ندای پروردگار سپاهیان

۸

۸ ثمّ اصلحوا ذات بینکم و قلّلوا فی العساکر لیقلّ مصارفکم و تکوننّ من المستریحین و ان ترتفعوا الاختلاف بینکم لن تحتاجوا الی کثرة الجیوش الّا علی قدر الّذی تحرسون بها بلدانکم و ممالککم اتّقوا اللّه و لا تسرفوا فی شیٴ و لا تکوننّ من المسرفین

۹

۹ و علمنا بانّکم تزدادون مصارفکم فی کلّ یوم و تحملونها علی الرّعیّة و هذا فوق طاقتهم و انّ هذا لظلم عظیم اعدلوا یا ایّها الملوک بین النّاس و کونوا مظاهر العدل فی الارض و هذا ینبغی لکم و یلیق لشأنکم لو انتم من المنصفین

۱۰

۱۰ ایّاکم ان لا تظلموا علی الّذینهم هاجروا الیکم و دخلوا فی ظلّکم اتّقوا اللّه و کونوا من المتّقین لا تطمئنّوا بقدرتکم و عساکرکم و خزائنکم فاطمئنّوا باللّه بارئکم ثمّ استنصروا به فی امورکم و ما النّصر الّا من عنده ینصر من یشآء بجنود السّموات و الارضین

۱۱

۱۱ ثمّ اعلموا بانّ الفقرآء امانات اللّه بینکم ایّاکم ان لا تخانوا فی اماناته و لا تظلموهم و لا تکوننّ من الخائنین ستسئلون عن امانته فی یوم الّذی تنصب فیه میزان العدل و یُعطی کلّ ذی حقّ حقّه و یوزن فیه کلّ الاعمال من کلّ غنیّ و فقیر

۲۷

۲۷ فکم من عباد عملوا کما عملتم و کانوا اعظم منکم و رجعوا کلّهم الی التّراب و قضی علیهم ما قضی ان انتم فی امر اللّه لمن المتفکّرین و ستلحقون بهم و تدخلون بیت الّتی لن تجدوا فیها لانفسکم لا من نصیر و لا من حمیم و تسئلون عمّا فعلتم فی ایّامکم و فرّطتم فی امر اللّه و استکبرتم علی اولیآئه بعد الّذی وردوا علیکم بصدق مبین

۲۸

۲۸ و انتم شاورتم فی امرهم و اخذتم حکم انفسکم و ترکتم حکم اللّه المهیمن القدیر

۳۰

۳۰ فانصفوا فی انفسکم یا ایّها الوکلآء بایّ ذنب اطردتمونا و بایّ جرم اخرجتمونا بعد الّذی استأجرناکم و ما اجرتمونا فواللّه هذا لظلم عظیم الّذی لن یقاس بظلم فی الارض و کان اللّه علی ما اقول شهید

۳۱

۳۱ هل خالفتکم فی امرکم او بالوزرآء الّذین کانوا ان یحکموا فی العراق فاسئلوا عنهم لتکوننّ علی بصیرة فینا و تکوننّ من العالمین هل دخل علیهم احد بشکایة منّا او سمع منّا احد منهم غیر ما انزله اللّه فی الکتاب فاتوا به لنصدّقکم فی افعالکم و نکوننّ من المذعنین

۴۲

۴۲ یا قوم قد مضت من ایّامکم اکثرها و ما بقت الّا ایّام معدودة اذاً دعوا ما اخذتم من عند انفسکم ثمّ خذوا احکام اللّه بقوّة لعلّ تصلون الی ما اراد اللّه لکم و تکوننّ من الرّاشدین و لا تفرحوا بما اوتیتم من زینة الارض و لا تعتمدوا علیها فاعتمدوا بذکر اللّه العلیّ العظیم فسوف یفنی اللّه ما عندکم اتّقوا اللّه و لا تنسوا عهد اللّه فی انفسکم و لا تکوننّ من المحتجبین

