanao are e beritaaki iroun Shoghi Effendi n ana koroboki. Te oi n taratara n te Babaaire e bon karekei karinan aika a kakaokoro n wawaaki ni Bahá'í nako; e bon ungara te kamataatan iango ake a karekei riain te waaki ao riain te babaaire ae tararuaaki raoi ake bon ngaai ake a kaantaningaaki mairoura n te mwakuri n tatabeman ao ni ikotaki. Kaain nako te baronga a bon roko n te tai are a namakina riain ao kakaawakin te waaki ae babaaireaki raoi ake a na kabebetei wawaakiraken te ikawai ao te rikirake. Kateirakean te namakin aio bon te mwaneka ae bubura are e na kairiira nakon kanakoraoan te wawaaki n anga reirei ao ni bitakin katein nako te baronga.

6. Kinaakin aroaron nako boto n iango a bon nooraki n aron korakoran te babaaire, karikirakean konabwaia n reirei ni kataneiai, ao kamaitakiia aomata aika a konabwai. Taian wawaaki aika reitaki nako aikai a ana konaa ni moan kataneaki man moan otinakon te Babaaire n te moa n tai. N Ritembwa 1995 Bwabwaron te Baba ni Kantenanti n te Aba ae Tabu e mwaakena te moa ni waaki. Ikekei taian Kaauntira a bon kataneiaaki raoi ma aekan nako te Babaaire aio, ao are e a manga taorimwiaki ma aia ikakarabakau ma Botaki n Tamnei n Aono nako n te reirei ni karaoan te babaaire n aono ao are i mwiin e a manga reitaki nako riki nakon karinanin te mwakoro, ake a bon irekereke iai Baba n Ibuobuoki, Botaki n Tamnei ni Kaawa ao komete nako. Ai ngaia are karinanin waaki nako n te kairiiri ni Bahá'í a bane n irekereke ma waakinan te babaaire, ao n roko n rianako nakon are ai bon kamwakurana ake konabwain nako botaki n reirei ni kataneiai ake a aitara ma n tau ma te rin ni mwaiti. N te aro aio ao bon uoua aanga aika a ataaki: teuana bon waboboan taian botaki n reirei ni kataneiai; ao are teuana bon katean ao kabutanakoan ma kaotakin te Mwakoro ni Kaauntira ni Bahá'í are e na tei bwa te banna ni kairiiri i marenaia karinan aika kaawa ao aono nako ao ni kamarurunga te konabwai ni kairiiri n tabena nako, baronga ake a rikirake n uaanano tabeia ni kaineti ma rikirakeia Botaki n Tamnei n Aono nako. Ni uataboan kaboraoan te nakoraoi nakon kamwakuran oin nako te wawaaki ake bon taian kanoa ma babaaire ake a mwamiraaki i bukin mwakuri i bukin te aroaro ao karikirakeaia aomata ao kaubwaia aika a bon kainnanoaki n iteran te kamatoa, ao i nanon wawaaki n reitaki nako tinanikun te aro, ake bon ngaai kaantaninga ni koaua i nanon kabotoan te Aro nakon ana konabwai ni kaaitarai bwaai ake a tia n riki man otirakena ao n aokaburake. Konabwai aika ikotaki aikai a kaotinakoa te uaa ae rianako mwiina, kataunarakina e na bon rakanako arona i aon kambwatin nako taian iteraniba aikai. E ngae n anne, ti nang ringaki ni mwanewei tabeua aroaro ake a na kabwarabwarai taian taratara n tokanikaian nako ara Babaaire.

7. N te Aba ae Tabu, te kateitei n te Kainararake ao kateitei nako i aon te Aake a matoa ni waakirake ma te koaua raoi bwa e na katanoataaki tian te mwakuri ni kateitei n tokin te ririki ni Kurikorian aio. N ikotaki ma anne te kateitei i Haifa are ti taekinaki taekana n te Ritiwaan ae nako n irekereke ma kabuburaan te tabo ni kaneweaba i bukiia kurubu n te Aro e a bon tauraoi ni kabonganaaki ngkai n te Ritiwaan aio. N aitara naba ma aio, te babaaire i bukin taian katei-n-auti a bon tia ni kariaiakaki i bukin nooran riain kainnanoan te katei-n-tabo aio bwa e na kabutiraoira i Bahji ni mwaneia taan neweaba n te Aro ao tabeman riki kaain te Bahá'í ao aika iruwa aika tiaki kaain te Bahá'í naba. Te raiboki ni Koroboki aika a Tabu ake a kaantaningaaki n Ana Koroboki aika a Tabu Bahá'u'lláh a bon bane n tia ngkai ao te katauraoi ae i aon kawaina i bukin boretiakiia.

8. Taian rangata n te kataorababa ao te kamatoa a bon tia aokabu nakon aanga tabeua riki i rarikin ake ti a tia ni mwanewei: n te waaki ni bwaioniia, n te waaki ni katanoata, ni boretiakian booki, kabonganaan te rabakau n e aati, katean taian Botaki n Tamnei nako, ao karikirakean taian bobotaki nako ni kamatebwaian reirei ni Bahá'í. Te katautau bwa 3,300 taan onimaki ake a maeka bwa taan bwaioniia n te tai ae abwabwaki ao n te tai ae e kimototo i aon te aonaaba. Bwa a mwaiti aaba ngkoa ake a karerekei buokaia n te itera aio ao ngkai a manga kanakoiia aia bwaioniia n nako tinanikun abaia are bon kaotana riki ikai bwa a roko n te kanikinaa ni ikawai aia baronga n aono nako. E bon koaua n te rongorongo are koreaki nakoiia barongan ni Bahá'í nako Kanata ao Amerika ake a bon rienako aia mwaiti ni bwaioniia ake a kiitana biken abaia ao n aron naba mwaiti kurikuri aia taan reirei ni mwamwananga ake a irekereke ni mwaiti iai aia roronrikirake. Ae e nang namakinaki riki naba bon te nano ni kaekai wewete mai Aberika nakoia taan onimaki aika utu n Aberika ao a maeka i Amerika bwa a na waakina te reirei ni mwamwanaga nako iai.