۴۳

۴۳ ایّاکم ان لا تستکبروا علی اللّه و احبّآئه ثمّ اخفضوا جناحکم للمؤمنین الّذین آمنوا باللّه و آیاته و تشهد قلوبهم بوحدانیّته و السنتهم بفردانیّته و لا یتکلّمون الّا بعد اذنه کذلک ننصحکم بالعدل و نذکّرکم بالحقّ لعلّ تکوننّ من المتذکّرین

۴۴

۴۴ و لا تحملوا علی النّاس ما لا تحملوه علی انفسکم و لن ترضوا لاحد ما لا ترضونه لکم و هذا خیر النّصح لو انتم من السّامعین

۵۷ ستفنی الدّنیا و ما انتم به تسرّون فی قلوبکم و تفتخرون به بین الخلایق اجمعین طهّروا مرآت قلوبکم عن الدّنیا و ما فیها لتنطبع فیها انوار تجلّی اللّه و هذا ما یغنیکم عمّا سوی اللّه و یدخلکم فی رضی اللّه الکریم العالم الحکیم و قد القیناکم ما ینفعکم فی الدّین و الدّنیا و یهدیکم سبل النّجاة ان انتم من المقبلین

۵۸

۵۸ ان یا ایّها السّلطان۸۶اسمع قول من ینطق بالحقّ و لا یرید منک جزآء عمّا اعطاک اللّه و کان علی قسطاس حقّ مستقیم و یدعوک الی اللّه ربّک و یهدیک سبل الرّشد و الفلاح لتکون من المفلحین

۵۹

۵۹ ایّاک یا ایّها الملک لا تجمع فی حولک من هؤلآء الوکلآء الّذین لا یتّبعون الّا هواهم و نبذوا اماناتهم ورآء ظهورهم و کانوا علی خیانة مبین فاحسن علی العباد کما احسن اللّه لک و لا تدع النّاس و امورهم بین یدی هؤلآء اتّق اللّه و کن من المتّقین فاجتمع من الوکلآء الّذین تجد منهم روایح الایمان و العدل ثمّ شاورهم فی الامور و خذ احسنها و کن من المحسنین

۶۰

۶۰ فاعلم و ایقن بانّ الّذی لن تجد عنده الدّیانة لم تکن عنده الامانة و الصّدق و انّ هذا لحقّ یقین و من خان اللّه یخان السّلطان و لن یحترز عن شیٴ و لن یتّق فی امور النّاس و ما کان من المتّقین

۶۱

۶۱ ایّاک ان لا تدع زمام الامور عن کفّک و لا تطمئنّ بهم و لا تکن من الغافلین انّ الّذین تجد قلوبهم الی غیرک فاحترز عنهم و لا تأمنهم علی امرک و امور المسلمین و لا تجعل الذّئب راعی اغنام اللّه و لا تدع محبّیه تحت ایدی المبغضین انّ الّذین یخانون اللّه فی امره لن تطمع منهم الامانة و لا الدّیانة و تجنّب عنهم و کن فی حفظ عظیم لئلّا یرد علیک مکرهم و ضرّهم فاعرض عنهم ثمّ اقبل الی اللّه ربّک العزیز الکریم من کان للّه کان اللّه له و من یتوکّل علیه انّه هو یحرسه عن کلّ ما یضرّه و عن شرّ کلّ مکّار لئیم

۶۳ ان اشکر اللّه ربّک بما اصطفاک بین بریّته و جعلک سلطاناً للمسلمین و ینبغی لک بان تعرف قدر ما وهبک اللّه من بدایع جوده و احسانه و تشکره فی کلّ حین و شکرک ربّک هو حبّک احبّآئه و حفظک عباده و صیانتهم عن هؤلآء الخائنین لئلّا یظلمهم احد ثمّ اجر حکم اللّه بینهم لتکون فی شرع اللّه لمن الرّاسخین

۶۴

۶۴ و انّک لو تجری انهار العدل بین رعیّتک لینصرک اللّه بجنود الغیب و الشّهادة و یؤیّدک علی امرک و انّه ما من اله الّا هو له الامر و الخلق و انّ الیه یرجع عمل المخلصین

۶۷

۶۷ و لا تجعل الاعزّة تحت ایدی الاذلّة و لا تسلّط الادنی علی الاعلی کما شهدنا فی المدینة و کنّا من الشّاهدین و انّا لمّا وردنا المدینة وجدنا بعضهم فی سعة و غنآء عظیم و بعضهم فی ذلّة و فقر مبین و هذا لا ینبغی لسلطنتک و لا یلیق لشأنک

۶۹

۶۹ ثمّ انصب میزان اللّه فی مقابلة عینیک ثمّ اجعل نفسک فی مقام الّذی کانّک تراه ثمّ وزّن اعمالک به فی کلّ یوم بل فی کلّ حین و حاسب نفسک قبل ان تحاسب فی یوم الّذی لن یستقرّ فیه رجل احد من خشیة اللّه و تضطرب فیه افئدة الغافلین

۷۰

۷۰ و ینبغی للسّلطان بان یکون فیضه کالشّمس یربّی کلّ شیٴ و یعطی کلّ ذی حقّ حقّه و هذا لم یکن منها بل بما قدّر من لدن مقتدر قدیر و یکون رحمته کالسّحاب ینفق علی العباد کما ینفق السّحاب امطار الرّحمة علی کلّ ارض بامر من مدبّر علیم

۸ و قد اظهرنا الأمر فی البلاد و رفعنا ذکره بین الموحّدین قل قد جآء الغلام لیحیی العالم و یتّحد من علی الأرض کلّها فسوف یغلب ما اراد اللّه و تری کلّ الأرض جنّة الأبهی کذلک رقم من قلم الأمر علی لوح قویم

۹

۹ دع ذکر الرّئیس ثمّ اذکر الأنیس الّذی استأنس بحبّ اللّه و انقطع عن الّذین اشرکوا و کانوا من الخاسرین و خرق الأحجاب علی شأن سمع اهل الفردوس صوت خرقها فتعالی اللّه الملک المقتدر العلیم الحکیم

۱۲

۱۲ زحف النّاس حول البیت و بکی علینا الاسلام و النّصاری و ارتفع نحیب البکآء بین الأرض و السّمآء بما اکتسبت ایدی الظّالمین انّا وجدنا ملأ الابن اشدّ بکآء من ملل اخری و فی ذلک لآیات للمتفکّرین

۱۳

۱۳ و فدی احد من الأحبّآء نفسه لنفسی و قطع حنجره بیده حبّاً للّه هذا ما لا سمعنا به من القرون الأوّلین هذا ما اختصّه اللّه بهذا الظّهور اظهاراً لقدرته۶۰انّه لهو المقتدر القدیر و الّذی قطع حنجره فی العراق۶۱انّه لمحبوب الشّهدآء و سلطانهم و ما ظهر منه کان حجّة اللّه علی الخلایق اجمعین اولئک اثّرت فیهم کلمة اللّه و ذاقوا حلاوة الذّکر و اخذتهم نفحات الوصال علی شأن انقطعوا عمّن علی الأرض کلّها و اقبلوا الی الوجه بوجه منیر ولو ظهر منهم ما لا اذن اللّه لهم ولکن عفا عنهم فضلاً من عنده انّه لهو الغفور الرّحیم اخذهم جذب الجبّار علی شأن اخذ عن کفّهم زمام الاختیار الی ان عرجوا الی مقام المکاشفة و الحضور بین یدی اللّه العزیز العلیم

۱۴

۱۴ قل قد خرج الغلام من هذه الدّیار و اودع تحت کلّ شجر و حجر ودیعة سوف یخرجها اللّه بالحقّ کذلک اتی الحکم و قضی الأمر من مدبّر حکیم لا یقوم مع امره جنود السّموات و الأرضین و لا یمنعه عمّا اراد کلّ الملوک و السّلاطین قل البلایا دهن لهذا المصباح و بها یزداد نوره ان انتم من العارفین قل انّ الاعراض من کلّ معرض منادی هذا الأمر و به انتشر امر اللّه و ظهوره بین العالمین