9. Katanoataan te Waaki e tangirii kakamwakuri aika a kakaokoro are mai buakoia a waakinaki iai bobotaki aika a taorababa karaoaia – taian kauringa, kauringan taai ma boong, kurubu ni ikakarabakau, te naan kaoti-bwai, ake a konaa ni karaoaki n angaraoi i bukiia aomata aika a bati n taneiai ma reirein nako te Aro. Auti n Taromauri (Tembora) a bon riki bwa taabo aika a maekineti nakoiia iruwa ake a rin ni mataroaia ni mwaitiia aika ririkirake ai moara riki i aon Inria, ike te katautau iai bwa nimaua te mirion ake a tia ni butimwaeaki iai n te ririki ae nako. N ikotaki ma wawaaki n aekaia aikai teuana bon kamwaitan kabonganaan bwaai ni kabuti rongorongo bwa aonga n taabangaki butinakon rongorongon te Bahá'í. I aon Amerika Meang (USA), tao 60,000 taan ukeuke ake a kan ongora mai mwiin te kabuti reirei rinanon kabuti-uarongorongo are waakinaki iroun aia Komete n Reirei i bukin te Aono. N arona n tieuataake, te rabakau n te Aro e a tia ni butanako rinanon te okioki n nonooraki are e a bon tata okiokina nakon taai ake mai mwaaina, n arona n aki imanono, ma ni mwamwannano reireina ake a boretiaki ni bwaai ni kabuti rongorongo. Bon iai naba ae aekakin aio are a katieuataakiaki ni riki ni kinaaki rinanon tauraoin aia itera taabo n rerio ao te terewitin ake a karini buroukuraem ni Bahá'í ni katoa tai; ao aikai a bon tia n riiriki n aaba nako n aron te tautaeka n te ribwaburika n te Congo ao i Raiberia. Angaraoin rikirake nako aikai a bon tia ni baunaki raoi rinanon aia rinerine ae e inaomata botaki ni kanako rongorongo n te aonaaba ni kabonganaan Ana Bangota te Bab ao Kaainararake bwa te tabo are e na karaoaki iai te kanako rongorongo n te terewitin man te Aba ae Tabu bwa te mwakoro teuana are e na kanakoaki iai taian rongorongo nakon te aonaaba i bukin kauringan butimwaean te ririki ae 2000.

10. Kabonganaan te aati are e a riki bwa te waaki teuana ae bongana n te waaki ni katanoata, te rereirei, kakanaano ao, taian wawaaki n tatataro n te baronga n te aonaaba. Te aati are a katikaki nanoia iai roronrikirake, ake a kamwakurii rabakau aikai nakon aia rereirei ao waaki ni kanano rinanon kaotioti ma mwaie aika a mwaiti ao botaki n reirei ake a bon kamanenaaki n taabo aika a mwaiti n te aonaaba. Ma korakoran rabakau ae te aati a bon rootii riki taabo nako riaon tii te aneenene ao te mwaie nakon te irekekreke ma aeka n wawaaki ni kario-iango ake bon ngaai aaia aomatan te Waaki. Ike a kabonganaaki iai rabakau n tamnei ngkoa, are moamoa i Aberika, te mwakuri n anga reirei e bon rangi ni korakora iai ungarakina. Te katooto bon Ghana ao Liberia ake a bon tia i bon irouiia ni wabobongaaea karikirakean katiteuanaakiia oota i bukin kakeerakean te rabakau ae te aati n te kabuti reirei. I aon Inria, te Kurubu ni Barang ni Kaoriori bon aekakin naba ana waaki anne.

11. Moarara riki man aia kaungaunga Kaauntira n reitaki ma ana boutoka Mwanen te Kantenanti, te keerake e nakon te raitaeka ao boretiakin booki ni Bahá'í ai moara riki i Aberika ao Aatia. Ma ae moamoa riki, te Boki n Tua (Kitab-i-Aqdas) ae e a nooraki n tia raoi n te taetae n Arabia ao n taetae riki tabeua.

12. I bukin angabuakan katean Botaki n Tamnei ni Kaawa ni moani bongin te Ritiwaan are e a tia n riki n te 1997, are e a otinako mwiina bwa te kerikaaki ni mwaitin Botaki n Tamnei ni Kaawa, te bwaka aio e aki rangi ni korakora. Ma bon iai mwaitiia aika a bati ake tei i aon aia aati-ni-kana ao ni matoa n aia tabo. Wanua bouan te Auti ni Motiraoi n te Aonaaba ake a kateaki, ake a kakoroa mwaitiia Botaki n Tamnei n Aono nakon 181.

13. E bon rangi ni moamoa te kakukurei n te tai n ikotaki aei, n tain te Aua n Ririki ni Babaaire, ni waakin te botaki n rabakau ae bwain te Bahá'í, are e keerake ni matoa ma te nano ni beku ni kamatoatoaan raoi aaia taan atatai ni mwakurin te Aro. Uoua mwiin bwaai aika a nang bongana ake a otinako mwiia ni kaungarakea te kakannoo riki bwa taian booki ni Bahá'í ao katean te rabwata ni kakaae i bukin kangaanga aika a kakaokoro n te roro aei n aitara ma ootan nako reirein te Bahá'í. Te itoman n Bobotaki Kamatebwaian Koauan nako Bahá'í, e a tia ni bukamaaruaki n te ririki aio ana kauabwimanimaua n ririki ao n tia naba ni butimwaei nimaua riki ana itabon i nanon te Babaaire. Ni kananoan iangoan kakaokorona ma ana kukune nako n iteran te beku aio e bon nang kakatika n aron mwiina are karaoan te moa ni bwabwaro ni kamatebwaia koauan te Bahá'í i aon Papua New Guinea ao te katabwenana irouia botaki n Tiabaan are kainetaki i aon reireinakiia rikiaia n tamnei are mangkoa.