۱۵

۱۵ طوبی لکم بما هاجرتم عن دیارکم و طفتم الدّیار و البلاد حبّاً للّه مولاکم العزیز القدیم الی ان دخلتم ارض السّرّ فی الیوم الّذی فیه اشتعلت نار الظّلم و نعب غراب البین انتم شرکآء فی مصایبی لما کنتم معنا فی اللّیلة الّتی اضطربت فیها قلوب الموحّدین دخلتم بحبّنا و خرجتم بأمرنا تاللّه بکم ینبغی ان تفتخر الأرض علی السّمآء فیا حبّذا هذا الفضل المتعالی العزیز المنیع ان یا اطیار البقآء منعتم عن الأوکار فی سبیل ربّکم المختار و انّ مأواکم تحت جناح فضل ربّکم الرّحمن طوبی للعارفین

۱۶

۱۶ ان یا ذبیحی الرّوح لک و لمن آنس بک و وجد منک عرفی و سمع منک ما یطهّر به افئدة القاصدین ان اشکر اللّه بما وردت فی شاطئ البحر الأعظم ثمّ استمع ندآء کلّ الذّرّات هذا لمحبوب العالم و یظلمونه اهل العالم و لا یعرفون الّذی یدعونه فی کلّ حین قد خسر الّذین غفلوا عنه و اعرضوا عن الّذی ینبغی لهم بأن یفدوا انفسهم فی سبیل احبّائه و کیف جماله المشرق المنیر

۱۷

۱۷ انّک ولو ذاب قلبک فی فراق اللّه لکن فاصبر انّ لک عنده مقاماً عظیما بل تکون قائماً تلقآء الوجه و نتکلّم معک بلسان القدرة و القوّة ما منعت عن استماعها آذان المخلصین قل انّه لو یتکلّم بکلمة لتکون احلی عن کلمات العالمین

۱۸

۱۸ هذا یوم لو ادرکه محمّد رسول اللّه لقال قد عرفناک یا مقصود المرسلین و لو ادرکه الخلیل لیضع وجهه علی التّراب خضّعاً للّه ربّک و یقول قد اطمأنّ قلبی یا اله من فی ملکوت السّموات و الأرضین و اشهدتنی ملکوت امرک و جبروت اقتدارک و اشهد بظهورک اطمأنّت افئدة المقبلین لو ادرکه الکلیم لیقول لک الحمد بما اریتنی جمالک و جعلتنی من الزّائرین

۲۰ لا تحزن عمّا ورد علیک انّک حملت فی حبّی ما لا حمله اکثر العباد انّ ربّک علیم و خبیر و کان معک فی المجالس و المحافل و سمع ما جری من معین قلبک سلسبیل الحکمة و البیان فی ذکر ربّک الرّحمن انّ هذا لفضل مبین

۲۱

۲۱ فسوف یبعث اللّه من الملوک من یعین اولیائه انّه علی کلّ شیء محیط و یلقی فی القلوب حبّ اولیائه و هذا حتم من لدن عزیز جمیل

۲۴ طوبی لک بما اخذت راح البیان من راحة الرّحمن و اخذتک رایحة المحبوب علی شأن انقطعت عن راحة نفسک و کنت من المسرعین الی شطر الفردوس مطلع آیات ربّک العزیز الفرید فیا روحا لمن شرب حمیّا المعانی من محیّا ربّه و تعلّل من زلال هذه الخمر تاللّه بها یطیر الموحّدون الی سمآء العظمة و الاجلال و یبدّل الظّنّ بالیقین

۲۵

۲۵ لا تحزن عمّا ورد علیک فتوکّل علی اللّه المقتدر العلیم الحکیم اسّس ارکان البیت من زبر البیان ثمّ اذکر ربّک انّه یکفیک عن العالمین

۲۷ ان اشکر اللّه بما ایّدک لعرفانه و ادخلک فی جواره فی الیوم الّذی فیه احاط المشرکون اهل اللّه و اولیائه و اخرجوهم من البیوت بظلم مبین و ارادوا ان یفرّقوا بیننا فی شاطئ البحر انّ ربّک علیم بما فی صدور المشرکین قل لو تقطعون ارکاننا لن یخرج حبّ اللّه من قلوبنا انّا خلقنا للفدآء و بذلک نفتخر علی العالمین

۲۸

۲۸ ثمّ اعلم یا ایّها المشتعل بنار اللّه قد حضر بین یدینا کتابک و عرفنا ما فیه نسأل اللّه بأن یوفّقک علی حبّه و رضائه و یؤیّدک علی تبلیغ امره و یجعلک من النّاصرین

۲۹ و امّا ما سألت عن النّفس فاعلم بأنّ للقوم فیها مقالات شتّی و مقامات شتّی و منها نفس ملکوتیّة و نفس جبروتیّة و نفس لاهوتیّة و نفس الهیّة و نفس قدسیّة و نفس مطمئنّة و نفس راضیة و نفس مرضیّة و نفس ملهمة و نفس لوّامة و نفس امّارة لکلّ حزب فیها بیانات انّا لا نحبّ ان نذکر ما ذکر من قبل و عند ربّک علم الأوّلین و الآخرین

۳۰

۳۰ یا لیت کنت حاضراً لدی العرش و سمعت ما هو المقصود من لسان العظمة و بلغت الی ذروة العلم من لدن علیم حکیم ولکنّ المشرکین حالوا بیننا و بینک ایّاک ان تحزن بذلک فارض بما جری من مبرم القضآء و کن من الصّابرین

۳۱

۳۱ فاعلم بأنّ النّفس الّتی یشارک فیها العباد انّها تحدث بعد امتشاج الأشیآء و بلوغها کما تری فی النّطفة انّها بعد ارتقائها الی المقام الّذی قدّر فیها یظهر اللّه بها نفسها الّتی کانت مکنونة فیها انّ ربّک یفعل ما یشآء و یحکم ما یرید

۳۸

۳۸ قل یا قوم أتظنّون الایمان لأنفسکم بعد الّذی اعرضتم عن الّذی به ظهر الأدیان فی الأکوان تاللّه انتم من اصحاب النّیران کذلک کان الأمر من قلم اللّه علی الألواح مسطورا قل بنباح الکلب لن تمنع الورقآء عن نغماتها تفکّروا لکی تجدوا الی الحقّ سبیلا

۳۹

۳۹ قل سبحانک اللّهمّ یا الهی اسألک بدموع العاشقین فی هواک و صریخ المشتاقین فی فراقک و بمحبوبک الّذی ابتلی بین ایدی معاندیک بأن تنصر الّذین آووا فی ظلّ جناح مکرمتک و الطافک و ما اتّخذوا لأنفسهم ربّاً سواک

۴

۴ و بعد از ورود ضبّاط عسکریّه کل را احاطه نموده اناثاً و ذکوراً صغیراً و کبیراً جمیع را در قشلۀ نظام منزل دادند شب اوّل جمیع از اکل و شرب ممنوع شدند چه که باب قشله را ضبّاط عسکریّه اخذ نموده و کل را منع نمودند از خروج و کسی بفکر این فقرا نیفتاد حتّی آب طلبیدند احدی اجابت ننمود

۵

۵ چندیست که میگذرد و کل در قشله محبوس و حال آنکه پنج سنه در ادرنه ساکن بودیم جمیع اهل بلد از عالم و جاهل و غنی و فقیر شهادت دادند بر تقدیس و تنزیه این عباد در حین خروج غلام از ادرنه یکی از احبّای الهی بدست خود خود را فدا نمود نتوانست این مظلوم را در دست ظالمان مشاهده نماید و سه مرتبه در عرض راه سفینه را تجدید نمودند معلوم است بر جمعی اطفال از حمل ایشان از سفینه بسفینه چه مقدار مشقّت وارد شد و بعد از خروج از سفینه چهار نفر از احبّا را تفریق نمودند و منع نمودند از همراهی و بعد از خروج غلام یکی از آن چهار که موسوم به عبدالغفّار بود خود را در بحر انداخت و معلوم نیست که حال او چه شد۶۶