14. Te rikirake n iteran te botannaomata ao keeraken kaubwaina e bon nang ni kaakanoa, e ngae ngke waare a kaota te keerake ni mwaitin taian karikirake ake a bon kaakantara naba. Ni katoa ririki e riribotinaki te keerake n taian wawaaki man t ao 1350 ni moan moanan te Babaaire nakon ae raka ngkai i aon 1800. Te mwaingiing nakon te rikirake ae taorimwiaki raoi e bon tiku bwa te aroaro ae na bwainaki raoi i nanon te tai aio. Ni kaungaan te ikaka;rabakau ao te kakamwakuri i aon oi ni kaantaninga n te botannaomata ma rikiraken kaubwaia, te Aobiti i bukin te Waaki n Aroaro ao e Rikiraken Kaubwaia are e mena ni Boton te Bahá'í n te Aonaaba e a bon tia ni kaungarakea 13 mwakoro ni bwabwaro n reirei are e katautauaki bwa tao 700 taan tei man 60 aaba ake a bon iri. Te Aobiti aio e a tia naba n iiri kawaakan karikirake aika a uarereke ao n anga bwaai tabeua ake a bootau i bukin kakorakoraiia roronrikirake ao te konabwai ni wareware ao ni koroboki, te reirei nakoia taan mwakuri n te kamwengaraoi n te baronga, karikirakeaia aine, ao ai te reirei aroaro aika tamaroa. Te katoto n aio bon te buroukuraem i aon Guyana are a kataneiaaki aika a raka i aon 1500 taan kairi reirei i bukin reiakinan te rabakau ni wareware ao ni koroboki, ao are teuana bon bobongan raoi wanua taabo ni karikirakeaia aine i aon Malaysia ake a na bon riki bwa aan taian kataneiai ake a na karaoaki i Aberika, Aatia, ao Latin Amerika. Te babaaire i bukin katomaan nako rerio ni Bahá'í ma reirei ni kataneiai n aekaia nako a bon tia ni moanaki karaoaia i Guyana n te mwakoro ae te Panama. Ngkai botaki n reirei ni kataneiai aikai bon iai korakoraia ni kawaakan te rikirake i bukin te botannaomata ma kaubwaia, te mwaingiingi n te kawai aio e bon irekereke ma reirei ni kataneiai tabeua, ake a bon kataaki n taai aikai ma te nano korakora n iteran nako aekan te rabakau ni koroboki ao ni wareware, reireinaia taan beku i bukin kamwengaraoan te baronga, ao ai reirei n aekan mwakuri tabeua. A mwaiti itoman ni Bahá'í ake a ungaraki ao ake a ungannano naba ake a tia ni kabanea korakoraia i aon karikirake, n aekan teuana bon te waaki ni buokanibwai ma te Botaki ni Tuan te Mauri n te Aonaaba ni buakana te aoraki (ae te river blindness) i aon Cameroon; ao n tokina ao e raka i aon 30,000 aomata ake a karekei bwain aoraki aika a kainnanoaki rinanon te karikirake ni Bahá'í aio. Ao n teuana naba bon katean te kuura ae te reirei ae rietaata ae e inaomata i aon Ethiopia, te Unity College, ake a keerake mwaitin aia ataei nakon 8,000. Teuana naba bon te Landegg Academy i aon Switzerland, ae e ngae ngke e tabe ni kabuburaa ma ni kamatoatoaa ana buroukuraem n reirei, e a bon tia naba n anga ana reitaki ni buoka nakon kakaaean katokan te kangaanga are e riki i aon te Balkans. Teuana naba bon ana buoka n iango te Reirei ae Rietaata ae te Nur i aon Bolivia are e buoka ni karikirake ma Ecuador, e anga te kataneiai nakoia taan reirei aika a raka i aon 1,000 i aon aroaro aika a tamaroa n te kanoa are i bukiia taan kairiiri. N iteran te karikirake aio i bukin te waakin aroaro ma karikirakean kauabwaiia, e bon nooraki raoi ngkai te rikirake n te konabwai ake a uaana ae bukin-raoi te Babaaire

15. Ni kairiiraki ni kanoa i bukin wawaaki i bukin karinan ake n te aonaaba ao n te aono ake a kanakoaki taekaia nakoia Botaki n Tamnei n Aono n 1994, e a tia n taorababa ni kamiimi butina n ana konabwai te Baronga ni Bahá'í are e a tia ni karaoia nakoia kaain tautaeka ao taabo ni kareke-rongorongo, are e karekea nnen te Baronga ni Bahá'í n te itoman ae maiu raoi ma te Botaki ni Botannaomata, taian tautaeka, botaki ake tiaki bwain tautaeka ao te tabo ni kareke-rongorongo. Te kanoa aei are e a taraaki iai taian wawaaki ni karinan ake n taian aono ao are n te aonaaba ae bwanin i aon oi ni kaantaninga iai: ni kaungai taian wawaaki i bukin angan karekean te raoi, ao ni kamanoa te Aro. E ngae ngke iai baike a tia ni karaoaki i bukin kamanoaia raora aika tangiraki ake kaain ara aro i aon Iraan, te Botaki ni Bahá'í n te Aonaaba iai te anga teuana are e a tia n tokanikaiaki n te aro ni karinerine ao ni buoka are e karekeaki iai taian angaraoi ni karekean karaoan te kanoa anne. Ni butimwaai taian kaewenako aika taian aroaro aika a mamatoa ngkai i aon Iraan, ara rabwata nako ma botaki ni kamwakuraki ni karekei aanga ma kawai bwa a na mwakuri i nanon rabwata n tautaeka nako ao te Botaki ni Botannaomata. Taekan mwakuri ni bwainikirinaki aika i aon Iraan are a riki bwa kanoan aia iango kaain tautaeka aika a ririeta i aon te buraneti aei. Ni koaua, rongorongon are te kabowi i aon Iraan are e a tia ni kamatoa te katuaa ae te tiringaki nakoia uoman raao ao e a manga katuruaki naba i aon are te kateniman are e a rebwerake totokoana ae matoa mairoun te Beretitenti mai Amerika, are e anga te taeka ni kauring nako Iraan. Ao mwiin karokoan aia taeka n totoko kautuun tautaeka ao te Botaki ni Botannaomata, e a tia ni katokaki te bwainikirinaki nakoia kaain te Bahá'í i Iraan ao naake a tia ni baaireaki taekaia ni kabureaki n te tai ae abwabwaki a bon tia ni manga kakeeaki aia tai.