۶ این رشحی از بحر ظلم وارده است که ذکر شد و مع‌ذلک اکتفا ننموده‌اید هر یوم مأمورین حکمی اجرا میدارند و هنوز منتهی نشده در کلّ لیالی و ایّام در مکر جدید مشغولند و از خزانۀ دولت در هر شبانه‌روز سه رغیف نان باسرا میدهند و احدی قادر بر اکل آن نه از اوّل دنیا تا حال چنین ظلمی دیده نشد و شنیده نگشت

۷

۷ فوالّذی انطق البهآء بین الأرض و السّمآء لم یکن لکم شأن و لا ذکر عند الّذین انفقوا ارواحهم و اجسادهم و اموالهم حبّاً للّه المقتدر العزیز القدیر کفّی از طین عنداللّه اعظم است از مملکت و سلطنت و عزّت و دولت شما و لو یشآء لیجعلکم هبآءً منبثّا و سوف یأخذکم بقهر من عنده و یظهر الفساد بینکم و یختلف ممالککم اذاً تنوحون و تتضرّعون و لن تجدوا لأنفسکم من معین و لا نصیر

۸

۸ این ذکر نه برای آن است که متنبّه شوید چه که غضب الهی آن نفوس را احاطه نموده ابداً متنبّه نشده و نخواهید شد و نه بجهت آن است که ظلمهای وارده بر انفس طیّبه ذکر شود چه که این نفوس از خمر رحمن بهیجان آمده‌اند و سکر سلسبیل عنایت الهی چنان اخذشان نموده که اگر ظلم عالم بر ایشان وارد شود در سبیل حقّ راضی بل شاکرند ابداً شکوه نداشته و ندارند بلکه دمائشان در ابدانشان در کلّ حین از ربّ العالمین آمل و سائل است که در سبیلش بر خاک ریخته شود و هم‌چنین رئوسشان آمل که بر کلّ اسنان در سبیل محبوب جان و روان مرتفع گردد

۹

۹ چند مرتبه بلا بر شما نازل و ابداً التفات ننمودید یکی احتراق که اکثر مدینه بنار عدل سوخت۶۷چنانچه شعرا قصاید انشاء نمودند و نوشته‌اند که چنین حرقی تا حال نشده مع‌ذلک بر غفلتتان افزود و هم‌چنین وبا مسلّط شد و متنبّه نشدید ولکن منتظر باشید که غضب الهی آماده شده زود است که آنچه از قلم امر نازل شده مشاهده نمائید

۱۰

۱۰ آیا عزّت خود را باقی دانسته‌اید و یا ملک را دائم شمرده‌اید لا ونفس الرّحمن نه عزّت شما باقی و نه ذلّت ما این ذلّت فخر عزّتها است ولکن نزد انسان

۱۱

۱۱ وقتی که این غلام طفل بود و بحدّ بلوغ نرسیده والد از برای یکی از اخوان که کبیر بود در طهران ارادۀ تزویج نمود و چنانچه عادت آن بلد است در هفت شبانه‌روز بجشن مشغول بوده‌اند روز آخر مذکور نمودند امروز بازی شاه سلطان سلیم است و از امرا و اعیان و ارکان بلد جمعیّت بسیار شد و این غلام در یکی از غرف عمارت نشسته ملاحظه مینمود تا آنکه در صحن عمارت خیمه برپا نمودند مشاهده شد صوری بهیکل انسانی که قامتشان بقدر شبری بنظر میآمد از خیمه بیرون آمده ندا مینمودند که سلطان میآید کرسیها را بگذارید بعد صوری دیگر بیرون آمدند مشاهده شد که بجاروب مشغول شدند و عدّۀ اخری بآب‌پاشی بعد شخص دیگر ندا نمود مذکور نمودند جارچی‌باشی است ناس را اخبار نمود که برای سلام در حضور سلطان حاضر شوند بعد جمعی با شال و کلاه چنانچه رسم عجم است و جمعی دیگر با تبرزین و هم‌چنین جمعی فرّاشان و میرغضبان با چوب و فلک آمده در مقامهای خود ایستادند بعد شخصی با شوکت سلطانی و اکلیل خاقانی بکمال تبختر و جلال یتقدّم مرّة و یتوقّف اخری آمده در کمال وقار و سکون و تمکین بر تخت متمکّن شد