16. Ngkai ti a tia ni butimwaai waaki ni katokitoki aikai, ti kakoaua te anganano n te tamnei, te teimatoa, ao aia onimaki ae e aki kona ni mwaing tarira ma mwanera mai Iraan akea tia ni kaburei aia aeka nako ni kekeiaki ma te korakora. Taian konabwai aika a bon otioti aikai n aia tai ni buaka n tamnei ni kaotiia ae bon kaain te aba ae a matoa aia kakaonimaki ni kaaitarai ewekaia aika a banga-aomata. E na kanga riki temanna ni kabwarabwaraa bwa tabeman ake a tia n teirake ao n rangi ni bati n te tai ae abwabwaki? A na kanga ni kauta te nano n tabeakin ae e maiu iroun te aonaaba ngkana tao temanna mai buakoia are e a kaitaraa te tiringaki? N ana kabuanibwai Iraan aikai naake a kakaraoaki mwakuri buaka aikai a bon tuai men noori boto n reirei n tamnei ake a tia ni bwainikirinaki iai naake a tia ni kaburei aroia ma aia bwai n aonteaba ao ai bon uana naba ma maiuia ake bon kanoan te kaeka ni koaua are e na karauaka te botannaomata n ana aoa n rawawata. Ma a na bon akea te nanokokoraki bwa te aekakira te karawawata are e babaaireaki raoi are raao mai Iraan ake a tia n rinanon te banga-aomata bwa a nang bon karekei tokiia are te Mwaaka ae Korakora are e na kairiiri nakon waaki nako aika a raba tokiia are e kakoauaaki nakoiia te mimitong are e beritaaki.

17. N taekan oi ni kaantanintga i bukin kanoan te waakin n itoman nako tinanikun te Bahá'í , tiia ni beku ake a kairiiriraki n aua boto n iango—inaomatan te aomata, aia karinan aine, te tekeraoi ae taorababa n te aonaaba, karikirakean taian aroaro aika a tamaroa. N tauan mwiin te mwakuri ake a tia ni karaoaki e bon kaotaki iai te mwaneka rake ae bubura n te mwakuri i aon te inaomatan te aomata ao aia karinan aine. N taekan are te moa ni kanoa (inaomatan te aomata), ana Aobiti te Botaki ni Botannaomata e kaotaki iai bwa iai taian buroukuraem ake a tia ni waakinaki n te reirei i aon inaomatan te aomata ake a tia n riki bwa kawai ma aanga i bukin kateakin te konabwai irouia 99 Botaki n Tamnei n Aono ake a ti ani karaoi aia waaki ni beku ma tautaeka. N taekan aia karinan aine, a tia ni kateaki 52 aobiti i bukin karikirakean aroia aine, taian kaoti ma mwakuri aika a bati mairouia aine ao mwaane n taian bwabwaro ma bowi ake a karaoaki ni karinan nako, rineaia taan tei man te Bahá'í nakon botaki aika a bubura ae Kometen nako te Botaki ake i Tinanikun te Tautaeka (NGO) ao n reke naba are teuana are te beku n Ana Komete te Botaki ni Botannaomata i bukin Karikirakean te Mwane i bukiia Aine, are a oti iai aroia taan kakoauaa Bahá'u'lláh ni karikirakea Ana reirei are boraoia aine ao mwaane.

18. N te tai naba anne kaotakin bannan moan moanan kabutan taekan te Aro ni Bahá'í nakon botannaomata. N aikai ake a karaoaki iai bwaai aikai n aron: karaoan ana ‘Web Site’ te Aonaaba ni Bahá'í, are e a tia ni kakawaraki irouia 25,000 aomata n teuana te namakaina; kaotakin naba te rongorongo are e atuunaki, Antai ae Korea te Tai ae na Roko?, are e a bon bubuokiia raao n taabo nako n taekan kananoa ake a bon wawaaki naba taai aikai man te tai are e moa ni kaotaki n te eea man Nobemba n te World Wide Web of "Payam-e-Doost", te kanakobwana n te rerio n te taetae ni Botia n te maan ae teuana te aoa ni katoa wiiki man te kaawa ae Washington, D.C—te buroukuraem are e tatauraoi n taai nako i bukin te aonaaba ni kabuta i aon te Internet; ao karaoan naba te tamnei are e naanako n ana buroukuraem te terewitin, are e kaotii taian reirei ake a kaeti ma kangaangan te bong koraki, ake a bon tia naba ni karekea kinaakina ma kariaiakana irouia tautaeka aika Albania, Bosnia-Herzegovina, Bulgaria, Croatia, Hungary, Romania, Slovenia, ao te aba ae Yugoslav are aban ngkoa te tautaeka are Macedonia.

19. Te tai are a botaki iai korakora n te tai are e nang kainaki iai te tienture are aomatan te aonaaba a tia n teirake n taekina aia kekeiaki rinanon are e a tia n ataaki bwa “botakiia botannaomata nako” E na riai n reke bwa boton te karauaki ni koaua ae kakannato nakoia kaain te Bahá'í n taabo nako are e a tia e Baronga ni Bahá'í n te Aonaaba n riki bwa te botaki are i tinanikun te tautaeka (NGO) are e tei i bukin i bukiia botannaomata nako ao are e a tia ni karekea te aeka n onimakinaki bwa te tia tei i bukin karekean te katiteuana n ana marooro are e a karaoaki i bukin katean rabwatan te botannaomata i bukin te tai ae e na roko. Ara tei are n te Botaki ni Botannaomata e koteaki bwa e na tia babaaire n te Komete i aon te Botaki i bukin Rabwata ake i tinanikun rabwata n tautaeka, are e kateaki iroun te Kaauntira i bukin te Aroaro ao te Karikirake—te mwiokoaki anne are e a reke nakon Baronga ni Bahá'í n te Aonaaba rinena ni kairan babaairean Bowi are i bukin te Mereniam. N te botaki aei, are e weteaki iroun te Tia Koroboki i bukin te Botaki ni Botannaomata ae General Kofi Annan ao ni baaireaki taina ni karaoaki nakon Meei, are e na anganiia botaki nako i bukiia botannaomata nako ni kaoti aia iango ma aia kaoti i bukin te aonaaba ae tabwanin are e na bon riki bwa kanoan te Bowi i bukin te Mereniam are e na karaoaki n te ririki aei ao n iraki irouia kautuun aaba ao mataniwiin tautaeka.