۱۲

۱۲ و حین جلوس صدای شلّیک و شیپور بلند گردید و دخان خیمه و سلطان را احاطه نمود بعد که مرتفع گشت مشاهده شد که سلطان نشسته وزرا و امرا و ارکان بر مقامهای خود مستقرّ در حضور ایستاده‌اند در این اثنا دزدی گرفته آوردند از نفس سلطان امر شد که گردن او را بزنند فی‌الفور میرغضب‌باشی گردن آن را زده و آب قرمزی که شبیه بخون بود از او جاری گشت بعد سلطان بحضّار بعضی مکالمات نموده در این اثنا خبر دیگر رسید که فلان سرحدّ یاغی شده‌اند سان عسکر دیده چند فوج از عساکر با توپخانه مأمور نمود بعد از چند دقیقه از ورای خیمه استماع صداهای توپ شد مذکور نمودند که حال در جنگ مشغولند

۱۴

۱۴ از او سؤال نمودم این جعبه چیست و این اسباب چه بوده

۱۵ مذکور نمود که جمیع این اسباب منبسطه و اشیای مشهوده و سلطان و امرا و وزرا و جلال و استجلال و قدرت و اقتدار که مشاهده فرمودید الآن در این جعبه است

۱۶

۱۶ فوربّی الّذی خلق کلّ شیء بکلمة من عنده که از آن یوم جمیع اسباب دنیا بنظر این غلام مثل آن دستگاه آمده و میآید و ابداً بقدر خردلی وقر نداشته و نخواهد داشت بسیار تعجّب مینمودم که ناس بچنین امورات افتخار مینمایند مع آنکه متبصّرین قبل از مشاهدۀ جلال هر ذی جلالی زوال آن را بعین الیقین ملاحظه مینمایند ما رأیت شیئاً الّا و قد رأیت الزّوال قبله و کفی باللّه شهیدا

۱۷

۱۷ بر هر نفسی لازم است که این ایّام قلیله را بصدق و انصاف طیّ نماید اگر بعرفان حقّ موفّق نشد اقلّاً بقدم عقل و عدل رفتار نماید عنقریب جمیع این اشیاء ظاهره و خزاین مشهوده و زخارف دنیویّه و عساکر مصفوفه و البسۀ مزیّنه و نفوس متکبّره در جعبۀ قبر تشریف خواهند برد بمثابۀ همان جعبه و جمیع این جدال و نزاع و افتخارها در نظر اهل بصیرت مثل لعب صبیان بوده و خواهد بود اعتبر و لا تکن من الّذین یرون و ینکرون

۱۸

۱۸ از این غلام و دوستان حقّ گذشته چه که جمیع اسیر و مبتلایند و ابداً هم از امثال تو توقّعی نداشته و ندارند مقصود آنکه سر از فراش غفلت برداری و بشعور آئی بی‌جهت متعرّض عباد اللّه نشوی تا قدرت و قوّت باقی است در صدد آن باشید که ضرّی از مظلومی رفع نمائید اگر فی‌الجمله بانصاف آئید و بعین الیقین مشاهده در امورات و اختلافات دنیای فانیه نمائید خود اقرار مینمائید که جمیع بمثابۀ آن بازی است که مذکور شد

۱۹

۱۹ بشنو سخن حقّ را و بدنیا مغرور مشو این امثالکم الّذین ادّعوا الرّبوبیّة فی الأرض بغیر الحقّ و ارادوا ان یطفئوا نور اللّه فی بلاده و یخربوا ارکان البیت فی دیاره هل ترونهم فأنصف ثمّ ارجع الی اللّه لعلّ یکفّر عنک ما ارتکبته فی الحیاة الباطلة ولو انّا نعلم بأنّک لن توفّق بذلک ابداً لأنّ بظلمک سعّر السّعیر و ناح الرّوح و اضطربت ارکان العرش و تزلزلت افئدة المقرّبین