20. Utiia botannaomata nakon aroaro ma bibitaki n tamnei nako ake a riki n te aonaaba bon iai bonganaia ae a kamiimi nakoia kaain te Bahá'í. Te mamarooro i aoia aro n onimaki nako e a bon tia n rangi ni waaki raoi. I nanon te Aua n Ririki ni Babaaire e a bon tia n rikirake kinaakin te Bahá'í mairouia ana taan tei ake a iriiri bobotaki aikai. Te Auti n Maungatabu i bukiia Aaro n te Aonaaba are e karaoaki i Cape Town n Ritembwa ae nako e bon ikotiia taan roko aika a raka i aon 6,000, ao i buakoia e bon matoa raoi ana terekete te Bahá'í. E bon beku te Bahá'í ni botaki akana uoua akanne are i Aberika Maiaki ao te Baba ni Babaaire ake a baairea te botaki anne. I bukin ungan nanoia kaain te Bahá'í n te botaki aio e bon moa n teirake man te moa n tai are e taekinaki te Ara ae Bahá'u'lláh i mataia ake a roko n te aono ni Maeao are e riki ngkoa n te Auti n Tei i Chicago n te ririki 1893. Uoua te botaki i bukiia aaro ake a booaki i Ioretan n Nobemba ae nako ake a bon kaooaki naba iai ana taan tei te Bahá'í: te bwabwaro i aon te aro ao te mangaongao n te Middle East, ao te bowi n te ririki i bukin Bwabwaron te Aonaaba i aon te Aro ao te Raoi. Taan tei man te Bahá'í a iri naba botaki n te Vatican City ao i New Delhi ake a weteaki karaoaia iroun te Ekaretia ni Katorika n Room; n te bootaki ane te kauoua, e bon roko iai Boobe John Paul II, are te Kaauntira ae Zena Sorabjee bon ngaia naba temanna te tia tei mairouia aaro are e kanakoa naba ana taeka. I aon Buritan, te Aro e a bon kamenaaki i nanon maraen te botannaomata ngke taan tei man te Bahá'í a iri ni botaki ma kaain aaro ake wanua ake a rang ni kinaaki i bukin bukamaruan te inanoi n onimaki n te mereniem ae boou n te Royal Gallery i Westminister Palace, ike a mena i buakoia bwanuea, te Buraiminitita, te Aakebikebo n Kantabwari ao baatua riki tabeman, ikai naba are e a taneweaki nakon botakiia, “aaro aika ruaiwa aika a kinaaki raoi i aon Buritan.” I aon Tiaaman, ai tibwa te moa n tai are e a karinaki iai te Bahá'í n te marooro i aon te inanoi n te onimaki. Aio are e a bon kaota iai bitakin aia kaantaninga are a boongata iai ekaretia ni Kiritian nako ake a bon aki itoman ma te Aro bwa mwiin ngkoa ana koroboki te tia urua te boraraoi are e boretiaki ao ni kabutanakoa man te boreeti ae te Lutheran n 1981. Bwain aorakian aio e a reke mairouia teniman kaain te Bahá'í aika a wanawana mai mwiin aia boki ae 600 iteran baana ao are a kaaitarai koaua ngkoa ake a boretiaki n 1995 man te tabo ni boreeti ae rangi n ataaki aei ae tiaki bwain te Bahá'í, are e kaota te kanikina n tokanikai nakoia kaain te baronga ni Bahá'í i Tiaaman. Rairana n te English are e boretiaki ni kabanean ririkin te Babaaire. Te marooro n tain te inanoi n onimaki e bon kamiimi teina bwa i Lambeth Palace n te 1998 taan tei man Bangken te Aonaaba n reitaki ma kaain aaro ake ruaiwa ake a kinaaki a tewea aia bowi are e a otinako mwiina bwa katean te botaki ae te World Faiths Development Dialogue. Katanoataan oioin te botaki aio bwa kataakin katomaan te marena i marenaia aaro, te baronga ao te Bangke n te aonaaba bwa e aonga ni konaa n nakoraoi te uaia ni beku ni kabane i bukin katokan te rangi ni bakuraewa i aon te aonaaba. Mwamwaitin ao taorababan rabwatakin te bobotaki n inanoi n te onimaki e bon tei bwa te maro ae boou n irekereke ma aaro nako. E a bon manrea raoi ngkai bwa barongan aaro nako aika a kakaokoro a bon tebororoa karekean te tamnei n iraorao ma n itatamwaomwao i bon i marenaia ao are E ungaria Bahá'u'lláh nakoia taan Iririia bwa a na kaotiia i moa nakoia kaain aaro nako.

21. Kainetan te anginnano mai irouia baronga ni Bahá'í i nanon ririki aika aua e bon bwebwerake n te tai ae te botannaomata nikabane e a bon mengo ma angibuakan nako taian untaba n iango. I nanon te tai ae e kimototo aei ma ni kakanoa ao ni korakora mwaakan nako te kakamwakuri n te baronga ni Bahá'í are e a taonaa nako te aonaaba e a buti ma ni birirake n akea waewaeana. I nanon aia wawaaki e a bon kaotaaki raoi ma ni katereaki raoi nakon are mai mwaaina ni maron te botannaomata n aron are e a tia ni mwaneia Shoghi Effendi. N raka i aon onoua bwi-n-ririki n nako. E a bon tia ni wewetea kainetara nakon “wawaaki aika a riki n ti te taina n te rikirake ao te koerikaaki, n te irekereke ni itamwaomwao ao te imamaeenako n te eeti-raoi ao te mangongao, ma aron wawaaki nakoia n aki toki ni buubutibuti i aoia i bon irouia.” Waaki aika a bwebwee aikai a bon aki buti n aki raonaki ma ake a mainetaki nakon te baronga ni Bahá'í ma n taai nako a bon waaki n te aro ni waaki ni kakaoo, n aron are bon tia ni kamataataaki, bon inetin raoi rekereken te Aro. A bon taraa ni biri ni uaitera ni kaaitara kawain te tai naba anne. Ni iterana are teaina, bubuaka ake a kakoburakeaki n te aro, n tautaeka, n reeti ke n untabatabaia baronga n taabo aika 40 mwaitiia; ni karina n riki, ungunakon te mweeraoi irouia aomata e a kamaukuia aaba aika a rawata; te waaki n iowaawa are e a bon riki bwa ana bwai ni buaka te tautaeka e a riki bwa te aoraki; mwaingiraken te itoman n iowaawa n te aonaaba are a bon kakamaaku. E ngae n anne ao ni iterana are teuana, kakatai ni kawaakan ao kanakoraoan kawai n tararua aika taorababa a bon keiakinaki tiaia, are e a bon karekea nakoira teuana ana bwainaoraki Bahá'u'lláh i bukin kateimatoaan te raoi; te wewete ni katean te bowi ni kaburebure n te aonaaba bwa e na kateaki, aio naba te mwakuri are eineti ma ana kaantaninga te Bahá'í; bwa e na kainetaki te taratara i aon kainnanoan baika a riai i bukin kanakoraoan waaki n tabeakina kangaangan te aonaaba, bwakuakun tautaeka a baaireaki bwa a na boowi i aon te Kabowiin te Merenium; waaki n itoman aika a boou ake a kaukaki kawaiia i bukiia aomata n aia itoman ma aomata nako n te buraneti. Ungunakon te kaubwai i aon Aatia e kanikobuakaea te kaubwai n te aonaaba, are e kateirakeaki n te tai ae katawe te korakora ni uataboan katokan te kangaanga aio ao ni kakaai aanga ni karekean te nano ni booraoi nakon te iokinibwai ao mwanen te aonaaba. Aikai ake bon tabena katoto ni bwaai ake uoua ake a kakaokoro ake a bon mwamwakuri n untabataba n te tai ae ti teuana, ao are bon kamatoaan ana rongorongo Shoghi Effendi n aron taian korakora aika a mwamwakuri i nanon Ana babaaire Te Atua ae korakora, “are bon ana katoki n oi ni kaantaninga bwa bon katiteuanaan te reeti n aomata ao te raoi nakoia botannaomata ni kabane.”

22. N tokin te aua n ririki ae kakanoa aei, ti a tia n roko iai n te tai are a tomaaki iai tokin ma moanakin babaairean taai ni karenta aika uoua aika te karenta ni Kurikorian ao te karenta ni Bahá'í. Te katooto teuana, te tomaaki aei nakon te ti teuana e na karekea rukumakin te kauabwi n tienture ao n are teuana, e kauka te tai ae boou n taakinan te Roro ni Kateitei. Te taratarannano man uaitera teitein taai e a bon ientakaira bwa ti na kanano i aon miitaraeakin aanga nako ni kaetieta te aonaaba ake a riki n ti te taina, ao ni karaoaki n arona are nanona n te noraaba-n-nano ao ma ni korobannaia iroun Shoghi Effendi ma n ruumaroiia ni moan waakinan te Aake. I nanon wawaakiraken te Babaaire, te miitara aio e a moanna n takiakia maataartana ngkai karikirake aika kateitei i aon Maungan Karemera a tabe n rooroko ni kanotoia, ngkai mataniwiin tautaeka a karaoi mwaneka aika a ninikoria ni baairea te bonnano i bukin te raoi n te aonaaba, ao ngkai rabwata ni waaki ni babaaire ni Bahá'í ni kaawa ao n aono ake a mwaing nakon karinan aika a boou ni waakirakeia. Ti uouti ma ngaiira tabutabun ao uringan maanin te kauabwi n tienture ake a namakinii korakorara nako n aekana naba ngkai e katanea kawaira: Bon man te moa ni mwakuri ni bobou n rongorongon ngkoa te botannaomata ngke Boton Ana Boraraoi Bahá'u'lláh, i nanon ana tai ni wawaaki ae akea kabotauna, e korea bannan te Babaaire ae Boou i bukin te Aonaaba, e a taorimwiaki rinanon tabeua reimaruana aika a korakora n ririki akanne iroun te Tia Kakaawakin n te Aro E a bon kabanea angitan nanona ma korakorana n irakea rake rabwatan te Waaki ni Babaaire are, ni bon tokin te tienture, e na tei n tirobaaeaki i matan te aonaaba ni bwaninna n oioin bannana. Ti a bon roko ngkai n te buriiti i marenan taai. Taian konabwai ake a ririkirake rinanon tienture n umakinaki ao kabure-aro mairouia tabemwaang ake a onrake n tangiran Bahá'u'lláh a na riai ni kamwakuraki nakon mwakuri aika a tiku ngkai bwa baera nakon te Roro ni Kateitei; ake a bati taai aika a kakaawaki ni kateimatoaan te mwakuri n uarokoira nakon te Ririki ni Koora n ara Aro ao are te Raoi ae moan baan te Korakaora are e nang bon raamwanea te aonaaba.

23. Ti a moanna n te Ritiwaan aio ma te Babaaire i bukin Tebwimauoua te Namakaina. E ngae ngke e uarereke taina, ma e na bon tau ma n riai i bukin katiaan mwakuri tabeua aika a kakaawaki ao are e na kawenea te aa i bukin kamwaingan te uabwi-n-ririki ae mwaaira ni kabutan n ana Babaaire n Tamnei te Mwatita. Are e a tia ni karaurauaki ni moanaki aua te ririki n nako – bon babaairean raoi karekean te rabakau, taian konabwai ao rabakau ni beku – a na riai ni karokoraoaki. N taabo ake iai, botaki n reirei ni kataneiai aono ao mwakoro a na riai ni kamwakuraki nakon katokin aia buroukuraem ma aia wawaaki ake a tia ni katauraoi. Botaki n Reirei ni kataneiai aika boou a na riai ni kateaki raoi ike e kainnanoaki iai. Ni kakorakoraaki riki mwaneka ake a na iraki nakon kawaakan raoi te kabuti reirei are karaoaki rinanon aia oi ni kekeiaki n iango tatabeman ao aia boboutoka rabwata ni babaaire nakon botaki n reirei ni kataneiai. Bon i bukin naba te kaantaninga aei are n taabo tabeua n kantenanti nako are taian Kaauntira ao Botaki n Tamnei n Aono nako a katea te Babaaire i bukin Karikirakean te Mwakoro n Aono. Mwiin te waaki aio are e na bon karekea te rabwata ae konabwai i bukin kanakoraoan Babaaire n taai rimwi. N tatabemaniia nako, rabwata ni waaki ni babaaire ao te baronga ni kaawa a kaungaaki bwa a na kaineta aia taratara nakon te beku ae kakaawaki aio, bwa a aonga n tauraoi raoi nakon karikirake i bukin nimaua te ririki are e na moanaki man Ritiwaan 2001—te karikirake are e na bon uotaarake te aonaaba ni Bahá'í nakon ana mwakoro are i mwiina ni karikirakean te waaki n rin ni mwaiti.