۲۰

۲۰ ای اهل ارض ندای این مظلوم را بآذان جان استماع نمائید و در این مثلی که ذکر شده درست تفکّر کنید شاید بنار امل و هوی نسوزید و باشیاء مزخرفۀ دنیای دنیّه از حقّ ممنوع نگردید عزّت و ذلّت فقر و غنا زحمت و راحت کل در مرور است و عنقریب جمیع من علی الأرض بقبور راجع لذا هر ذی بصری بمنظر باقی ناظر که شاید بعنایات سلطان لایزال بملکوت باقی درآید و در ظلّ سدرۀ امر ساکن گردد

۲۲

۲۲ حکیم سنائی علیه الرّحمة گفته

پند گیرید ای سیاهیتان گرفته جای پند

پند گیرید ای سپیدیتان دمیده بر عذار

ولکن اکثری در نومند مثل آن نفوس مثل آن نفسی است که از سکر خمر نفسانیّه با کلبی اظهار محبّت مینمود و او را در آغوش گرفته با او ملاعبه میکرد چون فجر شعور دمید و افق سماء از نیّر نورانی منیر شد مشاهده نمود که معشوقه و یا معشوق کلب بوده خائب و خاسر و نادم بمقرّ خود بازگشت

۲۳

۲۳ همچه مدان که غلام را ذلیل نمودی و یا بر او غالبی مغلوب یکی از عبادی ولکن شاعر نیستی پست‌ترین و ذلیل‌ترین مخلوق بر تو حکم مینماید و آن نفس و هوی است که لازال مردود بوده اگر ملاحظۀ حکمت بالغه نبود ضعف خود و من علی الأرض را مشاهده مینمودی این ذلّت عزّت امر است لو کنتم تعرفون

۲۴

۲۴ لازال این غلام کلمه‌ئی که مغایر ادب باشد دوست نداشته و ندارد الأدب قمیصی به زیّنّا هیاکل عبادنا المقرّبین والّا بعضی از اعمال که همچه دانسته‌اید مستور است در این لوح ذکر میشد

۲۵

۲۵ ای صاحب شوکت این اطفال صغار و این فقرا باللّه میرآلای و عسکر لازم نداشتند بعد از ورود گلی‌بولی عمر نامی بین‌باشی بین یدی حاضر اللّه یعلم ما تکلّم به بعد از گفتگوها که برائت خود و خطیئۀ شما را ذکر نمود این غلام مذکور داشت که اوّلاً لازم بود اینکه مجلسی معیّن نمایند و این غلام با علمای عصر مجتمع شوند و معلوم شود جرم این عباد چه بوده و حال امر از این مقامات گذشته و تو بقول خود مأموری که ما را باخرب بلاد حبس نمائی یک مطلب خواهش دارم که اگر بتوانی بحضرت سلطان معروض داری که ده دقیقه این غلام با ایشان ملاقات نماید آنچه را که حجّت میدانند و دلیل بر صدق قول حقّ میشمرند بخواهند اگر من عند اللّه اتیان شد این مظلومان را رها نمایند و بحال خود بگذارند

۲۸

۲۸ قلم عاجز و لسان قاصر که آنچه وارد شده ذکر نماید ولکن جمیع این سموم بلایا در کام این غلام اعذب از شهد بوده ای‌کاش در کلّ حین ضرّ عالمین در سبیل الهی و محبّت رحمانی بر این فانی بحر معانی وارد میشد

۲۹

۲۹ از او صبر و حلم میطلبیم چه که ضعیفید نمیدانید چه اگر ملتفت میشدی و بنفحه‌ئی از نفحات متضوّعۀ از شطر قدم فایز میگشتی جمیع آنچه در دست داری و بآن مسروری میگذاشتی و در یکی از غرف مخروبۀ این سجن اعظم ساکن میشدی از خدا بخواه بحدّ بلوغ برسی تا بحسن و قبح اعمال و افعال ملتفت شوی و السّلام علی من اتّبع الهدی