24 Ma n riaon riki nakon kabaraakan te iango nakon beeku aikai, bon iai te kaewenako ae e kaumakiira are ti na kaaitara: Ara ataei a na riai ni karikirakeaki n aroaro n tamnei ao ni karinaki i nanon maiun te Waaki. A na riai n aki katukaki n ti ngaiia bwa a na betinako n te aonaaba ae onrake ma kangaangan te maiu n rabwata. I nanon airan te botannaomata ngkai ataei a bon kaaitaraaki ma wawaaki aika a kakamaaku. Mirion, ma mirion n aaba aika a mwaiti are a bon koreaki nako man bobotaki. Ataei a bon kuneiia bwa a bua mairouia aia karo ao tinaia ao mairouia naba ikawai tabeman e ngae ngke a maeka n te aro ni kaubwai ke ni bakuraewa. Bwaai aika a bua iai ataei a riki ni wakaa nako man te nano ni kaibwabwaru are bungiaki man te nano n tangiran bwaai n rabwata are bon oin kaakeaan Te Atua ao are e a taui nanoia aomata n taabo nikabane. Mwawaia ataei man wawaaki n aroaro n te i nanon ara tai are anne bon te kanikina ae e koaua ibukin te botannaomata ae e a kerikaaki; te aroaro aei bon tiaki, n aron anne, e bon aki ti kaeti nakon te reeti teuana, te karinan, te aba ke te wawaakin nako te karikirake, – e bon roota ni kabane te botannaomata. E bon karawawataa nanora n ataakina raoi bwa ni mwakoron nako te aonaaba aika a mwaiti ataei a bon kamwakuraki bwa tautia, a kabonganaaki bwa taan mwakuri, a kabooaki nako bwa kaaunga, a imanonoaki bwa taan kabooi nako rabwataia, a karikaki bwa bwaai ni kamataku aika a bubuaka, a kiitanaki irouia tamaia ma tinaia ake a bon tabeakin oin nanoia, ao a mwaiti riki mwaan aika a kananokaawaki nakoia are e riaon riki ae ti kaotia ikai. Mwaitin mwaan aika a kakamaaku aikai a bon reke mairouia tamaia ao tinaia ake a bon katokai iaoia aia ataei. Te ikuaki n tamnei ao ni iango nakoia ataei e a aki konaa ni katukaki taekana. Ara baronga n te aonaaba ae bwanin e na bon aki konaa ni birinako man mwiin bwaai aikai. Te kaantaninga aio e na bon karokoira nikabane nakon kekeiaki aika a rangi n ienikuriaki ao ni kateimatoaaki n tatabeakin are e tangiraki ibukiia ataei ao te tai ae e na roko.

25. E ngae ngke babaaire ao wawaaki ibukiia ataei bon kanoan Babaaire ake mai mwaaina are e aki roko raoi n aron tangirana. Reirei n tamnei nakoia ataei ao roronrikirake ake a uarereke bon moani baan te kakaawaki ibukin karikirakean te baronga ibukin taai aika a na roko. Ngaia are ikai e a nooraki riaina bwa te aki kororaoi aio e na bwainaorakiaki. Botaki n reirei ni kataneiai a na bon kakoaua raoi bwa a na karini n ana buroukuraem nako kataneiaakiia taan reirei ibukiia ataei ake a na bon konaa n anga aia beku n te tai ae a kainnanoaki iai nakoia baronga nako. Ma e ngae ngke karekean te reirei n tamnei ao n aonaba ibukiia ataei e rang ni kainnanoaki ma aio bon ti teutana man te bwai are e na bon riai ni karikirakeaki are bon katean ma kaetan raoi aroaroia ma anuaia. Te bwai are e riai n iai, naba, ibukiia tatabeman ao botaki ni waaki ni babaaire ni karinan nako, ke ni kaangai bwa te baronga ae bwanin, bwa a na kaota te katei ae riai nakoia ataei ao ni baike a tangiraki ibukin kamwengaraoaia. Aeka n katei akanne a na riai ni kamwawaaki man te babaaire ae e waekoakoa kerikaakina.

26 Ataei bon kaubwai aika a kakaawaki ake iai iroun te baronga, bwa irouia bon baike a beritaaki ao ni katauaki i bukin te tai ae e na roko. Iai irouia koraan te aroaro i bukin te tai ae e na roko are e bon buabuaaki raoi n are a karaoia ikawai i bukin te baronga ke ni kabwakaia n aki karaoana are na reke nakoia ataei. Boni ngaiia taian mwiokoaki are e aki kona te baronga ni kaaki taekana. Te tangira are a na rabwataki iai ataei nikabane, te anua n tatabeakin, te konabwai ni kabaraakan te iango ibukiia, te anua n tamnei irouia ikawai nakoia ataei—aikai ake bon kabanean kakaawakin anuan oioin te aroaro ae tamaroa. Te tangira e tangira te kataneiai iai, te ninikoria ni kataneiaia ataei bwa a na ataa te bwai ae matoatoa arona, n aki katauia ni bon oin aia iango ke ni katikuia i bon irouia bwa a na karaoa are a tangiria. E riai n reke te iango n aroaro irouia ataei are a na namakinna bwa boni ngaiia kaain te baronga ao ni kona ni uauatabo ni kaantaninga nako. A riai n teimatoa ni kairiiraki ma te aroaro ae e tatangira ni maiuakin ake ana katei ni karinan te Bahá'í, ni kamatebwai ao n reirei te Waaki ni kawai ake a bon angaraoi nakoia.

27 Ibuakoia kaain te baronga akea uarereke bon ake a kairake n ataei, ake aia ririki i marenan 12 ao 15. Bon te koraki ake a kaokoro baike a na tangiri ngkai a mena i marenan te roro n ataei ao te roro n roronrikirake ake a matoa riki ngkai a nang mwaiti taian bitaki ake a na riki irouia. Ukin te iango are e riai n tabeakina aei ni karaoi taian babaaire ao karinaia ni karaoan nanoia ni waaki ake a kukurei iai, ni kaetietii raoi aia konabwai n te waaki n anga reirei ao te beku, ao ni katomaaia ma roronrikirake ake a ikawai riki n te uaia ni beku. Kabonganaaia n iteran nako te rabakau ae te aati are e konaa n rangi ni kakannato bonganaia iai.

28. Ao ngkai ti a kan taekin tabeua taeka nakoia kaaro ake a tia n taua te moa n tabe ni mwiokoaki ni karikirakeaia natiia. Ti a bon butiia bwa a na bon katabei aia iango i bukin reireinaia natiia n te reirei n tamnei. Tabeman kaaro ake a taraa n iangoia bwa aei are bon taben raoi te kaawa ke te baronga, tabeman a kakoauaa bwa angan kateimatoaan te inaomata irouia ataei bwa a na inaomata ni bon ukoukora te koaua, e na aki reiakinaki te Aro nakoia. Ma tabeman a namakina te aki konabwai ni karaoa te aeka ni mwakuri anne. Bon akea ae eti ibuakon akanne. Te Mwatita are e tangiraki e tia n taku bwa “bwa bon te tua ibukin te tama ao te tina, bwa tabeia, ni karaoa ana kabanea ni kekeiaki ni kataneiaa te nati te aine ao te nati te mwaane,” ao e reitia, “ngkana a aki tabeakina aei, a na bon uotaki ni bukinaki ao e bwai ni koaua te bukinaki anne i matan te Uea are E toka Matana.” Te inaomata ni karinanin te reirei are a na karekea. Kaaro a bon mena ni kangaangan te aroaro anne ni kaeti aron karikirakeaia n tamnei aia ataei. A na bon aki tataraa aia aki konabwai ibukin kairaia natiia nakon aroaro aika a raraoi. Bwa bon te bwai ae e na bon riai ni karaoaki n te mweenga ao ngkanne e a karikaki iai tangiran Te Atua, aia kekeiaki n taua ni kamatoaa ana Tua, aia beku n tamnei nakon Ana Waaki, kamaunaan te baba-n-aro ae e aki riai, ao inaomataia man kaikuakin tataekinan ana bure te aomata. Nikabane kaaro aika taan onimaki iroun te Tamaroa ae Kakabwaiaaki bon iai mwiokoaia ni karaoa aroaroia n te kawai are e na karaoa mataatan are ongeaabaia kaaro are e rangi n rietaata taekinan kakaawakina n taian Reirei. E koaua, bwa irarikin te kekeiaki ae e karaoaki n te mweenga, kaaro a riai ni boutokai waaki n reirei nakoia ataein te Bahá'í ake a karaoaki man te kaawa ke te baronga. E riai ni menaaki n te iango, naba, bwa ataei ake a maiu ngkai n te aonaaba ake a kaongoaki oioi aika a karawawata rinanon te taneiai ae kaineti ma taian kakamaaku ake a kaman tia n taekinaki ke rinanon aki tuukan wawaanakon baike a tataekinaki n taian rongorongo. Angiia ake a bon a tauaki ma te matoa bwa a na karaoi mwakuri n ikawai, ao mai buakoia aikai bon naake a ukoukori karinan ao kataneiai ake a na kairaki iai maiuia. N totokoan anuan maiun te botannaomata ae e kerikaaki ma n ro, ataein te Bahá'í a riai n raneanea bwa ngaiia bannan te tai ae na roko ae tamaroa.

29. A bon maiu ngkai ara kariaria n ara iango ngkai a nang botaki kaain Baba ni Kaauntira ni Kantenanti i aon te Aba ae Tabu n Tianuare 2001 n te tai are e na bukamaruaki iai kabonganaaki tekatekan Boton Kabutan te Reirein te Aonaaba i aon Ana Maunga Te Atua. Kaain te Baba n Ibuobuoki man te aonaaba ni kabuta ake a na uaia ni botaki ma ngaiia i aon are n akea te nanokokoraki bwa e nang riki n tauaki mwiina bwa taekan baike a riki n te Roro ni Kateitei n rongorongona. Te roko ni ikotaki aei ae babaaireaki i bukiia aobitian te Bahá'í n rikiana ni koaua e na bon karekea kaotinakoan taian tekeraoi ake a tuai men taekinaki i bukin te baronga are e na manga bon kaina tokin te Babaaire teuana ao ni waaki i aon teuana riki. Ao ngkai ti iangoi ni kananoi, ti rairi nanora ni kakaitau nakoia naaka a tangiraki aika Tabonibain Ana Waaki Te Atua 'Ali-Akbar Furutan ao 'Ali Muhammad Varqa, ake ni bon mwengaia n te Aba ae Tabu a bon tia n tabekirake aia ooi i bukin te beku are ake a kauraaki i nanoia iroun teuare moan te tangiraki te Tia Kakaawakin.

30. I bukin te Babaaire ae te Tebwimauoua te Namakaina, ti a riaon te buriiti are akea manga te karairaki iai. Ti a kanakoa kain te Babaaire aei ngkai ai aakea Amatu’l-Baha Ruhiyyih Khanum i aon te aba. E a tia n tiku ma ngaiira ni karokoa bon tokin te kauabwi n tienture are e riki bwa te biikan ae oota are e a tia n oota nako i nanon maanin te tai ae e aki konaa ni kabotauaki n rongorongon te botannaomata n te aonaaba. N te Tabureti i bukin te Babaaire n Tamnei, e a tia te Mwatita n tangi nanona ngke e aki reke angana ni mwananga ni kabutaa te aonaaba i bukin tabekan te wewete n Tamnei, ao ni korakoran aki raun nanona E korea taekan te kaantaninga aei: "Taiaoka Te Atua! E na kakoroa nanona." E waaki iai Amatu’l-Bahá ma te anginnano ae akea kabotauana, n rooti taabo nako n te aonaaba n aaba aika 185 are e a tia n tekeraoi ni karekei bwaai n tangira aika akea n aekakiia. Ana mwakuri ake a na katotongaki, ake a na bon teimatoa n oota nako, ni kaootai nanoia nga ma nga ni kabutaa buraneti. N totokoan te kabwaka n iteranako ake a konaa ni koteaki, ti bia kaburei ara kekeiaki aika a mangori i nanon te Babaaire aei i bukin kauringan temanna are irouna te kabuti-reirei bon te moa ni kaantaninga, tamaroan kimwareirein te maiu?